EINDHOVEN – Honderd opvallende stoeptegels moeten op verschillende plekken in de Brainport-regio zorgen voor meer contact tussen buurtbewoners. Ook Eindhovenaren kunnen een locatie voordragen voor een gratis Zwaaisteen. De stenen nodigen voorbijgangers uit om even op te kijken, naar elkaar te zwaaien en gemakkelijker een praatje aan te knopen.
De actie is opgezet door Stichting De Buurt en ASML. Het Veldhovense technologiebedrijf stelt honderd Zwaaistenen beschikbaar voor de Brainport-regio. Eindhoven maakt daar deel van uit en krijgt bij de uitvoering ondersteuning van WIJeindhoven.
Waar de stenen uiteindelijk precies terechtkomen, staat nog niet vast. Bewoners, verenigingen en andere lokale initiatieven kunnen zelf een plek aandragen waarvan zij vinden dat die wat extra ontmoeting kan gebruiken.
Van speeltuin tot bushalte
Een Zwaaisteen is een kleine tegel die op een zichtbare plaats in de openbare ruimte wordt gelegd. Het symbool op de steen moet voorbijgangers eraan herinneren om iemand in hun omgeving te begroeten.
Dat kan bijvoorbeeld bij een speeltuin, hondenuitlaatplek, buurtcentrum, zorgvoorziening of bushalte. Ook een straat waar veel ouderen wonen of een plek waar buurtbewoners elkaar dagelijks passeren, kan worden voorgedragen.
Het doel is niet om grote georganiseerde activiteiten op te zetten, maar juist om heel kleine ontmoetingen te stimuleren. Een zwaai kan aanleiding zijn voor een begroeting en uiteindelijk voor een gesprek tussen mensen die wel vlak bij elkaar wonen, maar elkaar nauwelijks kennen.
Past bij Eindhovense aandacht voor ontmoeting
De actie sluit aan bij de aandacht die Eindhoven al langer heeft voor ontmoeting in buurten en wijken.
De stad groeit snel en trekt inwoners uit binnen- en buitenland. Tegelijkertijd wil Eindhoven voorkomen dat bewoners elkaar in die groei uit het oog verliezen. Buurthuizen, parken, pleinen, schoolpleinen en andere openbare plekken spelen daarom een steeds belangrijkere rol als plaatsen waar mensen elkaar kunnen ontmoeten.
Daarbij draait het niet alleen om georganiseerde activiteiten. Juist het spontane contact in een straat of wijk kan bijdragen aan het gevoel ergens thuis te horen.
De Zwaaisteen probeert dat met een bijzonder eenvoudig middel te stimuleren: even naar iemand kijken en zwaaien.
Meer dan duizend stenen in Nederland
Het idee bestaat inmiddels al enkele jaren. Verspreid over Nederland zijn meer dan duizend Zwaaistenen geplaatst.
Uit metingen rond het project blijkt dat zo'n steen daadwerkelijk tot extra begroetingen kan leiden. In eerdere onderzoeken onder gebruikers werden gemiddeld tientallen zwaaimomenten per steen per maand geregistreerd.
Die resultaten moeten wel in perspectief worden geplaatst. De onderzoeken zijn uitgevoerd rond het initiatief zelf en vormen geen bewijs dat een Zwaaisteen problemen zoals eenzaamheid kan oplossen. Daarvoor zijn de oorzaken te uiteenlopend en vaak veel ingewikkelder.
Wel kan een steen een aanleiding zijn om gemakkelijker contact te leggen. Zeker voor mensen die veel thuis zijn of weinig buurtgenoten spreken, kan een eenvoudige begroeting al betekenis hebben.
Eindhovenaren bepalen zelf de plek
Wie een Zwaaisteen in Eindhoven wil, moet niet alleen een locatie opgeven. Bij de aanmelding wordt ook gevraagd waarom juist die plek geschikt is en hoe de steen samen met mensen uit de buurt kan worden onthuld.
Daarmee worden bewoners aangemoedigd om er zelf een klein buurtmoment van te maken.
Een individuele Eindhovenaar kan een aanvraag indienen, maar ook verenigingen en buurtinitiatieven kunnen meedoen.
Er is voor zover bekend geen afzonderlijk aantal van de honderd stenen gereserveerd voor Eindhoven. De beschikbare Zwaaistenen worden verdeeld over de Brainport-regio. Het is dus afhankelijk van de ingezonden voorstellen hoeveel exemplaren uiteindelijk in Eindhoven terechtkomen.
Eerdere buurtprojecten
De samenwerking rond de Zwaaistenen staat niet op zichzelf. ASML en Stichting De Buurt werkten eerder in de regio al samen aan projecten die buurtbewoners dichter bij elkaar moeten brengen.
Zo werden eerder honderd BuurtBankjes beschikbaar gesteld en zijn in de Brainport-regio meerdere Buurtcampings georganiseerd. Daarbij ligt telkens dezelfde gedachte aan de basis: mensen die dicht bij elkaar wonen op een laagdrempelige manier met elkaar laten kennismaken.
De Zwaaisteen is daarvan misschien wel de kleinste uitvoering. Geen evenement, tent of bankje, maar slechts een tegel in de stoep.
De bedoeling erachter is echter hetzelfde: zorgen dat onbekende buurtgenoten iets minder onbekend worden.
Aanmelden
Eindhovenaren die een geschikte plek weten, kunnen deze aanmelden bij Stichting De Buurt. Daarbij moet onder andere het adres van de voorgestelde locatie worden ingevuld en worden uitgelegd waarom juist daar een Zwaaisteen iets kan toevoegen.
Op de actuele aanmeldpagina staat momenteel geen afzonderlijke sluitingsdatum vermeld.
https://de-buurt.nl/activatie-asml/