Baargoud duikt weer op rond geboorte: ook in Eindhoven krijgt oud gebruik nieuw leven

EINDHOVEN – Een ring, ketting of armband als cadeau na een bevalling was nooit helemaal verdwenen, maar krijgt onder een nieuwe naam opnieuw volop aandacht. Op sociale media duikt steeds vaker de term ‘push present’ op. Toch lijkt lang niet iedere ouder warm te lopen voor het idee dat zo'n cadeau bij een geboorte zou moeten horen.

Foto's en filmpjes van kersverse moeders die na de bevalling een sieraad krijgen, zijn inmiddels een bekend verschijnsel op Instagram en TikTok. Wat daarbij soms als een nieuwe trend wordt gepresenteerd, heeft oudere wortels. Het schenken van goud of andere kostbaarheden rond de geboorte van een kind bestaat in verschillende culturen al veel langer.

De huidige versie draait meestal minder om financiële zekerheid en meer om de herinnering. Een ring met een geboortedatum, een hanger met een naam of een armband die verwijst naar het kind moet vooral een tastbaar aandenken worden aan zwangerschap en bevalling.

Dat het gebruik online veel aandacht krijgt, betekent niet automatisch dat het breed wordt omarmd. Uit recent onderzoek onder ruim duizend Nederlandse ouders blijkt juist dat een flinke meerderheid terughoudend is.

Van de ondervraagden noemt 68 procent baargoud een achterhaald gebruik. Nog duidelijker is het antwoord op de vraag of zo'n geschenk standaard bij een geboorte zou moeten horen: 84 procent vindt van niet.

Tegelijkertijd wordt het cadeau zelf aanzienlijk minder negatief beoordeeld. Bijna vier op de tien ondervraagden zien het als een vorm van waardering voor de moeder. Ongeveer 29 procent zegt zelf een dergelijk cadeau te willen geven of ontvangen.

Vrijwel iedereen trekt daarbij dezelfde grens. Voor 94 procent moet het een vrijwillig gebaar blijven en geen verwachting waaraan een partner na de bevalling geacht wordt te voldoen.

Voor Eindhoven is het onderwerp interessant vanwege de samenstelling van de stad en de manier waarop het krijgen van kinderen er verandert. Specifiek onderzoek naar baargoud onder Eindhovenaren is er niet, maar landelijke geboortecijfers laten wel zien dat de stad afwijkt van het Nederlandse gemiddelde.

Vrouwen in Eindhoven waren in 2024 gemiddeld 31,4 jaar toen zij hun eerste kind kregen. Landelijk lag die leeftijd rond 30,4 jaar. Ook het zogenoemde totale vruchtbaarheidscijfer ligt in Eindhoven relatief laag. In 2024 kwam dat uit op 1,16 kind per vrouw, tegenover 1,43 landelijk.

Dat past in een bredere ontwikkeling waarbij Nederlanders later aan kinderen beginnen en gemiddeld minder kinderen krijgen. Juist wanneer een geboorte minder vaak plaatsvindt en later in het leven komt, kan de behoefte groeien om zwangerschap en geboorte uitgebreider te markeren met persoonlijke momenten en rituelen.

Daar komt in Eindhoven nog een ander aspect bij. De stad en de omliggende Brainportregio zijn de afgelopen jaren steeds internationaler geworden. Alleen al onder inwoners met een buitenlandse nationaliteit vormen mensen uit Europese en Aziatische landen omvangrijke groepen. Onder meer Poolse, Indiase en Turkse nationaliteiten zijn sterk vertegenwoordigd in de regio.

Dat betekent niet dat de opmars van baargoud in Eindhoven rechtstreeks aan internationalisering kan worden toegeschreven. Daarvoor ontbreken lokale cijfers. Wel zorgt een internationale stad ervoor dat verschillende geboortegebruiken gemakkelijker naast elkaar zichtbaar worden en soms met Nederlandse gebruiken versmelten.

Tradities zijn bovendien zelden onveranderlijk. Gebruiken die ooit een heel praktische functie hadden, kunnen generaties later vooral een symbolische betekenis krijgen. Sociale media versnellen dat proces: een ritueel dat vroeger binnen een familie of gemeenschap bleef, kan tegenwoordig binnen enkele dagen door honderdduizenden mensen worden gezien.

Opvallend is dat ‘baargoud’ tegenwoordig lang niet altijd letterlijk goud hoeft te betekenen. Ook zilveren sieraden, gegraveerde hangers of andere persoonlijke herinneringen worden onder dezelfde noemer gedeeld.

Daarmee verschuift ook de betekenis van het begrip. De moderne push present lijkt minder een vast geboortegebruik dan een nieuw moment waarop stellen zelf bepalen of en hoe zij de geboorte willen markeren.

En juist daarin zit een paradox. Terwijl een ruime meerderheid van de ondervraagde ouders baargoud als traditie niet noodzakelijk vindt, blijkt het idee achter het cadeau aanzienlijk meer waardering te krijgen.

De comeback zit voorlopig dan ook vooral in de zichtbaarheid van het gebruik. Of Eindhovenaren daadwerkelijk vaker naar de juwelier gaan na de geboorte van een kind, valt op basis van de beschikbare cijfers niet vast te stellen. Dat zou lokaal onderzoek naar verkoopcijfers of ervaringen van juweliers en jonge ouders moeten uitwijzen.