Tentoonstelling VERLIES in Eindhoven laat zien hoe mensen verder leven na afscheid

EINDHOVEN - Verdriet na het overlijden van een dierbare laat zich niet in één beeld of verhaal vangen. In de nieuwe groepstentoonstelling VERLIES brengt Pennings Foundation in Eindhoven vanaf zaterdag 12 september het werk samen van kunstenaars die ieder op hun eigen manier kijken naar rouw, herinneringen, familiebanden en het leven nadat iemand er niet meer is.

Fotografie en video vormen de rode draad door de tentoonstelling, maar de benadering verschilt sterk per maker. Soms staat het persoonlijke verlies van de kunstenaar centraal, in andere werken krijgen mensen van buitenaf ruimte om hun ervaringen zichtbaar te maken.

Daarmee draait VERLIES niet uitsluitend om de dood zelf. Minstens zo belangrijk is wat achterblijft: herinneringen die in de loop van de jaren veranderen, plaatsen die plotseling een andere betekenis krijgen en familiebanden die ook na een overlijden een rol blijven spelen.

Fotograaf Wiosna van Bon behandelt in Before The Silence een bijzonder persoonlijk onderwerp. Zij verloor zelf een ouder door zelfdoding en onderzocht vervolgens hoe anderen met een vergelijkbare ervaring omgaan.

Van Bon combineert portretten met meer associatieve fotografie. Daardoor ontstaat geen letterlijke reconstructie van gebeurtenissen, maar een beeld van de manier waarop herinneringen zich kunnen ontwikkelen. Wat ooit dichtbij voelde, kan later vervagen, terwijl ogenschijnlijk kleine details juist jarenlang aanwezig blijven.

De in 1992 geboren fotograaf werd opgeleid aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. In haar werk komen vaker maatschappelijke onderwerpen en persoonlijke omstandigheden samen. Psychologie, identiteit en mensen die buiten de gebruikelijke kaders van de samenleving terechtkomen, spelen daarin regelmatig een rol.

Bij Rick van der Klooster vormt het landschap het vertrekpunt. Na het overlijden van zijn moeder keerde hij terug naar de bergen waar hij als kind samen met zijn gezin vakanties doorbracht.

In Between the Mountain and the River worden bossen, bergen en water daarmee meer dan alleen landschappen. Ze functioneren als plekken waarin herinneringen aan zijn moeder zijn opgeslagen. De natuur verandert voortdurend, terwijl bepaalde gevoelens juist aan dezelfde omgeving verbonden blijven.

Van der Klooster keerde enkele jaren na haar overlijden daadwerkelijk terug naar het berggebied uit zijn jeugd. Het langdurige fotografieproject groeide uiteindelijk ook uit tot een fotoboek, dat in 2025 werd gepubliceerd.

Pippilotta Yerna kiest met Pietà voor een andere vorm. Haar grote fotografische drieluik draait om de bijzondere relatie met haar oudtante Jacoba Manders, die 101 jaar oud werd.

Familie speelt een centrale rol in het werk van Yerna. In plaats van alleen het moment van overlijden te behandelen, kijkt zij naar de lange periode die eraan voorafgaat: ouder worden, voor iemand zorgen, de wetenschap dat afscheid dichterbij komt en tegelijkertijd proberen vast te houden aan de band die er is.

Het monumentale werk verwijst naar de eeuwenoude voorstelling van de piëta uit de christelijke kunst, maar vertaalt die naar een zeer persoonlijke familiegeschiedenis. Het werk kreeg eerder in 2026 landelijke aandacht toen het werd gebruikt als campagnebeeld voor de tentoonstelling Prospects in Rotterdam, waarin werk van jonge kunstenaars werd gepresenteerd.

Martin en Inge Riebeek laten bezoekers vervolgens kennismaken met meerdere mensen die zelf met verlies werden geconfronteerd. De korte films maken deel uit van hun langdurige videoproject The Essential.

Het kunstenaarsduo verzamelt sinds 2010 persoonlijke verhalen van mensen uit verschillende delen van de wereld. De serie is inmiddels uitgegroeid tot ongeveer zeshonderd portretten uit 25 landen.

Voor VERLIES is een selectie gemaakt waarin het overlijden van een familielid of geliefde een belangrijke rol speelt. De personen staan daarbij niet alleen stil bij wat hen is overkomen, maar ook bij de manier waarop zij daarna hun leven opnieuw vorm proberen te geven.

Juist door fotografie, landschap, monumentale beelden en persoonlijke videoverslagen naast elkaar te plaatsen, ontstaat in Eindhoven geen eenduidige definitie van rouw. De tentoonstelling laat vooral zien hoe verschillend mensen proberen om te gaan met iets dat uiteindelijk vrijwel iedereen in zijn leven tegenkomt.

VERLIES is van 12 september tot en met 21 november 2026 te zien bij Pennings Foundation aan de Geldropseweg 63 in Eindhoven.

De officiële opening vindt zaterdag 12 september plaats van 15.00 tot 17.00 uur. Voormalig DELA-bestuurder Edzo Doeve verzorgt het openingswoord. De toegang tot de opening is gratis; bezoekers wordt gevraagd zich vooraf aan te melden. https://www.penningsfoundation.com/

Pennings Foundation is normaal geopend van woensdag tot en met zaterdag tussen 12.00 en 17.00 uur en daarnaast op de laatste zondag van de maand.

De tentoonstelling wordt mede mogelijk gemaakt door Stichting Cultuur Eindhoven, het Mondriaan Fonds en het Vaillant Fonds.