Elf landen vliegen vanuit Eindhoven tijdens grote militaire oefening Falcon Leap

EINDHOVEN – Boven grote delen van Nederland zijn tot en met 18 september vaker zware militaire transportvliegtuigen te zien en te horen. Vanaf Vliegbasis Eindhoven is deze week de internationale oefening Falcon Leap begonnen. Militairen uit elf landen trainen daarbij onder meer het droppen van vracht en parachutisten. Tijdens delen van de oefenvluchten mogen toestellen bovendien veel lager vliegen dan normaal.

Falcon Leap begon maandag 7 september en duurt tot en met vrijdag 18 september. Vliegbasis Eindhoven vormt gedurende de oefening het belangrijkste vertrek- en aankomstpunt voor de deelnemende transportvliegtuigen.

Daardoor komen de komende dagen verschillende militaire vliegtuigtypen naar Eindhoven die hier normaal niet of veel minder vaak te zien zijn.

Duitsland en het Verenigd Koninkrijk nemen deel met Airbus A400M-transportvliegtuigen. Griekenland, Italië, de Verenigde Staten en Zweden zetten C-130 Hercules-toestellen in. Verder doen onder meer Poolse en Spaanse C-295's en een Roemeense C-27J mee.

Portugal neemt deel met een KC-390M, een toesteltype dat voor Eindhoven extra interessant is.

Nederland heeft namelijk vijf C-390 Millenniums besteld ter vervanging van de huidige C-130 Hercules-vliegtuigen van 336 Squadron.

Die Hercules-toestellen opereren vanaf Vliegbasis Eindhoven. Volgens de huidige planning worden de eerste Nederlandse C-390's eind 2027 op de basis verwacht.

De Portugese deelname aan Falcon Leap geeft daarmee alvast een voorproefje van een vliegtuigtype dat over enkele jaren een vertrouwd gezicht boven Eindhoven moet worden.

De C-390 verschilt duidelijk van de huidige Hercules. Waar de C-130 met vier propellermotoren vliegt, beschikt de C-390 over twee straalmotoren. Het toestel kan worden gebruikt voor onder meer vracht- en troepentransport, parachutistendroppings en medische evacuaties.

Tijdens Falcon Leap trainen Nederlandse en buitenlandse militairen verschillende onderdelen van luchtlandingsoperaties.

Daarbij wordt vracht vanuit transportvliegtuigen afgeworpen en oefenen parachutisten met sprongen uit vliegtuigen van verschillende landen.

Voor dergelijke operaties moeten vliegers, bemanningen, parachutisten en militairen op de grond nauwkeurig samenwerken. Niet alleen het daadwerkelijke droppen wordt geoefend. Ook het plannen van routes, laden van vliegtuigen, voorbereiden van vracht en onderlinge communicatie maken deel uit van de training.

De mogelijkheid om voorraden vanuit de lucht af te leveren kan van belang zijn wanneer gebieden over de weg moeilijk of niet bereikbaar zijn. Dat geldt zowel bij militaire operaties als bij bepaalde vormen van humanitaire hulpverlening.

Een opvallend onderdeel van de oefening is het laagvliegen.

Voor Falcon Leap is tijdelijk toestemming verleend om in aangewezen gebieden onder de gebruikelijke minimumvlieghoogte te komen. Tijdens daglicht kan daarbij tot ongeveer 300 voet boven de grond worden gevlogen. Dat is ongeveer 90 meter.

Wanneer een specifieke oefenopdracht dat noodzakelijk maakt, kan incidenteel nog lager worden gevlogen.

Dat betekent niet dat de militaire transportvliegtuigen hun volledige route op deze hoogte afleggen. Het laagvliegen gebeurt alleen tijdens onderdelen van de oefening waarvoor dat nodig is.

Toch kunnen de toestellen daardoor in sommige gebieden veel nadrukkelijker zichtbaar en hoorbaar zijn dan tijdens normaal militair vliegverkeer.

Voor Falcon Leap wordt vooral rekening gehouden met twee dagelijkse vliegperioden. De eerste ligt ongeveer tussen 13.00 en 17.00 uur. Een tweede blok loopt van ongeveer 19.00 tot 23.00 uur.

De daadwerkelijke tijden kunnen per dag veranderen. Onder meer weersomstandigheden, operationele planning en het verloop van eerdere oefenvluchten spelen daarbij een rol.

Vliegbasis Eindhoven publiceert actuele informatie over de verwachte vliegtijden. Exacte locaties en tijdstippen van parachutesprongen worden vooraf niet bekendgemaakt, onder meer vanwege de veiligheid van militairen en mogelijke toeschouwers.

Naast Eindhoven wordt tijdens Falcon Leap ook gebruikgemaakt van Twente Airport. De oefengebieden en dropzones liggen verspreid over Nederland en België.

Falcon Leap is vooral bedoeld om te oefenen hoe militairen en luchttransporteenheden uit verschillende landen gezamenlijk kunnen optreden.

Dat is belangrijk omdat een grootschalige inzet zelden nog uitsluitend door één land wordt uitgevoerd. Vliegtuigen uit het ene land moeten bijvoorbeeld militairen of vracht van een ander land kunnen vervoeren en volgens dezelfde procedures kunnen werken.

Juist de aanwezigheid van verschillende vliegtuigtypen maakt de oefening daarom interessant.

Bemanningen moeten leren samenwerken terwijl de vliegtuigen onderling verschillen in snelheid, laadcapaciteit, vliegbereik en wijze waarop vracht of parachutisten worden gedropt.

Ook Zweden neemt dit jaar deel aan Falcon Leap en vliegt tijdens de oefening met een C-130 Hercules.

De Zweedse deelname is opvallend omdat het land zelf eveneens heeft gekozen voor de C-390 als toekomstig militair transportvliegtuig.

Daarmee brengt Falcon Leap boven Nederland meerdere generaties militair luchttransport bij elkaar: van de tientallen jaren oude Hercules tot moderne toestellen als de A400M en C-390.

De oefening onderstreept tegelijkertijd hoe belangrijk Vliegbasis Eindhoven binnen de Nederlandse en internationale militaire luchtvaart is geworden.

Naast de Nederlandse transportvliegtuigen is Eindhoven de belangrijkste thuisbasis van de internationale vloot Airbus A330 MRTT-tankvliegtuigen. Deze toestellen worden ingezet voor luchttransport en voor het in de lucht bijtanken van onder meer gevechtsvliegtuigen.

De afgelopen periode waren MRTT's vanuit Eindhoven meerdere malen langdurig actief boven de Noord- en Oostzee.

Met de komst van de C-390 vanaf eind 2027 krijgt de vliegbasis opnieuw een modern militair vliegtuigtype toegewezen.

Falcon Leap brengt deze internationale functie de komende dagen zeer zichtbaar samen. Vanuit Eindhoven vertrekken transportvliegtuigen uit verschillende landen voor gezamenlijke missies boven Nederland en België.

Na de reguliere oefenperiode volgt zaterdag 19 september nog een bijzonder slotstuk.

Een aantal vliegtuigen en parachutisten neemt dan deel aan de jaarlijkse herdenking van Operatie Market Garden op de Ginkelse Heide bij Ede.

In september 1944 werden daar duizenden geallieerde parachutisten gedropt als onderdeel van een van de grootste luchtlandingsoperaties uit de geschiedenis.

Ook Eindhoven speelde tijdens Market Garden een belangrijke rol. De stad werd op 18 september 1944 bevrijd.

Ruim tachtig jaar later vormt Vliegbasis Eindhoven opnieuw het vertrekpunt voor een grote internationale verzameling transportvliegtuigen en parachutisten. Ditmaal om gezamenlijk te oefenen voor een eventuele toekomstige inzet.