EINDHOVEN – De verkeersveiligheid op het 18 Septemberplein staat onder druk door grote aantallen verkeerd geparkeerde fietsen. Tijdens de dinsdagmarkt bleek afgelopen week hoe ernstig de situatie kan worden toen een ambulance moeite had om het plein te bereiken. Marktkooplieden maken zich grote zorgen en dringen bij de gemeente Eindhoven aan op strengere controles en maatregelen.
Het 18 Septemberplein behoort tot de drukste plekken in de Eindhovense binnenstad. Dagelijks komen er duizenden voetgangers, fietsers en winkelbezoekers samen. Op dinsdag wordt het plein bovendien gebruikt voor de weekmarkt. Juist op die momenten zorgt de combinatie van marktkramen, bouwwerkzaamheden en fietsen voor problemen met de toegankelijkheid.
De situatie kreeg dinsdag 27 oktober een zorgwekkende wending. Een ambulance die vanwege een noodsituatie naar het marktterrein moest, werd volgens de marktkooplieden gehinderd door fietsen die buiten de toegestane parkeerplaatsen stonden. Daardoor verliep het bereiken van de locatie moeizaam.
Het incident heeft de onvrede onder de ondernemers verder vergroot. Zij hebben hun zorgen inmiddels schriftelijk onder de aandacht gebracht van het gemeentebestuur en de Eindhovense gemeenteraad.
Minder ruimte door werkzaamheden
De problemen worden versterkt door de werkzaamheden aan het 18 Septemberplein. Een aanzienlijk gedeelte van de beschikbare ruimte is afgesloten vanwege de aanpak van het plein en de onderliggende fietsenstalling. Hierdoor moeten marktkooplieden hun kramen dichter bij elkaar plaatsen.
Dat hoeft op zichzelf geen problemen te veroorzaken, zolang de doorgangen voor bezoekers, leveranciers en hulpdiensten vrij blijven. In de praktijk blijkt dat volgens de ondernemers lastig.
Vooral in de omgeving van kledingwinkel Primark verzamelen zich regelmatig grote aantallen fietsen. Die worden buiten de daarvoor bedoelde voorzieningen neergezet, soms op plaatsen waar voldoende doorgangsruimte noodzakelijk is.
Voor bezoekers met kinderwagens, rolstoelen of rollators kan dat eveneens hinder opleveren. Bij een medische noodsituatie kunnen dergelijke obstakels bovendien kostbare tijd verloren laten gaan.
Ondernemers willen meer handhaving
Het probleem speelt volgens de marktkooplieden al geruime tijd. Meldingen via de BuitenBeter-app hebben tot dusver onvoldoende verbetering opgeleverd. Hoewel gemeentelijke medewerkers incidenteel ter plaatse komen, ontbreekt volgens de ondernemers een blijvende aanpak.
De marktkooplieden willen daarom dat Eindhoven niet uitsluitend inzet op waarschuwingen, maar ook daadwerkelijk optreedt tegen foutgeparkeerde fietsen.
De gemeente beschikt daarvoor al over mogelijkheden. Binnen de aangewezen gebieden in Eindhoven mogen fietsen niet zomaar buiten de officiële stallingsplaatsen worden neergezet. Fietsen die gevaarlijk of hinderlijk staan, kunnen worden verwijderd en naar het gemeentelijke fietsdepot worden gebracht.
De ondernemers vinden vooral consequent toezicht tijdens de marktdagen noodzakelijk. Daarmee moet worden voorkomen dat de toegangswegen opnieuw geblokkeerd raken.
Fietsparkeren onder druk door verbouwingen
De overlast op het 18 Septemberplein staat niet op zichzelf. Eindhoven is bezig met een omvangrijke vernieuwing van zijn binnenstad en stationsomgeving. Verschillende bouwprojecten hebben gevolgen voor de beschikbare ruimte om fietsen te parkeren.
De ondergrondse fietsenstalling bij het 18 Septemberplein onderging dit jaar een grote renovatie. Om de werkzaamheden mogelijk te maken, verhuisde de dinsdagmarkt vanaf half april tijdelijk naar de Woenselse Markt. Sinds 8 september wordt de markt weer op de oorspronkelijke locatie gehouden.
De vernieuwde fietsenstalling onder het plein moet uiteindelijk ruimte bieden aan ongeveer 1.400 fietsen. Daarmee wordt een deel van de parkeerdruk opgevangen.
Ook rond Eindhoven Centraal verandert de situatie voortdurend. Door de ontwikkeling van onder meer District E is bestaande stallingsruimte op het Stationsplein verdwenen. Aan de noordzijde van het station is daarvoor een tijdelijke voorziening met ongeveer 3.300 plaatsen gerealiseerd.
Daarnaast is de bestaande fietsenstalling bij Neckerspoel sinds eind augustus gesloten voor renovatie. De heropening wordt in april 2027 verwacht.
Ook winkelcentrum Heuvel ondergaat een ingrijpende verbouwing. Die werkzaamheden duren naar verwachting tot begin 2028.
Duizenden nieuwe fietsparkeerplaatsen gepland
Op langere termijn moet de uitbreiding van de stallingscapaciteit rond Eindhoven Centraal verlichting brengen.
Onder het Stationsplein komt een nieuwe fietsenstalling met plaats voor ongeveer 5.400 fietsen. Dit project maakt deel uit van de grootschalige ontwikkeling van stationsgebied Knoop XL.
In maart 2026 verdween een belangrijke juridische belemmering voor de bouw, nadat de Raad van State een bezwaar tegen de plannen had afgewezen. De eerste zichtbare werkzaamheden zijn voorzien rond het einde van dit jaar.
De extra capaciteit moet de komende jaren bijdragen aan een betere verdeling van geparkeerde fietsen. Voor de huidige problemen op het 18 Septemberplein biedt deze toekomstige uitbreiding echter nog geen directe oplossing.
Veiligheid moet vooropstaan
De situatie op het marktplein roept de vraag op of de bestaande inrichting voldoende rekening houdt met noodsituaties. Een marktterrein moet niet alleen toegankelijk zijn voor bezoekers en ondernemers, maar ook voor ambulances, brandweerwagens en andere hulpverleners.
Duidelijk gemarkeerde doorgangen, tijdelijke extra fietsenrekken en gerichte controles tijdens drukke marktdagen kunnen helpen om de problemen te verminderen. Ook het direct verwijderen van fietsen die belangrijke toegangswegen blokkeren, behoort tot de mogelijkheden.
Voor de marktkooplieden is het incident met de ambulance aanleiding om opnieuw aandacht te vragen voor de veiligheid. Zij willen voorkomen dat een volgende noodsituatie ernstiger gevolgen krijgt.
Het is nog niet duidelijk of de gemeente naar aanleiding van hun brief aanvullende maatregelen gaat nemen.