Vliegbasis Eindhoven wordt twee weken internationale militaire luchtvaarthub

EINDHOVEN – Wie begin september rond Eindhoven vaker zware militaire transportvliegtuigen ziet of hoort, hoeft niet direct aan een onverwachte inzet te denken. Vliegbasis Eindhoven wordt vanaf maandag 7 september het centrum van een grote internationale luchtlandingsoefening. Elf landen sturen vliegtuigen naar Nederland voor Falcon Leap 2026. Daarbij verschijnt boven Eindhoven ook een toestel dat over enkele jaren een vertrouwd gezicht moet worden op de Brabantse vliegbasis.

De internationale oefening duurt tot en met vrijdag 18 september. Gedurende die periode trainen militairen het vervoeren en vanuit de lucht afleveren van vracht en het droppen van parachutisten. Het grootste deel van de militaire transportvliegtuigen vertrekt vanaf Vliegbasis Eindhoven en keert daar na de trainingsvluchten ook terug.

Daarmee krijgt de Eindhovense basis tijdelijk een aanzienlijk internationaler karakter. Duitsland en het Verenigd Koninkrijk nemen deel met Airbus A400M-transportvliegtuigen. Vanuit Griekenland, Italië, de Verenigde Staten, Zweden en Nederland worden verschillende uitvoeringen van de C-130 Hercules ingezet. Polen en Spanje brengen C-295's mee en Roemenië neemt deel met een C-27J.

Portugal zorgt voor een voor Eindhoven bijzonder interessante deelnemer: de KC-390M.

Juist dat Portugese toestel springt eruit. Nederland heeft de C-390 Millennium namelijk gekozen als opvolger van de huidige vier C-130 Hercules-vliegtuigen van de Koninklijke Luchtmacht.

De Hercules-toestellen van 336 Squadron opereren vanaf Eindhoven, maar zijn op leeftijd. Nederland heeft daarom vijf nieuwe C-390's besteld. Volgens de huidige planning moeten de eerste twee Nederlandse exemplaren eind 2027 op Eindhoven arriveren. Daarna wordt de vloot stapsgewijs verder opgebouwd.

Tijdens Falcon Leap krijgen inwoners en luchtvaartliefhebbers dus alvast een voorproefje van een vliegtuigtype dat over enkele jaren permanent vanaf Eindhoven zal gaan opereren.

Het verschil zal ook hoorbaar zijn. Waar de Hercules wordt aangedreven door vier propellermotoren, beschikt de C-390 over twee straalmotoren. Het toestel kan behalve vracht en militairen onder meer voertuigen vervoeren, parachutisten droppen en voor medische evacuaties worden ingericht.

Tijdens Falcon Leap gaat het niet alleen om vliegen van luchthaven naar luchthaven. De bemanningen trainen operaties waarbij transportvliegtuigen onder omstandigheden moeten werken die zo dicht mogelijk bij een daadwerkelijke militaire inzet liggen.

Daar hoort ook vliegen op lagere hoogte bij. Daardoor kunnen de toestellen in delen van Nederland en België nadrukkelijker zichtbaar en hoorbaar zijn dan tijdens normale transportvluchten.

Voor de oefening is een ruime periode tussen 08.30 en 23.59 uur beschikbaar. Dat betekent niet dat gedurende die hele periode voortdurend boven Eindhoven wordt gevlogen. De daadwerkelijke vliegbewegingen hangen af van het oefenprogramma, weersomstandigheden en operationele planning.

Behalve Vliegbasis Eindhoven wordt tijdens Falcon Leap gebruikgemaakt van Twente Airport.

Op verschillende oefenterreinen worden vanuit de transportvliegtuigen vrachtladingen afgeworpen. Ook trainen Nederlandse en buitenlandse parachutisten gezamenlijk luchtlandingsoperaties.

Daarvoor worden onder meer de Ginkelse Heide bij Ede, de Marnewaard in Groningen en de Hechtelse Heide in België gebruikt.

Het kunnen samenwerken met verschillende vliegtuigtypen en militairen uit andere landen vormt een belangrijk onderdeel van de oefening. In een daadwerkelijke NAVO-operatie moeten transporteenheden uit verschillende landen immers vrijwel direct gezamenlijk kunnen optreden.

Met elf deelnemende landen en acht verschillende vliegtuigtypen is de variatie dit jaar groot.

Zweden behoort eveneens tot de deelnemers en stuurt een C-130 Hercules naar Nederland. Daarmee groeit Falcon Leap verder uit tot een oefening waarbij een aanzienlijk deel van de Europese militaire luchttransportcapaciteit samenkomt.

De oefening onderstreept tegelijkertijd hoe de militaire functie van Eindhoven zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld.

Vanaf de vliegbasis opereren niet alleen de Nederlandse Hercules-transportvliegtuigen. Eindhoven vormt ook de belangrijkste thuisbasis van de internationale Airbus A330 MRTT-tankervloot. Die toestellen worden gebruikt om onder meer gevechtsvliegtuigen tijdens de vlucht van brandstof te voorzien en waren de afgelopen dagen meerdere keren langdurig actief boven de Noord- en Oostzee.

Met de komst van de C-390 krijgt Eindhoven vanaf 2027 opnieuw een modern militair vliegtuigtype erbij.

Falcon Leap laat daarmee eigenlijk twee kanten van de vliegbasis zien. Twee weken lang is Eindhoven het vertrekpunt van een grote internationale oefening, maar tussen de buitenlandse toestellen vliegt tegelijkertijd een stukje van de toekomstige Nederlandse luchtmacht mee.

Na de laatste reguliere oefendag op vrijdag 18 september volgt een dag later nog een zichtbaar slotstuk.

Op zaterdag 19 september neemt een aantal van de militaire vliegtuigen deel aan de herdenking van Operatie Market Garden op de Ginkelse Heide bij Ede. De historische luchtlandingsoperatie uit september 1944 had ook voor Eindhoven en Zuidoost-Brabant grote betekenis.

Daarmee loopt er tijdens Falcon Leap een duidelijke lijn van verleden naar heden: militaire transportvliegtuigen en parachutisten trainen met moderne technieken dezelfde basisvaardigheid die ruim tachtig jaar geleden tijdens Market Garden op enorme schaal boven Nederland werd toegepast.