Busstaking legt Eindhoven vrijwel stil: slechts twaalf bussen rijden, Airportbus blijft in dienst

EINDHOVEN – De landelijke staking in het streekvervoer heeft woensdag 14 oktober grote gevolgen voor het busvervoer in Eindhoven. Volgens vakbond FNV rijden er gedurende de hele dag slechts twaalf bussen in de stad. Toch staan op busstation Neckerspoel nog altijd reizigers op hun bus te wachten. De digitale informatieborden tonen namelijk gewoon de gebruikelijke vertrektijden, terwijl veel aangekondigde ritten niet worden uitgevoerd. De verbinding met Eindhoven Airport rijdt volgens de vakbond wel. Ondertussen blijkt dat niet alle chauffeurs die vandaag achter het stuur zitten dat volledig uit vrije keuze doen.

Het busvervoer in Eindhoven is woensdag grotendeels tot stilstand gekomen. Het overgrote deel van de chauffeurs van Hermes, dat in Zuidoost-Brabant onder de naam Bravo rijdt, heeft het werk neergelegd vanwege het vastgelopen overleg over een nieuwe cao.

Volgens de FNV rijden er in Eindhoven over de gehele dag slechts twaalf bussen. Daarmee is slechts een zeer beperkt deel van de normale dienstverlening beschikbaar. Het gaat om het aantal bussen dat gedurende de dag rijdt, niet om twaalf afzonderlijke ritten.

Welke verbindingen precies worden onderhouden en hoe vaak de overgebleven bussen rijden, is niet volledig duidelijk. Voor reizigers betekent dit dat zij er niet op kunnen rekenen dat hun gebruikelijke bus daadwerkelijk verschijnt.

De gevolgen zijn merkbaar voor inwoners die afhankelijk zijn van het openbaar vervoer om hun werk, school, ziekenhuis of andere voorzieningen te bereiken. Ook verbindingen met omliggende gemeenten als Veldhoven, Nuenen, Geldrop, Best en Helmond worden door de staking geraakt.

Op het busstation Neckerspoel bij Eindhoven Centraal zorgt de staking voor een verwarrende situatie. De elektronische informatieborden blijven de dienstregeling weergeven, waardoor reizigers de indruk kunnen krijgen dat hun bus gewoon onderweg is.

Dat blijkt lang niet altijd het geval. Mensen blijven bij de haltes wachten op verbindingen die vanwege de staking niet worden uitgevoerd.

De informatievoorziening vormt daardoor een extra probleem boven op de toch al sterk beperkte dienstverlening. Een aangekondigde vertrektijd op het scherm betekent woensdag niet automatisch dat er daadwerkelijk een bus beschikbaar is.

Voor reizigers die niet op de hoogte zijn van de staking, kan dat leiden tot onnodig lange wachttijden. Vooral wanneer een verbinding normaal gesproken maar enkele keren per uur rijdt, kan de onzekerheid groot zijn.

Ook digitale reisplanners bieden niet altijd voldoende duidelijkheid wanneer uitgevallen ritten nog in de oorspronkelijke dienstregeling staan. Reizigers doen er daarom verstandig aan niet uitsluitend op de aangegeven vertrektijden te vertrouwen.

Een belangrijke uitzondering op de massale rituitval is de busverbinding tussen Eindhoven Centraal en Eindhoven Airport. Volgens de FNV rijdt de bus naar de luchthaven woensdag wel.

De luchthaven is normaal gesproken bereikbaar met de Airport Shuttle 400 en buslijn 401. Dat er busvervoer naar de luchthaven beschikbaar blijft, betekent overigens niet dat alle gebruikelijke ritten volgens de normale frequentie worden uitgevoerd.

Voor vliegtuigpassagiers is het daarom belangrijk rekening te houden met eventuele langere wachttijden en ruim op tijd naar de luchthaven te vertrekken.

Dat de luchthaven bereikbaar blijft, neemt niet weg dat reizigers uit omliggende gemeenten moeite kunnen hebben om Eindhoven Centraal te bereiken. Voor hen vormt juist het eerste gedeelte van de reis mogelijk het grootste probleem.

Achter de beperkte groep chauffeurs die woensdag wel werkt, gaat volgens de FNV ook een minder zichtbare problematiek schuil.

De vakbond geeft aan dat een deel van de chauffeurs een tijdelijk arbeidscontract heeft. Onder deze werknemers leeft de angst dat deelname aan de staking gevolgen kan hebben voor een eventuele verlenging van hun dienstverband.

Hoewel werknemers het recht hebben om aan een rechtmatige staking deel te nemen en daarvoor niet mogen worden benadeeld, bestaat onder chauffeurs met tijdelijke contracten volgens de vakbond toch onzekerheid over hun positie.

Die angst kan ertoe leiden dat werknemers besluiten gewoon hun dienst te rijden, ondanks hun mogelijke steun voor de eisen van de vakbonden.

Er zijn geen concrete aanwijzingen bekend dat Hermes daadwerkelijk heeft gedreigd tijdelijke contracten niet te verlengen vanwege deelname aan de staking. Het gaat om zorgen die volgens de FNV onder werknemers leven.

Het verschil tussen werknemers met een vast dienstverband en medewerkers met een tijdelijk contract wordt daarmee tijdens de staking extra zichtbaar. Wie voor zijn toekomstige inkomen afhankelijk is van contractverlenging, kan de keuze om wel of niet te staken als bijzonder moeilijk ervaren.

Naast de onzekerheid over tijdelijke contracten spelen volgens de FNV ook financiële omstandigheden een rol.

Niet alle buschauffeurs kunnen het zich veroorloven om een werkdag zonder hun reguliere salaris te zitten. Wie staakt, heeft in beginsel geen recht op loon over de uren waarin niet wordt gewerkt.

Vakbondsleden die deelnemen aan een georganiseerde staking kunnen onder voorwaarden aanspraak maken op een stakingsuitkering. Die vergoeding hoeft echter niet gelijk te zijn aan het normale inkomen van de werknemer.

Voor chauffeurs die financieel weinig ruimte hebben, kan zelfs een tijdelijk inkomensverlies zwaar wegen.

Het feit dat woensdag nog enkele chauffeurs rijden, betekent daardoor niet automatisch dat zij tegen de staking zijn of de eisen van hun collega's niet ondersteunen.

Volgens de vakbond kunnen zowel financiële noodzaak als onzekerheid over de toekomst van het dienstverband meespelen bij de beslissing om toch aan het werk te gaan.

De problemen beperken zich niet tot Eindhoven. Ook in andere delen van Noord-Brabant is het busvervoer woensdag ernstig verstoord.

Bij vervoerder Arriva, die verantwoordelijk is voor het streekvervoer in West- en Oost-Brabant, rijdt naar schatting slechts 10 tot 15 procent van de bussen.

De omvang van de staking laat zien hoe groot de onvrede binnen het streekvervoer is. FNV en CNV hebben werknemers opgeroepen het werk neer te leggen nadat acht onderhandelingsrondes over een nieuwe cao niet tot overeenstemming hebben geleid.

De cao Openbaar Vervoer geldt voor ongeveer 13.000 werknemers, onder wie buschauffeurs en ander personeel van de betrokken vervoersbedrijven.

In Eindhoven kunnen stakende werknemers zich woensdag tussen 05.00 en 12.00 uur bij de actielocatie aan Neckerspoel 10 registreren.

De onderhandelingen over een nieuwe cao zitten al geruime tijd vast. De vorige collectieve arbeidsovereenkomst liep op 30 juni 2026 af.

Een van de belangrijkste geschilpunten is de manier waarop chauffeurs in de toekomst worden ingeroosterd.

Werkgevers willen volgens de bonden meer mogelijkheden om af te wijken van bestaande afspraken over de termijn waarop werknemers hun diensten te horen krijgen. Daarbij bestaat de mogelijkheid dat chauffeurs hun rooster uiteindelijk pas 24 uur van tevoren ontvangen.

De vakbonden vinden dat een ongewenste ontwikkeling, omdat werknemers daardoor minder zekerheid hebben over hun vrije tijd en privéleven.

Daarnaast bestaat onenigheid over pauzes, werktijden en regelingen voor oudere werknemers. De FNV wil bovendien een loonsverhoging van 6 procent om de koopkracht van het personeel te beschermen en te verbeteren.

De werkgevers wijzen op de financiële problemen binnen het openbaar vervoer. Volgens hen moeten nieuwe arbeidsvoorwaarden betaalbaar blijven en is flexibiliteit noodzakelijk om de dienstverlening op langere termijn te kunnen blijven organiseren.

De standpunten liggen voorlopig nog ver uit elkaar.

De staking heeft geen gevolgen voor de reguliere treindienst van NS. Treinen van en naar Eindhoven rijden volgens de gebruikelijke dienstregeling.

Reizigers kunnen daarmee nog steeds gebruikmaken van treinverbindingen richting onder andere Helmond, Best, Tilburg en Den Bosch.

Voor veel mensen lost dat het probleem echter niet op. Wie normaal gesproken met een stadsbus naar Eindhoven Centraal reist, kan het station woensdag moeilijk bereiken.

Vooral scholieren, studenten, werknemers en ouderen die geen alternatief vervoer tot hun beschikking hebben, worden daardoor geraakt.

De landelijke werkonderbreking duurt woensdag de hele dag en eindigt volgens de aangekondigde planning in de nacht van woensdag 14 op donderdag 15 oktober om 00.00 uur.

Vanaf donderdag wordt de reguliere busdienstverlening in beginsel hervat.

Daarmee is het arbeidsconflict echter niet opgelost. De vakbonden houden rekening met nieuwe stakingsdagen wanneer werkgevers en werknemers niet alsnog overeenstemming bereiken.

Daarbij wordt gesproken over mogelijke wekelijkse acties in de periode tot kerst. De precieze data van eventuele vervolgstakingen zijn nog niet bekendgemaakt.

Voor Eindhoven betekent dit dat de problemen van woensdag mogelijk slechts het begin zijn van een langere periode van onzekerheid in het busvervoer.

Zolang een nieuwe cao ontbreekt, blijft de kans bestaan dat reizigers opnieuw worden geconfronteerd met uitvallende bussen, onduidelijke reisinformatie en sterk beperkte verbindingen in de stad en omliggende gemeenten.