Eindhoven ontbreekt op landelijke Voedselbossendag na plotselinge sluiting voedselbos

EINDHOVEN – Terwijl zaterdag 5 september door heel Nederland voedselbossen hun poorten openen, ontbreekt Eindhoven vooralsnog op de landelijke deelnemerskaart. Dat valt juist dit jaar op. Het bekendste voedselbos van de stad aan de Elburglaan is na ruim twaalf jaar onlangs gesloten. De gemeente sprak eerder deze zomer nog met betrokkenen over de toekomst van het initiatief.

Tijdens de landelijke Open Voedselbossendag kunnen bezoekers op tientallen plaatsen kennismaken met voedselbossen. Er zijn rondleidingen, wandelingen en proeverijen en bezoekers kunnen uitleg krijgen over een manier van voedsel produceren waarbij bomen, struiken, kruiden en andere eetbare gewassen samen een natuurlijk ecosysteem vormen.

Wie op de landelijke deelnemerskaart naar Eindhoven zoekt, komt echter vooralsnog niet bij een locatie in de stad uit.

Dat is opvallend, omdat Eindhoven wel degelijk een geschiedenis met voedselbossen heeft. Vooral het terrein aan de Elburglaan, aan de rand van landgoed De Wielewaal, groeide de afgelopen jaren uit tot een bekende plek voor natuureducatie, vrijwilligerswerk en activiteiten rond eetbare planten.

Dat voedselbos is inmiddels gesloten.

Ruim twaalf jaar werkten vrijwilligers aan het terrein, waar onder meer fruit- en notenbomen, kruiden, bloemen en andere eetbare planten groeiden. Bezoekers konden er leren over biodiversiteit, natuurlijk tuinieren en het gebruik van planten. Ook werden er workshops en wildplukwandelingen gehouden.

Aan die periode is deze zomer onverwacht een einde gekomen. Aanvankelijk was het de bedoeling dat het voedselbos na de zomer op de bestaande locatie zou stoppen. Begin augustus werd echter bekendgemaakt dat de deuren met onmiddellijke ingang dichtgingen.

Ook de eigen website van Voedselbos Eindhoven vermeldt inmiddels dat de locatie permanent gesloten is.

Het terrein aan de Elburglaan is particulier eigendom. Juist dat maakte de toekomst van het initiatief kwetsbaar. Het voedselbos kon jarenlang van de grond gebruikmaken, maar die situatie bleek niet blijvend.

Daarmee verdwijnt niet alleen een groen terrein uit het openbare activiteitenaanbod. In twaalf jaar tijd ontstond rond het voedselbos ook een netwerk van vrijwilligers, bezoekers en mensen die deelnamen aan lessen en workshops.

Dat de sluiting ook op het stadhuis aandacht heeft, blijkt uit de openbare agenda van de Eindhovense wethouder Rik Thijs. Eind juni sprak hij met inwoners over de toekomst van het voedselbos en Natuurlijk Maartje, dat een groot deel van de activiteiten rond het bos verzorgde.

Een nieuwe permanente locatie is tot dusver niet bekendgemaakt.

De sluiting komt daardoor op een opmerkelijk moment. Nog geen twee maanden na het gesprek met de wethouder vindt de landelijke Open Voedselbossendag plaats, maar juist Eindhoven ontbreekt op de kaart.

De landelijke organisatie gebruikt de dag om voedselbossen zichtbaarder te maken en nieuwe bezoekers, vrijwilligers en mogelijke afnemers met de initiatieven in contact te brengen.

Voor het Eindhovense voedselbos zou zo'n dag enkele maanden geleden nog bijna vanzelfsprekend hebben geleken. Nu is vooral de vraag waar het initiatief verder kan.

Dat betekent overigens niet dat Eindhoven helemaal geen voedselbos meer kent.

In het Henri Dunantpark in Woensel-Noord wordt eveneens gewerkt aan een voedselbos. Dat initiatief ontstond vanuit buurtbewoners en richt zich behalve op biodiversiteit ook op ontmoeting en natuureducatie.

Het project kreeg enkele jaren geleden concreet vorm toen in het park bomen werden geplant. Daarbij waren verschillende organisaties uit de stad betrokken. Het voedselbos is daarmee wezenlijk anders van opzet dan de locatie aan de Elburglaan: niet een uitgebreid activiteitenprogramma op particulier terrein, maar een groen bewonersinitiatief in een stadspark.

Ook het voedselbos in het Henri Dunantpark staat momenteel echter niet vermeld tussen de deelnemers aan de landelijke Open Voedselbossendag.

Daardoor lijkt Eindhoven op 5 september buiten het landelijke evenement te blijven, ondanks de verschillende initiatieven die in de stad rond voedselbossen zijn ontstaan.

Opvallend is bovendien dat op de agenda van Natuurlijk Maartje nog altijd een wildplukwandeling staat aangekondigd voor zondag 6 september, een dag na de landelijke voedselbossendag. Als locatie wordt daarbij nog het Voedselbos Eindhoven aan de Elburglaan genoemd.

Dat botst met de actuele vermelding dat het voedselbos permanent is gesloten. Uit de openbare informatie wordt niet duidelijk of de wandeling is geschrapt, verplaatst of op een andere manier doorgaat.

Het onderstreept hoe snel de situatie deze zomer is veranderd.

Daarmee draait het verhaal in Eindhoven inmiddels om meer dan de vraag of er één dag een poort wordt geopend.

Voedselbossen hebben jaren nodig om zich te ontwikkelen. Bomen en struiken groeien langzaam, planten gaan onderling relaties aan en na verloop van tijd ontstaat een systeem dat aanzienlijk minder eenvoudig te verplaatsen is dan bijvoorbeeld een traditionele moestuin.

Het verdwijnen van een locatie betekent daarom dat niet zonder meer ergens anders opnieuw kan worden begonnen waar men was gebleven.

Voor Eindhoven wordt de belangrijkste vraag dan ook waar de kennis, vrijwilligers en activiteiten die in ruim twaalf jaar zijn opgebouwd een vervolg kunnen krijgen.

Op 5 september openen elders in Nederland de hekken van voedselbossen voor het publiek. In Eindhoven staat bij het voedselbos dat jarenlang bezoekers ontving het hek voorlopig juist dicht.