Acht reusachtige ontwerpen duiken op in Eindhoven tijdens Dutch Design Week
13 sep , 20:00 • Cultuur
Koningin Máxima samen met Miriam van der Lubbe die samen de Dutch Design Week 2025 openden
EINDHOVEN – Een metershoge gouden vogel, een bouwwerk in de vorm van een menselijke darm, bewegende windturbines en een piano waar je letterlijk middenin kunt staan. Tijdens Dutch Design Week verandert Eindhoven opnieuw in één grote ontwerpstad. Dit jaar verschijnen acht grote installaties midden in de openbare ruimte. Ze zijn van 17 tot en met 25 oktober gratis te bekijken in het centrum en op Strijp-S.
Wie Dutch Design Week wil meemaken, hoeft dit jaar niet per se een expositieruimte binnen te stappen. Een deel van het programma staat gewoon op straat. Op pleinen en winkelstraten verschijnen grote ontwerpen die niet alleen bedoeld zijn om naar te kijken. Bij verschillende installaties kunnen bezoekers naar binnen, onderdelen bewegen, spelen of zelf iets achterlaten.
Achter de soms opvallende verschijningsvormen gaan serieuze onderwerpen schuil. De ontwerpers houden zich onder meer bezig met gezondheidszorg, toegankelijkheid, veiligheid, energie en de manier waarop mensen de openbare ruimte gebruiken.
Gouden vogel kijkt uit over de Markt
De eerste blikvanger staat er inmiddels al. Op de Markt is een ongeveer zeven meter hoge gouden vogel neergestreken op een enorm ei.
Het werk van Atelier Van Lieshout heet Spreekkamer van de Toekomst. Het ei onder de vogel is niet alleen onderdeel van het kunstwerk, maar vormt ook een ruimte waarin bezoekers naar binnen kunnen.
Centraal staat de vraag hoe de gezondheidszorg zich in de toekomst ontwikkelt. Kunstmatige intelligentie, robots en andere technologie krijgen daarin waarschijnlijk een steeds grotere rol. Tegelijkertijd roept het ontwerp de vraag op wat dat betekent voor persoonlijk contact en menselijkheid in de zorg.
Drie aanhangers worden ontmoetingsplek
Een paar straten verderop krijgt het 18 Septemberplein tijdelijk een opvallend blauw bouwwerk.
BLAUPAUSE van het Duitse Kollektiv Plus X bestaat uit drie aanhangers die kunnen worden omgebouwd tot onder meer een podium, tribune en kiosk. Daardoor kan dezelfde plek steeds een andere functie krijgen.
Het project laat zien dat een stadsplein niet alleen een doorgangsgebied hoeft te zijn. Met relatief eenvoudige ingrepen kan een plek waar normaal vooral mensen voorbijlopen veranderen in een ontmoetingsplek, podium of tijdelijke huiskamer van de stad.
Wind krijgt vrij spel op Stadhuisplein
Op het Stadhuisplein bepaalt niet alleen de ontwerper hoe een installatie eruitziet. Ook de wind en bezoekers doen mee.
FIELD van het Britse ontwerpduo Isabel + Helen bestaat uit turbines op wielen. Bezoekers kunnen deze verplaatsen en in een andere richting zetten. Zodra de wind vat krijgt op de constructies ontstaan bewegingen en patronen die voortdurend veranderen.
Daardoor ziet de installatie er geen moment precies hetzelfde uit. Het ontwerp is tegelijkertijd een speelse verwijzing naar windenergie en naar de invloed die natuurkrachten kunnen hebben op vormgeving.
Speelplek zonder drempels
Aan de Nieuwe Emmasingel verschijnt een installatie die vooral voor kinderen is bedoeld.
Huis, een installatie over drempels van Studio Kars en Boom en RAUM is een kleurrijke mobiele speelomgeving waarin kinderen met én zonder beperking samen kunnen spelen.
De installatie is zo ontworpen dat kinderen op verschillende manieren kunnen voelen, bewegen, kijken en ontdekken. Daarmee willen de makers laten zien dat toegankelijkheid niet iets hoeft te zijn dat achteraf aan een ontwerp wordt toegevoegd. Het kan vanaf het eerste moment onderdeel zijn van de plek.
Wachten hoeft niet vervelend te zijn
Op de Demer wordt juist aandacht gevraagd voor iets dat iedereen regelmatig doet, maar waar nauwelijks iemand naar uitkijkt: wachten.
Voor Waiting for the Bus plaatst ontwerper Luca Ortmann gele stalen buisconstructies in de winkelstraat. Daarop kunnen mensen zitten, leunen, hangen of spelen.
Ortmann kijkt daarmee anders naar de verloren minuten tussen twee activiteiten. Wachten bij een halte, op iemand die nog niet is gearriveerd of gewoon even uitrusten hoort bij het dagelijks leven in een stad. Toch zijn plekken daarvoor vaak nauwelijks ontworpen.
De installatie verandert wachten van iets dat zo snel mogelijk voorbij moet zijn in een onderdeel van de openbare ruimte.
Strijp-S krijgt drie grote installaties
Ook op Strijp-S is het nodige te zien. Rond het Ketelhuisplein verschijnen drie projecten die zich bezighouden met heel verschillende onderwerpen: veiligheid, gezondheidszorg en muziek.
Bij Blind Spots lopen bezoekers door een netwerk van materialen, camera's en stemmen. Terwijl iemand zich door de installatie beweegt, veranderen de zichtlijnen en daarmee ook wat er wel en niet gezien kan worden.
Het ontwerp draait om de vraag of iedereen een stad op dezelfde manier als veilig ervaart. Leeftijd, achtergrond, lichamelijke mogelijkheden en persoonlijke ervaringen kunnen daarbij een groot verschil maken.
Bezoekers kunnen tijdens Dutch Design Week ook zelf ervaringen achterlaten. Die worden onderdeel van de installatie, waardoor het bouwwerk in de loop van de week steeds verder verandert. Na afloop krijgen de verzamelde ervaringen nog een vervolg: ze worden verwerkt in een plan waarmee de makers aandacht willen vragen voor veiligheid en zorg bij beleidsmakers.
Een gigantische darm op het Ketelhuisplein
Een paar stappen verder wordt de menselijke anatomie ineens wel heel letterlijk zichtbaar.
De Colonic Cleansing Clinic van Atelier Van Lieshout heeft aan de buitenkant de vorm van een enorme menselijke darm. Bezoekers kunnen het bouwwerk binnengaan.
Het is het tweede grote ontwerp van Atelier Van Lieshout tijdens deze Dutch Design Week en opnieuw staat gezondheidszorg centraal.
Ditmaal gaat het vooral over de manier waarop medische behandeling onderdeel is van het dagelijks leven. Waarom bevindt zorg zich vaak in een klinische omgeving en zou dat ook anders kunnen? Het ontwerp moet bezoekers aan het denken zetten over ziekte, herstel en de manier waarop medische zorg wordt ervaren.
Midden in een piano staan
Misschien wel de meest bijzondere muziekervaring is eveneens op Strijp-S te vinden.
Bij Electric Grand van beeldend kunstenaar Antoon Versteegde en pianist Bart van Dongen wordt een elektrische piano veranderd in een groot ruimtelijk muziekinstrument.
Rond de piano staat een constructie van bamboe waarin tientallen luidsprekers zijn opgehangen. Iedere pianotoets is gekoppeld aan een eigen plek in de installatie. Daardoor komt een lage of hoge noot niet alleen uit een andere toonhoogte, maar letterlijk uit een andere richting.
In totaal worden 72 luidsprekers afzonderlijk aangestuurd. Bezoekers staan midden tussen die geluidsbronnen en bevinden zich daardoor als het ware ín de piano.
Tijdens improvisaties komt de complete installatie tot leven en beweegt het geluid rondom het publiek.
Hele stad wordt onderdeel van DDW
Met de acht grote projecten wordt Dutch Design Week nadrukkelijk buiten de gebruikelijke expositieruimtes gebracht. Mensen die toevallig door het centrum lopen, boodschappen doen of over Strijp-S wandelen, komen de ontwerpen vanzelf tegen.
Daarmee wordt ook de openbare ruimte zelf onderdeel van het experiment. Een plein verandert in een ontmoetingsplek, wachten krijgt een andere betekenis, wind wordt een ontwerper en een muziekinstrument wordt een ruimte waar je middenin kunt staan.
Dutch Design Week 2026 vindt plaats van zaterdag 17 tot en met zondag 25 oktober. De acht grote buiteninstallaties zijn gratis te bezoeken.
De acht installaties op een rij
Centrum Eindhoven
- BLAUPAUSE – Kollektiv Plus X – 18 Septemberplein
- Spreekkamer van de Toekomst – Atelier Van Lieshout – Markt
- FIELD – Isabel + Helen – Stadhuisplein
- Huis, een installatie over drempels – Studio Kars en Boom x RAUM – Nieuwe Emmasingel
- Waiting for the Bus – Luca Ortmann – Demer
Strijp-S
- Blind Spots – Fairspace, Studio Shruthi Venkat en Sagitta Creatives – Ketelhuisplein
- Colonic Cleansing Clinic – Atelier Van Lieshout – Ketelhuisplein
- Electric Grand – Antoon Versteegde en Bart van Dongen – Ketelhuisplein
loading
Loading
