Eindhoven Airport breekt records, maar politieke strijd over vluchten naar Londen laait op

EINDHOVEN – Terwijl Eindhoven Airport terugkijkt op een uitzonderlijk druk en succesvol zomerseizoen, ontstaat er discussie over de toekomst van een van de belangrijkste vliegverbindingen van de regio. PRO Brabant wil korte vluchten, waaronder die naar Londen, beëindigen om treinverkeer aantrekkelijker te maken. Het voorstel raakt echter niet alleen vakantiegangers, maar ook het internationale bedrijfsleven in Brainport.

Eindhoven Airport heeft tussen 29 maart en 25 oktober 2026 in totaal 4.675.648 passagiers verwerkt. Daarmee ligt het aantal reizigers hoger dan in dezelfde periode vorig jaar, terwijl er juist minder vliegtuigen opstegen en landden. Het aantal vliegbewegingen daalde van 26.719 naar 25.946, een afname van bijna drie procent.

Dat de luchthaven met minder vluchten toch meer passagiers vervoerde, komt mede doordat vliegtuigen goed gevuld waren. Gemiddeld zaten er 182 reizigers aan boord, waarmee 91 procent van de beschikbare stoelen bezet was.

Vooral mei en augustus waren bijzonder druk. In beide maanden passeerden voor het eerst meer dan 700.000 reizigers de luchthaven. Op 25 mei werd bovendien een nieuw dagrecord gevestigd met 25.487 aankomende en vertrekkende passagiers. Daarmee werd het vorige record uit 2025 overtroffen.

Ondanks de grote drukte verliep het vliegverkeer volgens de luchthaven zonder veel operationele problemen. Ook de waardering van reizigers bleef op peil. De gemiddelde Net Promoter Score, een maatstaf voor de bereidheid om de luchthaven aan te bevelen, kwam net als vorig jaar uit op 41.

Málaga, Londen en Alicante vormden afgelopen zomer de drie populairste bestemmingen. Vooral de verbinding met Londen krijgt inmiddels een politieke lading.

PRO Brabant wil vluchten over afstanden van minder dan 500 kilometer laten verdwijnen. Volgens de partij zijn dergelijke reizen bij uitstek geschikt om per trein af te leggen. Het voorstel moet bijdragen aan minder uitstoot en geluidshinder en tegelijkertijd internationale treinverbindingen stimuleren.

Voor de regio Eindhoven ligt de kwestie ingewikkelder. Londen is namelijk niet uitsluitend een bestemming voor vakantiegangers of bezoekers van sportwedstrijden. De Britse hoofdstad speelt ook een rol in de internationale contacten van bedrijven, onderzoeksinstellingen en andere organisaties binnen Brainport.

Uit eerder onderzoek naar reisgedrag op Eindhoven Airport blijkt dat ongeveer een kwart van de passagiers op de Londense route voor zakelijke doeleinden reist. Daarnaast wordt de verbinding gebruikt voor familiebezoek, studie en toerisme. Opvallend is dat ongeveer zes op de tien passagiers op deze route vanuit Londen naar Eindhoven reizen.

Dat maakt de verbinding ook belangrijk voor Britse bezoekers die voor hun werkzaamheden naar Zuidoost-Brabant komen. Een eventuele beëindiging kan daardoor gevolgen hebben voor de bereikbaarheid van de regio en de manier waarop internationale bedrijven hun reizen organiseren.

Vanuit Eindhoven is Londen per spoor bereikbaar met een overstap. De snelste treinverbinding duurt ongeveer vijf uur en een kwartier. Het vliegtuig legt het traject in ongeveer een uur af, al komen daar de reistijd naar de luchthaven, controles en het vervoer vanaf de Londense luchthaven bij.

Het prijsverschil is niet altijd in het voordeel van het vliegtuig. Treinkaartjes zijn bij vroeg boeken soms relatief goedkoop, maar kunnen op populaire reisdagen aanzienlijk duurder worden. Ook vliegtarieven veranderen sterk en bijkomende kosten zoals bagage en luchthavenvervoer spelen een rol.

Voor zakelijke reizigers telt bovendien de beschikbaarheid van geschikte vertrek- en aankomsttijden. Bij afspraken met internationale klanten of een kort werkbezoek kan het verschil in reistijd doorslaggevend zijn.

Tegelijkertijd biedt de trein duidelijke milieuvoordelen ten opzichte van vliegen op korte afstanden. Wie het vliegverkeer wil verminderen, moet echter ook rekening houden met de capaciteit, betaalbaarheid en betrouwbaarheid van het internationale spoor.

De discussie over Eindhoven Airport gaat verder dan alleen de route naar Londen. Omwonenden ervaren al jaren hinder door vliegtuiggeluid en maken zich zorgen over luchtkwaliteit en gezondheidsrisico's.

Recent onderzoek naar ultrafijnstof in Noord-Brabant onderstreept het belang van die zorgen. Luchtvaart en wegverkeer behoren tot de belangrijkste bronnen van deze bijzonder kleine deeltjes. Rond Eindhoven Airport is de bijdrage van vliegverkeer aan de uitstoot aanzienlijk.

Daar staat tegenover dat de luchthaven al vele tientallen jaren onderdeel is van de regio. De ontwikkeling van nieuwe woonwijken in de omgeving heeft de spanning tussen bereikbaarheid en leefbaarheid verder zichtbaar gemaakt. Dat bewoners zich bij hun verhuizing bewust kunnen zijn van de aanwezigheid van een luchthaven, betekent overigens niet dat maatregelen tegen geluidshinder en vervuiling overbodig zijn.

De uitdaging ligt in het vinden van een evenwicht tussen economische bereikbaarheid, gezondheid, klimaat en woonkwaliteit. Minder vliegbewegingen kunnen bijdragen aan het beperken van hinder, maar ook modernere en stillere toestellen en verbeteringen in de luchthavenoperatie spelen daarbij een rol.

PRO Brabant wil het provinciale aandeelhouderschap gebruiken om veranderingen bij Eindhoven Airport mogelijk te maken. De provincie bezit 24,5 procent van de aandelen. De gemeente Eindhoven heeft eveneens 24,5 procent, terwijl Schiphol met 51 procent meerderheidsaandeelhouder is.

Een provinciaal standpunt leidt daardoor niet automatisch tot het schrappen van een vliegroute. De exploitatie van de luchthaven, beslissingen van luchtvaartmaatschappijen en landelijke luchtvaartregels spelen eveneens een rol.

Bovendien maakt Eindhoven Airport gebruik van een militaire vliegbasis, waardoor ook het Rijk betrokken is bij besluiten over het vliegverkeer.

Het debat zal richting de Provinciale Statenverkiezingen van maart 2027 naar verwachting nadrukkelijker worden gevoerd. Voorstanders van beperkingen wijzen op de leefomgeving en de noodzaak om schoner te reizen. Tegenstanders benadrukken het belang van internationale verbindingen voor de economie en de bereikbaarheid van Brabant.

Los van de politieke plannen staat Eindhoven Airport volgend jaar al een ingrijpende verandering te wachten. Van 1 februari tot 19 juli 2027 is er geen vliegverkeer vanwege de renovatie van de start- en landingsbaan. Luchtvaartmaatschappijen moeten gedurende deze periode uitwijken naar andere luchthavens of vluchten annuleren.

Op 19 juli staat ook de opening van de uitgebreide terminal gepland. Met meer ruimte voor passagiers, bagageafhandeling en voorzieningen wil Eindhoven Airport de reiservaring verder verbeteren.

De recordcijfers van afgelopen zomer maken duidelijk dat de vraag naar vliegreizen via Eindhoven groot blijft. Tegelijkertijd groeit de politieke druk om de gevolgen voor klimaat en leefomgeving terug te dringen.

Daarmee komt de regio voor een belangrijke keuze te staan. Moet Eindhoven Airport vooral een toegankelijke internationale luchthaven blijven, of is het tijd om bepaalde verbindingen bewust af te bouwen? De komende politieke discussie zal moeten uitwijzen hoe Brabant economische ambities en een gezonde leefomgeving met elkaar wil verenigen.