Savatage maakt van terugkeer in 013 een emotionele triomftocht

TILBURG – Geen voorprogramma en geen overbodige franje. De Amerikaanse metalband Savatage stond zaterdagavond 1 augustus in de Main van poppodium 013 voor zijn enige Nederlandse optreden van deze Europese tournee. Tijdens een bijna twee uur durende show liet de band horen dat zijn combinatie van heavy metal, progressieve rock en theatrale arrangementen nog altijd overtuigt.

Voor veel bezoekers was het concert meer dan een gewone avond livemuziek. Savatage toerde vanaf het begin van deze eeuw jarenlang niet meer op eigen kracht door Europa. Pas in 2025 keerde de groep terug voor een reeks volwaardige optredens. De show in Tilburg maakte deel uit van de Europese Prelude to Madness-tournee van 2026.

Dat er in 013 geen voorprogramma stond, zorgde vooraf voor enige verwarring. Op sociale media werd onder meer gespeculeerd over Armored Saint, dat Savatage tijdens enkele andere Europese concerten wel begeleidt. Tilburg was echter aangekondigd als een avond met uitsluitend Savatage. Achteraf leek vrijwel niemand een supportact te hebben gemist. Met 23 nummers, inclusief een korte opening en een toegift, bood de band een omvangrijke dwarsdoorsnede van zijn carrière. De show begon rond half negen en eindigde kort voor half elf.

Na een fragment van Morphine Child zette Savatage stevig in met Dead Winter Dead en Jesus Saves. Daarna volgde een set waarin bekende nummers werden afgewisseld met composities voor de meer fanatieke volgers. Onder meer Lights Out, Another Way, Taunting Cobras, Handful of Rain en Chance kwamen voorbij.

Juist die afwisseling maakte duidelijk hoeveel verschillende gezichten Savatage in de loop van zijn bestaan heeft gekend. De vroege, directe heavy metal van nummers als Power of the Night, Warriors en Sirens stond naast de meer gelaagde en theatrale composities uit de latere jaren. De symfonische partijen en zorgvuldig opgebouwde arrangementen verdwenen daarbij niet achter het gitaargeweld, maar vormden een wezenlijk onderdeel van de show.

In de Main van 013 kwamen de karakteristieke riffs zwaar en helder over. De muziek klonk groots, maar behield voldoende scherpte om niet te veranderen in een massieve geluidsbrij. Vooral tijdens nummers als Chance, The Hourglass en Gutter Ballet kwam de combinatie van metal, rockopera en dramatiek volledig tot zijn recht.

Savatage stond in Tilburg op het podium met zanger Zak Stevens, gitaristen Chris Caffery en Al Pitrelli, bassist Johnny Lee Middleton en drummer Jeff Plate.

Oprichter Jon Oliva wordt officieel nog altijd als bandlid vermeld, maar maakt vanwege gezondheidsproblemen geen deel uit van de huidige Europese livebezetting. Achter de schermen blijft hij wel bij de activiteiten van Savatage betrokken.

Stevens bleek in Tilburg opnieuw de aangewezen zanger om de verschillende periodes uit de geschiedenis van de band met elkaar te verbinden. Zijn krachtige, melodieuze stem paste vanzelfsprekend bij het materiaal uit zijn eigen Savatage-jaren, maar hield zich ook goed staande in de oudere nummers. Caffery nam tijdens Warriors zelf de zang voor zijn rekening.

De samenwerking tussen Caffery en Pitrelli vormde muzikaal een van de pijlers van het optreden. De gitaristen wisselden melodieuze solo’s af met strak samenspel en de zware, herkenbare riffs waarop een groot deel van het Savatage-repertoire is gebouwd. Middleton en Plate zorgden ondertussen voor een solide ritmische basis.

Ondanks alle kracht en technische beheersing kreeg de avond zijn grootste betekenis door de emotionele onderlaag. Savatage werd opgericht door de broers Jon en Criss Oliva. Gitarist Criss Oliva kwam in 1993 om het leven, kort na het verschijnen van Edge of Thorns. Zijn spel en composities vormen nog altijd een belangrijk deel van het muzikale fundament van de band.

Het eerbetoon aan Oliva werd door veel bezoekers als een van de meest aangrijpende momenten van de avond ervaren. In reacties op metalfora en sociale media beschreven fans hoe de herinnering aan de gitarist voelbaar door de zaal ging. Het was geen vrijblijvend nostalgisch moment, maar een erkenning van de man wiens melodieën, riffs en speelstijl Savatage mede zijn identiteit gaven.

Met het ingetogen Believe kreeg de slotfase extra emotionele lading. Daarna volgden achtereenvolgens Gutter Ballet en Edge of Thorns. Voor de toegift bewaarde de band het onvermijdelijke Hall of the Mountain King. Het nummer bracht de zaal nog eenmaal volledig in beweging en vormde een passend, luid slot van de avond.

De eerste reacties van bezoekers waren overwegend enthousiast. Fans prezen de intense en theatrale sfeer, het krachtige geluid en de ruimte die de band nam om zowel grote klassiekers als minder voor de hand liggende nummers te spelen. Ook de keuze om zonder voorprogramma op te treden werd na afloop vooral als een voordeel gezien: Savatage had zelf genoeg materiaal en zeggingskracht om de hele avond te dragen.

Daarmee werd het concert in Tilburg geen eenvoudige terugblik op een roemrijk verleden. Savatage presenteerde zich als een ervaren band die zijn geschiedenis koestert, maar de nummers nog altijd met overtuiging speelt. De afwezigheid van Jon Oliva en het blijvende gemis van Criss Oliva waren voelbaar, maar maakten de avond niet incompleet. Ze gaven het optreden juist een extra betekenis.

In 013 klonk Savatage niet als een museumstuk, maar als een band die opnieuw heeft ontdekt hoe belangrijk deze muziek voor zijn publiek én voor de muzikanten zelf is.