NAVO-tankervloot in Eindhoven groeit: tiende Airbus A330 MRTT gearriveerd

EINDHOVEN – De internationale vloot van militaire tank- en transportvliegtuigen die vanuit Vliegbasis Eindhoven opereert, is opnieuw uitgebreid. De tiende Airbus A330 MRTT is deze week officieel overgedragen aan de NAVO en vervolgens vanuit Spanje naar Eindhoven gevlogen. De uitbreiding vergroot de capaciteit om onder meer gevechtsvliegtuigen in de lucht bij te tanken, militairen en vracht over grote afstanden te vervoeren en medische evacuaties uit te voeren.

Het nieuwe toestel werd op dinsdag 15 september officieel overgedragen. Dat gebeurde bij Airbus Defence and Space in het Spaanse Getafe. Met de ondertekening ging het vliegtuig over van fabrikant Airbus naar de NATO Support and Procurement Agency, die de internationale MRTT-vloot namens de deelnemende landen beheert.

Na de overdracht zette de Airbus koers naar Nederland. Op Vliegbasis Eindhoven wordt het toestel verder gecontroleerd voordat het volledig operationeel kan worden ingezet.

Onderdeel daarvan is een luchtwaardigheidsbeoordeling. De Nederlandse Militaire Luchtvaart Autoriteit moet uiteindelijk het luchtwaardigheidsbewijs afgeven en het toestel in het daarvoor bestemde register opnemen.

Met de levering bestaat de gezamenlijke vloot inmiddels uit tien Airbus A330 MRTT's.

MRTT staat voor Multi Role Tanker Transport. De naam verraadt al dat het vliegtuig meer kan dan alleen andere toestellen in de lucht van brandstof voorzien.

De Airbus kan ook honderden militairen vervoeren, grote hoeveelheden vracht meenemen en worden ingericht voor medische evacuaties.

Toch is vooral de tankfunctie militair van grote betekenis. Gevechtsvliegtuigen kunnen tijdens een missie achter de Airbus aansluiten en in de lucht brandstof ontvangen. Daardoor hoeven zij niet naar een vliegbasis terug te keren en kunnen ze veel langer boven een operatiegebied blijven.

Vooral bij de bewaking van het NAVO-luchtruim aan de oostelijke grens van Europa spelen dergelijke tankvliegtuigen een belangrijke ondersteunende rol.

Vliegbasis Eindhoven vormt de belangrijkste operationele locatie van de internationale MRTT-eenheid.

Daarnaast wordt gebruikgemaakt van Keulen in Duitsland. Ook het Deense Karup speelt een steeds grotere rol als vooruitgeschoven locatie, onder meer voor operaties richting Scandinavië, de Noord-Atlantische Oceaan en het noordelijke deel van het NAVO-grondgebied.

De vliegtuigen behoren niet afzonderlijk toe aan Nederland, Duitsland of een ander deelnemend land. De toestellen zijn gezamenlijk beschikbaar en worden naar behoefte verdeeld.

Nederland was samen met Luxemburg een van de initiatiefnemers van het programma.

Inmiddels zijn negen Europese NAVO-landen aangesloten: Nederland, België, Duitsland, Luxemburg, Noorwegen, Tsjechië, Denemarken, Zweden en Finland.

De internationale functie van de Eindhovense vloot is de afgelopen jaren steeds duidelijker zichtbaar geworden.

Na de Russische invasie van Oekraïne werden MRTT's onder meer ingezet om gevechtsvliegtuigen boven Polen en andere delen van de oostelijke NAVO-flank langer in de lucht te houden.

Ook de afgelopen weken waren toestellen vanuit Eindhoven verschillende keren langdurig actief boven Noord- en Oost-Europa.

Begin september vloog een MRTT vanuit Eindhoven 's nachts naar Polen terwijl daar militaire vliegtuigen in verhoogde staat van paraatheid waren vanwege Russische luchtaanvallen op Oekraïne.

Eind augustus waren meerdere dagen achter elkaar tankvliegtuigen vanuit Eindhoven boven de Noord- en Oostzee actief.

De uitbreiding naar tien vliegtuigen betekent vooral dat de internationale eenheid meer capaciteit en flexibiliteit krijgt wanneer meerdere operaties tegelijkertijd ondersteuning nodig hebben.

De MRTT-eenheid bereikte eerder dit jaar een volgende belangrijke mijlpaal. Sinds maart geldt de internationale vloot als volledig operationeel.

Dat betekent dat de eenheid zelfstandig het volledige pakket aan taken kan uitvoeren waarvoor zij is opgericht.

Naast luchtbijtanken gaat het om strategisch transport en medische evacuaties.

Die laatste taak vereist een heel andere inrichting van het vliegtuig. Een MRTT kan worden omgebouwd om gewonde of ernstig zieke patiënten over grote afstanden te vervoeren, inclusief patiënten die tijdens de vlucht intensieve medische zorg nodig hebben.

Daardoor kan hetzelfde vliegtuig dat de ene dag gevechtsvliegtuigen bijtankt, op een ander moment voor een internationale evacuatiemissie worden ingezet.

Met tien vliegtuigen is de vloot nog niet compleet.

De komende jaren worden nog twee A330 MRTT's toegevoegd. Volgens de actuele planning wordt het elfde toestel halverwege 2028 geleverd. Nummer twaalf moet begin 2029 volgen.

Daarmee groeit de gezamenlijke Europese vloot in minder dan tien jaar van het eerste vliegtuig in 2020 naar uiteindelijk twaalf toestellen.

De uitbreiding hangt samen met de groei van het samenwerkingsverband en de behoefte aan meer beschikbare vlieguren.

Het principe blijft daarbij hetzelfde: landen hoeven niet ieder afzonderlijk een kostbare tankervloot op te bouwen, maar delen vliegtuigen, personeel, infrastructuur en onderhoud.

Voor Eindhoven betekent de uitbreiding dat de militaire betekenis van de vliegbasis verder toeneemt.

Naast de internationale MRTT-vloot is Eindhoven de thuisbasis van de Nederlandse militaire transportvliegtuigen. De huidige C-130 Hercules wordt vanaf eind 2027 vervangen door de nieuwe C-390 Millennium.

De afgelopen twee weken was die internationale functie bovendien nadrukkelijk zichtbaar tijdens Falcon Leap. Transportvliegtuigen en parachutisten uit verschillende landen opereerden daarbij vanaf Eindhoven.

Nu die grote oefening ten einde is, volgt vrijwel direct een volgende uitbreiding van de permanente capaciteit op de basis.

De nieuwste Airbus zal daarbij niet onmiddellijk voor reguliere missies vertrekken. Eerst moet het volledige technische en luchtwaardigheidsproces worden afgerond.

Maar zodra dat is gebeurd, beschikt de internationale eenheid vanuit Eindhoven en haar andere locaties over tien inzetbare vliegende tankstations.