EINDHOVEN – Nog voordat zondag de jaarlijkse collecteweek voor kankerbestrijding begint, is in Eindhoven al meer dan een half miljoen euro bijeengebracht via sportieve acties rond de marathon. Tegelijkertijd ontvangt de stad miljoenen voor onderzoeken die de behandeling en opsporing van kanker moeten verbeteren. Daarmee is Eindhoven dit jaar niet alleen een stad waar geld wordt ingezameld, maar ook een plek waar met dat soort financiering nieuwe medische technieken worden ontwikkeld.
Van zondag 30 augustus tot en met zaterdag 5 september gaan in heel Nederland vrijwilligers op pad voor de jaarlijkse KWF-collecte. Ook in Eindhoven kunnen collectanten langs de deuren gaan. De traditionele collectebus heeft daarbij grotendeels plaatsgemaakt voor een bord met QR-code. Daarnaast wordt steeds meer digitaal ingezameld via onder meer WhatsApp en sociale media.
De collecte komt op een moment waarop in Eindhoven al maanden geld wordt opgehaald voor kankeronderzoek. Vooral de evenementen rond de ASML Marathon Eindhoven zorgen voor een opvallend hoge opbrengst.
Meer dan half miljoen vóór de start
Voor de actie waarbij deelnemers tijdens de ASML Marathon tegen kanker lopen, is inmiddels ruim 468.000 euro ingezameld. Meer dan 1.100 deelnemers hebben zich daarbij aangesloten. De marathon en de andere looponderdelen worden pas op 10 en 11 oktober gehouden.
Ook wandelaars dragen bij. Voor de Marathon Eindhoven Urban Walk van 10 oktober staat de opbrengst inmiddels boven de 45.000 euro. Bijna tweehonderd deelnemers hebben daarvoor een actiepagina aangemaakt.
Beide acties samen zijn daarmee de grens van een half miljoen euro al ruimschoots gepasseerd. De bedragen kunnen de komende weken nog verder oplopen.
De belangstelling voor het hardloopevenement is groot. De via KWF beschikbare startbewijzen voor de verschillende afstanden zijn inmiddels vergeven. Lopers die zelf al over een startbewijs beschikken, kunnen nog wel een sponsoractie starten.
Later in het jaar volgt opnieuw een Eindhovens loopevenement waarbij geld voor kankeronderzoek kan worden opgehaald. Op 29 november doet de Urban Trail Eindhoven mee aan de landelijke reeks waarbij deelnemers hun deelname aan een eigen KWF-actie kunnen koppelen.
Geld voor onderzoek komt ook naar Eindhoven
Dat Eindhoven een belangrijke rol speelt aan de inzamelkant, betekent niet dat lokaal opgehaald geld rechtstreeks naar Eindhovense onderzoeksprojecten gaat. Donaties worden door KWF over verschillende landelijke programma's en projecten verdeeld.
Wel is Eindhoven zelf de afgelopen periode ontvanger geworden van enkele omvangrijke onderzoeksbudgetten.
Het Catharina Ziekenhuis en de Technische Universiteit Eindhoven werken bijvoorbeeld samen aan onderzoek naar het eerder ontdekken van alvleesklierkanker. Voor dat project is ruim 1,3 miljoen euro beschikbaar gesteld.
De onderzoekers gebruiken kunstmatige intelligentie om CT-scans te analyseren. Het systeem moet radiologen ondersteunen bij het herkennen van tumoren in de kop van de alvleesklier. Juist bij deze vorm van kanker is vroege ontdekking belangrijk, omdat de ziekte vaak pas aan het licht komt wanneer behandeling veel moeilijker is.
Het Eindhovense onderzoek wordt de komende jaren op grote schaal getest. Daarbij zijn tientallen Nederlandse ziekenhuizen en duizenden patiënten betrokken.
DNA moet ernstige bijwerkingen voorkomen
Deze zomer kwam daar nog een investering van ruim één miljoen euro bij.
Vanuit het Catharina Ziekenhuis wordt gewerkt aan de landelijke invoering van een DNA-test voor patiënten die bij darm- of alvleesklierkanker het chemotherapeutische middel irinotecan krijgen.
Een deel van de patiënten breekt dit medicijn door genetische aanleg langzamer af. Daardoor kan een gebruikelijke dosis veel zwaardere bijwerkingen veroorzaken dan bij andere patiënten. Met een DNA-test kan vooraf worden vastgesteld wie tot die risicogroep behoort.
Bij deze patiënten kan de hoeveelheid chemotherapie vervolgens worden aangepast. Het doel is dat uiteindelijk vrijwel iedere patiënt voor wie dat relevant is vóór de behandeling wordt getest.
De twee recente financieringen voor Eindhovense kankerprojecten vertegenwoordigen samen ruim 2,3 miljoen euro.
Bijna 135.000 diagnoses in één jaar
De inspanningen staan tegenover cijfers die duidelijk maken hoe groot de ziekte inmiddels is. In Nederland kregen vorig jaar bijna 135.000 mensen te horen dat zij kanker hebben. Over een heel mensenleven gerekend krijgt ongeveer één op de twee Nederlanders met de ziekte te maken.
Tegelijkertijd is de kans om kanker te overleven de afgelopen decennia sterk toegenomen. Dat zorgt er ook voor dat steeds meer mensen langdurig leven met de gevolgen van kanker of van hun behandeling. Naar schatting leven in Nederland inmiddels ongeveer een miljoen mensen die in de afgelopen twintig jaar een kankerdiagnose hebben gekregen.
Onderzoek richt zich daardoor niet uitsluitend op genezing. Ook eerdere opsporing, het voorkomen van ernstige bijwerkingen en de kwaliteit van leven tijdens en na een behandeling krijgen steeds meer aandacht.
Eindhoven aan beide kanten van de geldstroom
De komende collecteweek maakt daarmee deel uit van een veel groter geheel. In woonstraten worden relatief kleine bedragen opgehaald, terwijl deelnemers aan grote sportevenementen gezamenlijk tonnen bijeenbrengen. Aan de andere kant kunnen onderzoeksprojecten miljoenen kosten voordat duidelijk is of een nieuwe methode daadwerkelijk onderdeel kan worden van de dagelijkse zorg.
In Eindhoven komen die twee werelden dit jaar opvallend dicht bij elkaar.
Terwijl vrijwilligers vanaf eind augustus opnieuw met hun collectebord de wijken intrekken, worden enkele kilometers verderop technieken ontwikkeld waarmee kanker eerder kan worden gevonden of een behandeling veiliger kan worden gemaakt.
En nog voordat de eerste collectant heeft aangebeld, staat de teller van de Eindhovense sportacties al boven het half miljoen.