Kruisstraattunnel blijft tijdens jarenlange bouw Fellenoord grotendeels open

EINDHOVEN – De Kruisstraattunnel in Eindhoven blijft de komende jaren grotendeels toegankelijk voor fietsers en voetgangers. De gemeente heeft de plannen voor een langdurige afsluiting aangepast na bezwaren van bewoners en ondernemers. Daarmee blijft een belangrijke verbinding tussen Woensel-Zuid en het centrum behouden tijdens de grootschalige bouwwerkzaamheden op Fellenoord.

De komende jaren verandert het gebied aan de noordkant van station Eindhoven Centraal ingrijpend. Vanaf 2027 moeten daar de eerste nieuwe woontorens verrijzen. Aanvankelijk leek de bouw grote gevolgen te krijgen voor iedereen die dagelijks via de Kruisstraattunnel naar het centrum fietst of loopt. De doorgang zou voor langere tijd worden afgesloten, maar dat plan is inmiddels van tafel.

Tijdens gesprekken met de omgeving bleek dat een langdurige afsluiting op veel weerstand stuitte. De tunnel wordt intensief gebruikt door bewoners, scholieren, werknemers en bezoekers van de binnenstad. Ook ondernemers vreesden dat hun winkels en bedrijven minder goed bereikbaar zouden worden.

Een andere werkwijze op de bouwplaatsen maakt het mogelijk de tunnel het grootste deel van de werkzaamheden open te houden. Het hijsen van zware bouwmaterialen wordt anders georganiseerd, waardoor de doorgang minder vaak hoeft te worden afgesloten.

Helemaal zonder hinder gaat het niet. Op momenten dat bouwkranen zware onderdelen boven of direct naast de tunnelingang verplaatsen, wordt de doorgang tijdelijk afgesloten. Dat gebeurt naar verwachting meerdere keren tussen 2027 en 2030, telkens gedurende ongeveer vijf aaneengesloten werkdagen.

Wanneer deze afsluitingen precies plaatsvinden, is nog niet bekend. Ook de tijdelijke omleidingsroutes worden later definitief vastgesteld.

Niet alleen fietsers en voetgangers krijgen met werkzaamheden te maken. Ook voor automobilisten verandert de verkeerssituatie ingrijpend.

Vanaf 2027 wordt het verkeer op de Fellenoord tijdelijk samengebracht op de zuidelijke rijbaan. Daar worden vier rijstroken ingericht, twee in iedere richting. De maximumsnelheid wordt teruggebracht van 50 naar 30 kilometer per uur.

De noordelijke rijbaan komt daardoor beschikbaar voor de werkzaamheden en de benodigde veiligheidsruimte rondom de bouwterreinen.

Een eerder overwogen tijdelijk verkeerslicht bij de Veldmaarschalk Montgomerylaan is door de gewijzigde plannen niet langer nodig.

De verkeersmaatregelen hangen samen met de bouw van twee grote woningprojecten in het gebied tussen de Kruisstraattunnel en de Boschdijk.

Het project The Four, voorheen bekend als Vierlander, krijgt 306 koopappartementen verdeeld over 33 verdiepingen. Volgens de huidige plannen valt ongeveer 72 procent van de woningen in het betaalbare segment. Ook is er ruimte voor commerciële voorzieningen en een gezamenlijk dakterras.

Daarnaast komen de Brightlight Towers, twee woontorens van ongeveer 110 en 40 meter hoog. Hier zijn circa 415 appartementen voorzien, waarvan ongeveer 30 procent sociale huur. Het complex krijgt daarnaast ruimte voor horeca, kantoren, een gezondheidscentrum en gemeenschappelijke daktuinen.

Samen moeten beide projecten ongeveer 720 nieuwe woningen opleveren. De bouw begint naar verwachting in 2027 en loopt door tot ongeveer 2030.

De werkzaamheden hebben eveneens gevolgen voor de opvallende overkapping bij de Kruisstraattunnel, die onder Eindhovenaren bekendstaat als de Paddenstoel.

Het bouwwerk moet vóór de start van de nieuwbouw verdwijnen van zijn huidige locatie. Eerder werd uitgegaan van een verhuizing naar een plek bij de Dommel, in de omgeving van de Professor Doctor Dorgelolaan.

Inmiddels worden meerdere mogelijkheden onderzocht. Naast verplaatsing behoort ook het bouwen van een nieuwe overkapping tot de opties. Zelfs definitieve sloop is niet uitgesloten. De gemeenteraad moet naar verwachting eind 2026 een beslissing nemen.

Dat de Kruisstraattunnel voorlopig openblijft, betekent niet dat de huidige verbinding ook op langere termijn behouden blijft.

Na 2030 staat een volgende ingrijpende fase van de ontwikkeling van stationsgebied Knoop XL gepland. Onderdeel daarvan is de aanleg van een ondergronds busstation. Voor die werkzaamheden moet de Kruisstraattunnel waarschijnlijk alsnog gedurende langere tijd worden afgesloten.

Uiteindelijk is het de bedoeling dat de bestaande tunnel plaatsmaakt voor een oversteek op straatniveau. Dat moet mogelijk worden doordat bussen ondergronds gaan rijden en het aantal auto's op de Fellenoord sterk wordt verminderd.

De ontwikkelingen maken deel uit van de grootschalige vernieuwing van Knoop XL. Het gebied rond Eindhoven Centraal moet de komende jaren veranderen van een omgeving met veel asfalt, kantoren en druk verkeer naar een stadswijk met woningen, groen en voorzieningen.

Alleen al in Fellenoord wordt richting 2040 rekening gehouden met 6.000 tot 7.000 woningen. De gemeente Eindhoven en de provincie Noord-Brabant werken daarvoor samen binnen Ontwikkelingsmaatschappij Fellenoord 2040.

Voordat de werkzaamheden kunnen beginnen, moeten de plannen en verkeersmaatregelen verder worden behandeld door de gemeenteraad. Als de besluitvorming volgens planning verloopt, kunnen de eerste bouwactiviteiten in het voorjaar van 2027 beginnen.