Borstkankerscan en documentaire over Caribische studenten winnen Fontys-prijzen in Eindhoven

EINDHOVEN – Een nieuwe methode die borstkanker mogelijk eerder en zonder pijnlijke borstcompressie kan helpen signaleren en een indringende documentaire over Caribische studenten die in Nederland komen studeren. Twee totaal verschillende projecten, maar donderdag kwamen ze op de Fontys-campus in Eindhoven samen als winnaars van de Fontys for Society Awards 2026.

De vakjury koos voor de Early Warning Scan, een onderzoeksproject waarin technologie, wiskunde en medische beeldvorming worden gecombineerd. Het publiek gaf de meeste stemmen aan Crossing Oceans, Chasing Dreams, een documentaire van studenten Journalistiek over de soms harde werkelijkheid waarmee studenten uit het Caribische deel van het Koninkrijk na aankomst in Nederland worden geconfronteerd.

Beide projecten krijgen 2.500 euro om hun maatschappelijke doel verder te ontwikkelen. In totaal waren tijdens het Fontys for Society Event op campus Rachelsmolen veertien projecten, onderzoeken en innovaties uit het afgelopen studiejaar te zien.

De Early Warning Scan springt er vooral uit omdat het project een probleem probeert aan te pakken waar al jarenlang onderzoek naar wordt gedaan: hoe kunnen veranderingen in borstweefsel zo vroeg mogelijk worden ontdekt, zonder dat daarvoor direct een traditionele mammografie nodig is?

Het systeem kijkt onder meer naar zeer kleine veranderingen en bewegingen van de borst. Met 3D-beeldvorming worden verschillen geregistreerd die met het blote oog nauwelijks of niet waarneembaar zijn. Wiskundige analyse en uiteindelijk kunstmatige intelligentie moeten helpen om afwijkende patronen te herkennen.

Daarmee is de scan nog geen instrument dat zelf kan vaststellen of iemand borstkanker heeft. Bij een verdachte afwijking blijft aanvullend medisch onderzoek noodzakelijk. De techniek bevindt zich bovendien nog in ontwikkeling en testfases; eerdere proeven waren vooral bedoeld om het prototype en de manier van meten verder te verbeteren.

Bij de ontwikkeling zijn verschillende partijen uit de Eindhovense regio betrokken. Fontys werkt onder meer samen met YvYa, technologiebedrijf TMC, het Catharina Ziekenhuis en Sioux. Daarmee is het project ook een voorbeeld van de samenwerking tussen onderwijs, technologie en gezondheidszorg waar in de Brainportregio veel op wordt ingezet.

De publieksprijs ging naar een heel ander maatschappelijk probleem. Crossing Oceans, Chasing Dreams volgt studenten uit het Caribische deel van het Koninkrijk die hun vertrouwde omgeving achterlaten om duizenden kilometers verderop in Nederland te gaan studeren.

De documentaire werd gemaakt door de vierdejaarsstudenten Journalistiek Benthe Kuijpers, Wouter van den Berg en Gijs van Iwaarden. Zij volgden drie studenten tijdens een periode waarin vrijwel alles verandert: woonplaats, klimaat, sociale omgeving, studie en de afstand tot familie en vrienden.

Daarbij blijkt dat de overstap niet alleen een kwestie is van wennen aan een nieuw land. Studenten kunnen ook vastlopen op begeleiding en praktische zaken, terwijl juist de eerste maanden bepalend kunnen zijn voor het vervolg van hun opleiding. Jaarlijks komen ongeveer 1.600 studenten uit het Caribische deel van het Koninkrijk naar Nederland om hier een studie te volgen.

De documentaire bleef na de première in april niet alleen een studentenproduct. De ervaringen uit de film hebben ook belangstelling gewekt van organisaties die zich bezighouden met internationalisering en studentenbegeleiding. Er wordt gekeken hoe de verhalen uit de documentaire kunnen worden gebruikt om beleid en ondersteuning van deze groep studenten te verbeteren.

Met de twee winnaars onderstreept Fontys een koers die de hogeschool de komende jaren nadrukkelijker wil volgen. In de begin dit jaar ingevoerde strategie For Society 2030 staat niet alleen het opleiden van studenten centraal, maar ook het toepassen van kennis op maatschappelijke problemen.

Daarbij zoekt de hogeschool nadrukkelijk samenwerking met bedrijven, zorginstellingen, overheden en andere onderwijsorganisaties. De twee prijswinnaars laten zien hoe breed dat kan zijn: van medische technologie en kunstmatige intelligentie tot journalistiek die een verborgen probleem zichtbaar maakt.