Van hiphophistorie tot metalmarathon: Effenaar krijgt opvallend najaar

EINDHOVEN – Wie bij de Effenaar alleen denkt aan een opeenvolging van concerten, krijgt de komende maanden een veel breder programma voorgeschoteld. Het Eindhovense poppodium wordt het decor van een groot gratis stadsfestival, het afscheid van een bijzonder hiphopproject, een dragbingo, een festival rond drie decennia gitaarmuziek, een avond vol linedance en uiteindelijk een internationaal metalweekend. Vooral de combinatie van lokale geschiedenis en internationale artiesten maakt het najaar opvallend.

De eerste grote gebeurtenis staat al voor de deur. Van donderdag 27 tot en met zaterdag 29 augustus trekt Hit The City opnieuw door Eindhoven. De Effenaar vormt daarbij een van de belangrijkste uitvalsbases, maar het festival beperkt zich allang niet meer tot het gebouw aan de Dommelstraat.

Ruim 120 acts zijn verdeeld over podia in de binnenstad en op Strijp-S. Onder anderen S10, Jonna Fraser, Typhoon, Mula, Lambrini Girls en High Vis staan op het programma. De toegang tot het festival is gratis.

Voor Eindhoven is de timing dit jaar extra bijzonder. Hit The City valt grotendeels samen met DE OPENING, waarmee Eindhoven van 28 tot en met 30 augustus gaststad is van de landelijke start van het culturele seizoen. Daardoor staat de stad tijdens het laatste weekend van augustus niet alleen regionaal, maar ook landelijk nadrukkelijk in de culturele schijnwerpers.

Ook binnen de Effenaar zelf wordt geëxperimenteerd. Zo staat onder meer een lange 360-graden liveset van Jack Shore gepland waarbij de traditionele scheiding tussen artiest en publiek grotendeels verdwijnt. Daarmee krijgt Hit The City naast zijn omvang ook een experimenteel karakter.

Een week later krijgt de Grote Zaal een heel andere betekenis. Op zaterdag 5 september wordt daar het concertgedeelte gehouden van de tiende en laatste editie van Urban Matterz.

Het evenement ontstond vanuit de liefde voor de oorspronkelijke hiphopcultuur en groeide in de afgelopen jaren uit tot een ontmoetingsplaats voor liefhebbers van muziek en streetculture. Voor het afscheidsjaar verhuist de oldschool concertavond vanuit Helmond naar Eindhoven.

Dat levert een affiche op dat nadrukkelijk teruggrijpt op de eerste generaties hiphop. Onder anderen Stetsasonic, Mantronix, Just-Ice, Schoolly D, Tuff Crew en Grand Wizzard Theodore komen naar Eindhoven.

Daarmee krijgt de avond ook een historisch tintje. De Effenaar behoorde in de jaren tachtig tot de Nederlandse podia die al vroeg ruimte boden aan hiphop. Juist bij het afscheid van Urban Matterz keert het concertgedeelte naar dat podium terug.

Het definitieve slot van Urban Matterz volgt later die maand in Helmond, waar op 20 september nog een gratis festivaldag rond hiphop en streetculture wordt gehouden.

Op zondag 13 september verandert de Grote Zaal vervolgens in iets wat weinig met een traditioneel popconcert te maken heeft. Tijdens Bezerkus Bingo worden disco, dragshows en bingo in één middag samengebracht.

De bekende dragperformers Janey Jacké, Chelseaboy en Envy Peru verzorgen de presentatie. In plaats van alleen getallen draait het spel rond herkenbare muziek, optredens en interactie met het publiek.

Het evenement illustreert tegelijk hoe breed de functie van een modern poppodium inmiddels is geworden. Naast bands en dj's krijgen entertainment, subculturen en evenementen die ergens tussen clubnacht en theatershow liggen steeds nadrukkelijker een plek.

Een van de grotere najaarsevenementen volgt op zaterdag 3 oktober. Tijdens Come As You Are staan de Grote en Kleine Zaal vrijwel een volledige dag in het teken van alternatieve gitaarmuziek uit verschillende generaties.

The Afghan Whigs vormt een van de grote namen. De Amerikaanse band bestaat veertig jaar. Ook de Britse postpunkband shame en de jarennegentigformatie Republica staan op het programma.

Daarnaast zijn er verschillende optredens die nadrukkelijk naar de popgeschiedenis verwijzen. JOHAN speelt het album Pergola, terwijl Paceshifters aandacht besteedt aan het werk van Nirvana, 35 jaar nadat Nevermind verscheen.

Tussen de internationale en landelijke namen zit bovendien regionale inbreng. The Wild Blue, met wortels in de omgeving van Eindhoven, staat eveneens op het programma.

Juist die combinatie maakt Come As You Are meer dan een nostalgiefestival. Oude albums en bands worden gekoppeld aan een nieuwe generatie punk-, indie- en gitaaracts.

Nog opmerkelijker wordt het programma op 26 november. Dan komt Gone Country naar Eindhoven, een evenement dat volledig draait om Amerikaanse countrycultuur en linedance.

De Grote Zaal wordt voor de gelegenheid ingericht als een grote dansvloer. Een Texaanse instructeur leert bezoekers verschillende choreografieën zoals die ook in Amerikaanse honky-tonks worden gedanst. Ervaring met linedance is niet nodig.

Het concept begon ooit als een eenmalig evenement in Amsterdam en trok daarna door het land. Dat het nu ook de Effenaar aandoet, past in een bredere ontwikkeling waarbij country en americana in Nederland een opvallende nieuwe groep bezoekers trekken.

Wie het muzikale jaar liever met aanzienlijk zwaardere gitaren afsluit, kan in december terecht bij Eindhoven Metal Meeting.

Na een warming-up op donderdag 10 december staat de Effenaar op 11 en 12 december volledig in het teken van de zestiende editie van het internationale metalfestival. Dertig bands worden over twee podia verdeeld.

Op het affiche staan onder meer Death Angel, Rotting Christ, Flotsam & Jetsam, Legion of the Damned, The Crown, Panzerfaust en verschillende Nederlandse en internationale namen uit de black-, death- en thrashmetalscene.

Het festival is inmiddels uitgegroeid tot een vaste naam binnen de internationale metalwereld en zorgt er ieder jaar voor dat bezoekers uit meerdere landen naar Eindhoven komen. Daarmee is het tegelijk een van de evenementen waarbij de naam van de stad zelf onderdeel is geworden van het festivalmerk.

Wat vooral opvalt aan de komende maanden is de breedte. De Effenaar functioneert niet uitsluitend meer als zaal waar 's avonds een artiest optreedt. Het gebouw wordt festivalhart, dansvloer, ontmoetingsplek en onderdeel van evenementen die zich door heel Eindhoven verspreiden.

Die ontwikkeling is eind augustus het duidelijkst zichtbaar. Terwijl Hit The City vanuit de Effenaar de stad in trekt, vormt Eindhoven tegelijkertijd het landelijke podium voor de opening van het culturele seizoen.

Daarna volgen evenementen die qua publiek nauwelijks verder uit elkaar kunnen liggen: van oldschool hiphop en drag tot alternatieve rock, linedance en extreme metal.

Voor Eindhoven belooft de periode tussen eind augustus en december daarmee een opvallend veelzijdig cultureel najaar te worden.