ASML begint officieel aan enorme nieuwe campus in Eindhoven

EINDHOVEN – De bouw van de tweede grote industriële campus van ASML in de Brainportregio is dinsdag officieel begonnen. Op Brainport Industries Campus Noord, vlak bij Eindhoven Airport, werd op 8 september het startsein gegeven voor een project dat het noordwesten van Eindhoven de komende jaren ingrijpend gaat veranderen. Op termijn kan de nieuwe ASML-locatie ruimte bieden aan maximaal 20.000 werkplekken.

De officiële bouwstart vormt een nieuwe mijlpaal in een project waaraan de afgelopen jaren op hoog tempo is gewerkt. Het terrein zelf was al eerder in ontwikkeling. In maart begon de gemeente Eindhoven met het bouwrijp maken van BIC Noord en daarna volgden onder meer grondwerkzaamheden en voorbereidingen voor de eerste gebouwen. Met de bijeenkomst van dinsdag is nu de fase aangebroken waarin ASML daadwerkelijk aan zijn nieuwe campus begint.

Bij de ceremonie waren vertegenwoordigers van ASML, overheden, bedrijven en kennisinstellingen aanwezig. Ook premier Rob Jetten was naar Eindhoven gekomen. De aanwezigheid van landelijke en regionale bestuurders onderstreepte het belang dat aan de uitbreiding wordt toegekend.

De nieuwe campus komt op BIC Noord, tussen Eindhoven Airport en de bestaande Brainport Industries Campus. Het gebied waarop ASML zich gaat ontwikkelen beslaat ongeveer 35 hectare. De uitbreiding wordt niet in één keer gebouwd, maar bestaat uit verschillende fases.

De eerste fase moet volgens de huidige planning in 2029 gereed zijn. Daar moeten minimaal 3.000 mensen kunnen werken. Het gaat daarbij niet uitsluitend om nieuwe arbeidsplaatsen. Een belangrijk deel van de eerste gebruikers bestaat uit ASML-medewerkers en afdelingen die nu nog verspreid over andere locaties werken.

Hoe snel daarna verder wordt gebouwd, hangt af van de ontwikkeling van de wereldwijde chipmarkt en de behoefte van ASML aan extra capaciteit. De maximale omvang van 20.000 werkplekken is daarom een langetermijnscenario en geen personeelsuitbreiding die op korte termijn wordt gerealiseerd.

BIC Noord wordt veel meer dan een verzameling kantoorgebouwen. Productie, logistiek en ondersteunende activiteiten worden op de campus bij elkaar gebracht. Ook komen er cleanrooms, waarin onderdelen van de uiterst geavanceerde chipmachines onder streng gecontroleerde omstandigheden kunnen worden geproduceerd en verwerkt.

Een belangrijk onderdeel wordt een nieuwe zogenoemde flow factory voor de TWINSCAN-machines van ASML. Daarbij worden productieprocessen anders ingericht, zodat onderdelen en werkzaamheden efficiënter door de fabriek bewegen. Het systeem is geïnspireerd op productiemethoden die onder meer in de auto- en luchtvaartindustrie worden gebruikt.

ASML wil daarmee machines en modules sneller kunnen produceren, testen en uiteindelijk bij klanten installeren. Dat is van belang omdat de vraag naar geavanceerde apparatuur voor de chipindustrie sterk blijft groeien. Vooral de enorme investeringen in kunstmatige intelligentie en datacenters zorgen voor een toenemende behoefte aan krachtige en energiezuinige chips.

De bouw betekent ook dat Eindhoven een veel grotere plaats krijgt binnen het Nederlandse netwerk van ASML. Het hoofdkantoor blijft gevestigd op De Run in Veldhoven. Daar beschikt het bedrijf over een hoofdkantoorcampus en een grote industriële campus.

BIC Noord wordt daar als tweede industriële campus aan toegevoegd. Daarmee worden Eindhoven en Veldhoven feitelijk steeds meer één groot geografisch productie- en ontwikkelingscluster voor het bedrijf.

De locatie is niet toevallig gekozen. ASML wil belangrijke onderdelen van onderzoek, ontwikkeling en productie dicht bij elkaar houden en tegelijkertijd dicht bij de vele gespecialiseerde bedrijven en kennisinstellingen in de Brainportregio blijven.

De komst van een campus met uiteindelijk mogelijk duizenden extra werknemers heeft ook gevolgen buiten het bouwterrein. Rond BIC Noord zijn daarom aanpassingen aan wegen, fietsroutes en openbaar vervoer voorzien. Ook de bereikbaarheid richting Best, Oirschot, Eindhoven Airport en de snelwegen A2 en A58 speelt een belangrijke rol.

De groei van ASML en andere technologiebedrijven zorgt daarnaast al jaren voor extra druk op de woningmarkt, het elektriciteitsnet en het onderwijs in de regio.

Juist vanwege die gevolgen besloten Rijk, provincie, gemeenten en bedrijfsleven eerder miljarden te investeren in de Brainportregio. Onder Project Beethoven is tot 2030 ruim 2,5 miljard euro gereserveerd voor onder meer infrastructuur, woningbouw en het opleiden van extra technisch personeel.

Voor de woningbouw is afgesproken duizenden extra woningen en studentenplaatsen mogelijk te maken boven op eerdere regionale bouwafspraken.

Dat er dinsdag daadwerkelijk gebouwd kon worden, is het resultaat van een omvangrijke ruimtelijke procedure. De gemeenteraad van Eindhoven stemde in maart in met het aangepaste omgevingsplan voor BIC Noord. Ook Best en Oirschot namen besluiten die nodig waren voor aanpassingen aan de infrastructuur.

De provincie Noord-Brabant verleende daarnaast de benodigde natuurvergunning. Daarbij moesten onder meer de gevolgen van extra stikstofdepositie worden beoordeeld en compenserende natuurmaatregelen worden vastgelegd.

In augustus verleende Eindhoven bovendien een bouwvergunning voor het eerste deel van de zogenoemde Technical Yard op het terrein.

Daarmee is het ASML-project in korte tijd veranderd van een ambitieus toekomstplan in een zichtbare bouwplaats.

De officiële bouwstart van 8 september kan uiteindelijk een van de belangrijkste momenten blijken in de economische ontwikkeling van Eindhoven van de afgelopen jaren. Waar ASML jarenlang vrijwel volledig met Veldhoven werd verbonden, krijgt het bedrijf nu ook binnen de gemeentegrenzen van Eindhoven een industriële campus van zeer grote omvang.

De eerste gebouwen vormen slechts het begin. Wanneer ASML in de komende jaren daadwerkelijk doorgroeit naar een campus met tienduizenden werkplekken, zullen de effecten tot ver buiten BIC Noord merkbaar zijn.

Voor Eindhoven gaat het daardoor niet alleen om de bouw van nieuwe fabrieken en kantoren. De ontwikkeling raakt ook woningbouw, bereikbaarheid, onderwijs, energievoorziening en de verdere groei van de stad.