Eindhoven staat weer in het licht: Lichtjesroute keert terug met 22 kilometer aan ornamenten

EINDHOVEN – Wie de komende weken ’s avonds door Eindhoven rijdt of fietst, kan er nauwelijks omheen: de Lichtjesroute brandt weer. Sinds vrijdag 18 september vormen honderden verlichte ornamenten en tientallen grotere lichtprojecten samen een route van ongeveer 22 kilometer door de stad. De 41e editie is nog tot en met zondag 11 oktober te bekijken.

De Lichtjesroute behoort inmiddels tot de bekendste tradities van Eindhoven. Verspreid over verschillende wijken hangen lichtfiguren boven en langs de weg. Sommige zijn vooral kleurrijk en herkenbaar voor kinderen, andere verwijzen naar de geschiedenis van de stad, buurten of de bevrijding van Eindhoven.

Bezoekers hoeven niet op een vast punt te beginnen. De route loopt volledig over de openbare weg en kan op verschillende plaatsen worden opgepakt. Daardoor is het mogelijk de volledige tocht af te leggen, maar ook slechts een gedeelte te bekijken.

Met de auto duurt de complete route op rustige avonden ongeveer anderhalf uur. In weekenden kan dat door drukte aanzienlijk langer worden. Met de fiets moet rekening worden gehouden met ongeveer twee tot drie uur. Wie alle lichtobjecten lopend wil bekijken, is al snel vele uren onderweg.

Achter alle gekleurde lampjes zit een geschiedenis die teruggaat naar de bevrijding van Eindhoven. Op 18 september 1944 trokken geallieerde militairen de stad binnen. Een jaar later werden Eindhovenaren opgeroepen kaarsen voor hun ramen te zetten. Het licht stond symbool voor de vrijheid die na jaren van oorlog was teruggekeerd.

Die gewoonte groeide in de jaren daarna uit tot steeds grotere lichtversieringen. Buurten maakten eigen ornamenten en straten werden uitgebreid aangekleed. Op het hoogtepunt liep de historische Lichtjesroute tientallen kilometers door Eindhoven.

Na een periode waarin de traditie verdween, werd de route in 1984 opnieuw georganiseerd, in aanloop naar de veertigste herdenking van de bevrijding. Vanuit die herstart groeide het evenement uit tot de jaarlijkse Lichtjesroute zoals Eindhoven die nu kent.

De verlichting blijft bovendien niet altijd binnen Eindhoven. Een deel van de ornamenten reist bij bijzondere bevrijdingsjubilea naar het Franse Bayeux in Normandië.

Dat gebeurde opnieuw in juni 2024, toen in Frankrijk tachtig jaar D-Day werd herdacht. Een ploeg vanuit Eindhoven reisde naar Bayeux om daar een tijdelijke, kleinere Lichtjesroute op te bouwen. De verlichting was van 6 tot en met 9 juni in de Franse stad te zien.

Voor het project werden niet alleen ornamenten meegenomen. Ook lichtmasten, duizenden lampjes, kabels en materieel voor de montage gingen vanuit Eindhoven richting Normandië. Een groep van veertien medewerkers en vrijwilligers werkte ongeveer een week aan de opbouw.

De keuze voor Bayeux is niet toevallig. De stad ligt vlak bij de Normandische invasiestranden en werd op 7 juni 1944 door Britse troepen bevrijd. Eindhoven volgde ruim drie maanden later, op 18 september.

De lichtobjecten in Bayeux stonden onder meer langs belangrijke toegangswegen en op verschillende plekken in het centrum. Een deel van de ornamenten verwees rechtstreeks naar de geallieerde invasie en de bevrijding.

Eindhoven en Bayeux onderhouden al tientallen jaren banden rond de herdenking van de Tweede Wereldoorlog. Zo komt ook het bevrijdingsvuur dat jaarlijks rond 18 september in Eindhoven wordt ontstoken uit Bayeux.

Het was bovendien niet de eerste keer dat de Lichtjesroute naar Frankrijk reisde. Ook tijdens eerdere jubilea van D-Day werden Eindhovense lichtornamenten in Bayeux opgesteld. Daarmee is de route inmiddels niet alleen een lokale traditie, maar ook onderdeel geworden van de internationale herdenking van de bevrijding.

De huidige Lichtjesroute bestaat uit honderden ornamenten en tientallen grotere lichtprojecten. Een gedeelte daarvan komt ieder jaar terug, terwijl andere objecten worden vernieuwd, aangepast of vervangen.

Achter de route staat een grote groep vrijwilligers. Zij houden zich niet alleen bezig met het ophangen van de verlichting. Ook ontwerpen, bouwen, repareren, onderhouden en demonteren van de constructies gebeurt grotendeels door vrijwilligers.

Dat werk begint al lange tijd voordat op 18 september de verlichting wordt ingeschakeld. In de weken voor de opening zijn verspreid door Eindhoven hoogwerkers en vrijwilligers te zien die ornamenten aan lichtmasten, constructies en overspanningen bevestigen.

Na afloop van de Lichtjesroute begint vrijwel direct het omgekeerde proces. De verlichting wordt verwijderd, gecontroleerd en opgeslagen, waarna in de werkplaats alweer wordt gewerkt aan herstel en nieuwe projecten voor een volgende editie.

De Lichtjesroute trekt jaarlijks honderdduizenden bezoekers. Omdat er geen toegangspoorten zijn en bezoekers de route op ieder punt kunnen betreden, zijn exacte aantallen lastig vast te stellen.

Voor wie rustig van de verlichting wil genieten, zijn maandag tot en met donderdag doorgaans de beste avonden. Vooral op vrijdag- en zaterdagavond kan het op populaire delen van de route druk worden en kunnen files ontstaan.

Fietsers hebben daarbij het voordeel dat zij makkelijker kunnen stoppen bij afzonderlijke ornamenten en projecten. Automobilisten wordt aangeraden rekening te houden met langzaam rijdend verkeer en fietsers langs delen van het parcours.

Naast de verlichting zelf kunnen bezoekers tijdens de route achtergrondinformatie krijgen over verschillende ornamenten en de geschiedenis van de Lichtjesroute. Daarvoor is een digitale audiotour beschikbaar.

Wie de route digitaal wil volgen, kan daarnaast gebruikmaken van een routebestand voor navigatie. Daarmee kan de tocht bijvoorbeeld op een fietscomputer of telefoon worden geladen.

De Lichtjesroute is tot en met zondag 11 oktober gratis te bekijken.

Van zondag tot en met donderdag brandt de verlichting van 19.00 tot 22.30 uur. Op vrijdag en zaterdag blijven de lichtjes tot 23.30 uur aan.

Daarna wordt het langzaam weer donker boven de Eindhovense straten. Voor de vrijwilligers betekent dat echter niet dat het werk erop zit. Zodra de laatste lamp is gedoofd, begint de afbouw — en uiteindelijk de voorbereiding op een volgende septembermaand waarin Eindhoven opnieuw in het licht wordt gezet.