GLOW brengt democratie en persoonlijke verhalen tot leven met lichtkunst in Eindhoven

EINDHOVEN – Lichtfestival GLOW krijgt dit jaar ook een maatschappelijk en historisch gezicht. Op donderdag 12 november organiseren GLOW en Het Stenen Huis een bijzondere bijeenkomst waarin democratie, herinneringen en persoonlijke ervaringen centraal staan. In het Herinneringscentrum Hornemann aan het Stadhuisplein ontdekken bezoekers hoe lichtkunst niet alleen gebouwen en straten kan veranderen, maar ook mensen dichter bij elkaar kan brengen.

Tijdens de editie van GLOW 2026, die van 7 tot en met 14 november plaatsvindt, draait alles om het thema CONNECT. Verbinding tussen mensen, technologie en de omgeving vormt de rode draad van het festival. Met het programma Light as a dialogue – Between Us krijgt dat uitgangspunt een extra dimensie. Niet alleen het gezamenlijk beleven van kunst staat centraal, maar ook het uitwisselen van ervaringen en het nadenken over de samenleving.

De bijeenkomst brengt kunstenaars, maatschappelijke betrokkenen en bezoekers samen. Daarbij komen verschillende perspectieven aan bod, variërend van persoonlijke ervaringen met ongelijkheid tot de betekenis van historisch verzet en de rol van kunst in de openbare ruimte.

De keuze voor het Herinneringscentrum Hornemann is niet toevallig. Het centrum is gevestigd in het voormalige kantongerecht aan het Stadhuisplein en houdt onder meer de herinnering levend aan de Joodse Eindhovense broertjes Edo en Lex Hornemann, die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de nazi's werden vermoord.

Het herinneringscentrum ontwikkelt zich verder tot een ontmoetingsplek waar historische gebeurtenissen worden verbonden met maatschappelijke vraagstukken van vandaag. Vanaf 2027 gaat de organisatie officieel verder onder de naam Het Stenen Huis.

Daarmee krijgt het gebouw een bredere functie dan uitsluitend het bewaren van herinneringen. Het verleden vormt er het uitgangspunt voor gesprekken over vrijheid, uitsluiting, menselijke waardigheid en de verantwoordelijkheid die mensen tegenover elkaar dragen.

Juist tijdens een drukbezocht evenement als GLOW ontstaat de mogelijkheid om deze onderwerpen onder de aandacht te brengen van een publiek dat doorgaans vooral voor de lichtkunst naar de stad komt.

Een van de deelnemers is Tweede Kamerlid Mpanzu Bamenga. De mensenrechtenjurist heeft een sterke band met Eindhoven, waar hij jarenlang politiek en maatschappelijk actief was. Voordat hij in 2023 toetrad tot de Tweede Kamer, was hij onder meer gemeenteraadslid in de stad.

Zijn ervaringen met discriminatie en ongelijke behandeling spelen een belangrijke rol in zijn maatschappelijke en politieke werk. Tijdens de bijeenkomst wordt vanuit zijn persoonlijke achtergrond gekeken naar gelijkwaardigheid, burgerrechten en de betekenis van democratische beginselen in het dagelijks leven.

Daarbij draait het niet uitsluitend om politieke besluitvorming. Ook de manier waarop inwoners elkaar behandelen, naar elkaar luisteren en ruimte geven aan verschillende opvattingen raakt aan het functioneren van een democratische samenleving.

Het programma maakt ook een verbinding met Turijn. Architect en cultureel initiatiefnemer Mariachiara Guerra brengt een internationaal perspectief op de bijeenkomst.

Centraal staat de geschiedenis van Piero en Ada Gobetti, twee Italiaanse intellectuelen die zich verzetten tegen het opkomende fascisme. Hun persoonlijke correspondentie uit de jaren twintig laat zien hoe politieke overtuigingen, relaties en maatschappelijke omstandigheden met elkaar verweven kunnen raken.

Piero Gobetti was een invloedrijke jonge publicist en antifascistisch denker. Ada Gobetti zette zich later tijdens de Tweede Wereldoorlog actief in voor het Italiaanse verzet en vervulde na de bevrijding een bestuurlijke functie in Turijn.

Hun geschiedenis vormt de basis voor een cultureel project binnen het Italiaanse programma Energie Eccentriche. Daarin worden historische documenten en ideeën over vrijheid gebruikt om nieuwe generaties bij democratische vraagstukken te betrekken.

Via korte videoreportages krijgen bezoekers in Eindhoven inzicht in de manier waarop kunstenaars en deelnemers in Turijn met deze geschiedenis aan de slag zijn gegaan.

De verbinding tussen inwoners en hun leefomgeving komt eveneens terug in het werk van kunstenaars Machteld Aardse en Femke Kempkes.

Tijdens GLOW presenteren zij Rooted – Democracy of Trees, een lichtkunstproject in het Eindhovense Vonderkwartier. Het kunstwerk is geïnspireerd op een markante boom aan de Frederika van Pruisenweg, die voor verschillende bewoners een eigen betekenis heeft.

Samen met buurtbewoners, ouderen van Vitalis Vonderhof en de stadsboswachter verzamelden de kunstenaars verhalen over de boom en zijn omgeving. Herinneringen aan ontmoetingen, spelende kinderen en het dagelijkse leven in de wijk zijn verwerkt in tekeningen die met licht zichtbaar worden gemaakt.

Het project laat zien hoe een ogenschijnlijk gewone plek kan uitgroeien tot een verzamelpunt van persoonlijke en gezamenlijke geschiedenis.

Tijdens de bijeenkomst op 12 november zetten Aardse en Kempkes die werkwijze voort. Bezoekers krijgen de gelegenheid zelf bij te dragen aan een lichtkunstwerk dat gedurende de avond ontstaat.

Ook Ronald Ramakers, voormalig directeur van GLOW, neemt deel aan het programma. Hij gaat in op de mogelijkheden van lichtkunst om verschillende groepen binnen een stad met elkaar in contact te brengen.

GLOW trekt jaarlijks mensen met uiteenlopende achtergronden naar de openbare ruimte. Bezoekers delen dezelfde straten en pleinen en beleven gezamenlijk kunstwerken die speciaal voor hun omgeving zijn ontworpen.

De samenwerking met Het Stenen Huis onderzoekt hoe zo'n gedeelde ervaring kan worden uitgebreid tot een inhoudelijke ontmoeting. Daarbij worden kunst, geschiedenis en persoonlijke verhalen gebruikt om maatschappelijke onderwerpen toegankelijk te maken.

Voor beide organisaties is de bijeenkomst bovendien een eerste stap naar mogelijk meer gezamenlijke activiteiten in de komende jaren.

Met deze nieuwe samenwerking verbreedt GLOW zijn culturele programma. De aandacht verschuift tijdens de bijeenkomst van de technische en visuele mogelijkheden van licht naar de verhalen van de mensen die samen een stad vormen.

Voor Eindhoven sluit dat aan bij een ontwikkeling waarbij bewoners steeds vaker betrokken worden bij de totstandkoming van kunstprojecten. Niet alleen professionele kunstenaars bepalen het eindresultaat; ook herinneringen, ideeën en ervaringen uit buurten krijgen een plek.

Het programma aan het Stadhuisplein maakt duidelijk dat lichtkunst meer kan zijn dan een tijdelijke attractie. Door historische gebeurtenissen te verbinden met actuele maatschappelijke vragen ontstaat ruimte om anders naar de eigen stad en haar inwoners te kijken.

Light as a dialogue – Between Us vindt plaats op donderdag 12 november 2026 in het Herinneringscentrum Hornemann, Stadhuisplein 3 in Eindhoven. De inloop begint om 19.00 uur. Het programma start om 19.15 uur en duurt tot uiterlijk 21.00 uur.

Vooraf aanmelden is verplicht en kan via de projectpagina van GLOW.

Het reguliere lichtfestival GLOW vindt plaats van zaterdag 7 tot en met zaterdag 14 november 2026. De lichtkunstwerken in Eindhoven zijn dagelijks van 18.30 tot 23.00 uur te bezoeken.