Digitale ontregeling treft Eindhoven en regio: gemeenten, ziekenhuizen, onderwijs en cultuur geraakt

EINDHOVEN – De gevolgen van een ernstige cyberdreiging worden woensdag 21 oktober steeds duidelijker in Zuidoost-Brabant. Niet alleen gemeentelijke websites zijn tijdelijk buiten gebruik gesteld, ook onderwijsinstellingen, ziekenhuizen en culturele organisaties ondervinden hinder. Onder meer de TU/e, Summa, het Catharina Ziekenhuis en poppodium Effenaar kampen met niet-bereikbare websites. De grootschalige verstoring volgt op de ontdekking van twee kritieke beveiligingslekken in veelgebruikte websitesoftware.

De digitale problemen hebben woensdag grote invloed op de bereikbaarheid van organisaties in Eindhoven en omgeving. Websites die inwoners dagelijks gebruiken voor informatie, afspraken, onderwijszaken en vrijetijdsactiviteiten zijn tijdelijk niet of beperkt toegankelijk.

De aanleiding is een beveiligingswaarschuwing voor PHP, een programmeertaal die wereldwijd wordt gebruikt voor miljoenen websites. Organisaties nemen uit voorzorg maatregelen om te voorkomen dat kwaadwillenden misbruik maken van kwetsbare systemen.

Opvallend is dat de gevolgen zich niet beperken tot de overheid, het onderwijs en de zorg. Ook in de Eindhovense culturele sector zijn digitale problemen zichtbaar.

De hoofdpagina van poppodium Effenaar was woensdag niet bereikbaar. Daarmee kunnen bezoekers problemen ondervinden bij het zoeken naar concertinformatie en andere gegevens over het programma. Een afzonderlijke agendapagina was bij een controle nog wel toegankelijk.

Het is nog niet bevestigd of de problemen bij de Effenaar rechtstreeks samenhangen met de beveiligingswaarschuwing voor PHP. Ook is niet vastgesteld dat kaartverkoop of geplande optredens hierdoor worden beïnvloed.

In Zuidoost-Brabant trof de verstoring woensdagmiddag vrijwel het complete gemeentelijke landschap. Bij twintig van de 21 gemeenten waren de websites tijdelijk buiten gebruik.

Helmond was aanvankelijk de uitzondering. De gemeentelijke website bleef bereikbaar, al konden inwoners volgens de gemeente problemen ervaren met diensten waarvoor DigiD nodig is.

Voor inwoners van andere gemeenten betekende de uitval dat digitale informatie en bepaalde online diensten niet op de gebruikelijke manier bereikbaar waren. Denk aan het regelen van gemeentelijke afspraken, het aanvragen van documenten en het raadplegen van informatie over lokale voorzieningen.

Ook de Metropoolregio Eindhoven, waarin 21 gemeenten samenwerken, nam voorzorgsmaatregelen en haalde digitale voorzieningen offline.

Ook het onderwijs in Eindhoven kreeg te maken met de gevolgen van de beveiligingswaarschuwing. De Technische Universiteit Eindhoven en mbo-instelling Summa schakelden websites en digitale voorzieningen tijdelijk uit.

De problemen staan niet op zichzelf. Landelijk nemen onderwijsinstellingen en organisaties binnen de onderzoekssector maatregelen tegen mogelijke cyberaanvallen.

Voor studenten en medewerkers kan dat betekenen dat bepaalde online informatie en digitale toepassingen tijdelijk moeilijker bereikbaar zijn. Welke voorzieningen precies worden geraakt, verschilt per instelling.

Het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven besloot woensdagmiddag eveneens zijn website tijdelijk uit voorzorg af te sluiten.

Voor patiënten blijft de reguliere zorg doorgaan. Geplande afspraken en operaties worden door de maatregel niet automatisch geannuleerd.

Bij andere ziekenhuizen in de omgeving was de situatie anders. De websites van Máxima MC, het Anna Ziekenhuis en het Elkerliek Ziekenhuis waren woensdagmiddag nog toegankelijk.

Dat verschil laat zien dat niet iedere organisatie dezelfde technische systemen gebruikt of dezelfde maatregelen hoeft te nemen.

De digitale onrust wordt veroorzaakt door twee ernstige kwetsbaarheden in PHP. De beveiligingsproblemen, bekend onder de aanduidingen CVE-2026-109618 en CVE-2026-109619, hebben allebei een risicoscore van 9,2 op een schaal van 10.

Onder bepaalde omstandigheden kunnen aanvallers deze fouten gebruiken om op afstand schadelijke opdrachten uit te voeren op servers. Daarmee ontstaat het risico dat websites worden overgenomen, informatie wordt buitgemaakt of digitale diensten worden verstoord.

Het Nationaal Cyber Security Centrum waarschuwde organisaties voor de ernst van de kwetsbaarheden. Omdat technieken om de problemen uit te buiten al openbaar beschikbaar waren, werd geadviseerd snel beschermende maatregelen te treffen.

Het tijdelijk offline halen van websites is bedoeld om aanvallen te voorkomen. Het betekent niet automatisch dat systemen zijn gehackt of dat persoonsgegevens zijn gelekt.

De eerste gevolgen voor lokale overheden werden woensdagochtend zichtbaar bij de digitale vergaderplatforms van NotuBiz.

Deze leverancier verzorgt systemen waarmee gemeenten, provincies en waterschappen politieke vergaderstukken, agenda's en besluiten openbaar maken.

In de regio maken onder meer Eindhoven, Helmond, Veldhoven en Best gebruik van deze dienstverlening. De systemen werden preventief afgesloten, waardoor inwoners en raadsleden tijdelijk geen toegang hadden tot de gebruikelijke digitale documentenomgeving.

Woensdagmiddag zijn beveiligingsupdates uitgebracht waarmee de ernstige PHP-kwetsbaarheden kunnen worden verholpen. Daarmee is een belangrijke stap gezet richting het veilig herstellen van getroffen websites.

Dat betekent niet dat alle organisaties direct weer online kunnen. De updates moeten worden geïnstalleerd, waarna controles nodig zijn om vast te stellen of de systemen veilig en stabiel functioneren.

Hoe snel de digitale dienstverlening in Eindhoven en de omliggende gemeenten volledig wordt hervat, verschilt daardoor per organisatie.

De gebeurtenissen maken duidelijk hoe ver de gevolgen van een beveiligingsprobleem in veelgebruikte software kunnen reiken. Van gemeentelijke dienstverlening en ziekenhuisinformatie tot onderwijs en concertagenda's: grote delen van het dagelijks leven zijn afhankelijk van digitale systemen die plotseling tijdelijk onbereikbaar kunnen worden.