EOD onderzoekt Duitse vliegtuigbom op VDMA-terrein, ruiming nog niet gepland

EINDHOVEN – De Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) heeft woensdag onderzoek gedaan naar de Duitse vliegtuigbom die op het VDMA-terrein in het centrum van Eindhoven is gevonden. Met röntgenapparatuur is geprobeerd meer duidelijkheid te krijgen over de ontsteking van het explosief. De uitkomst van dat onderzoek en een datum waarop de bom kan worden geruimd, zijn vooralsnog niet bekendgemaakt.

De vliegtuigbom werd op maandag 7 september ontdekt tijdens werkzaamheden op het terrein tussen onder meer de Vestdijk en de Raiffeisenstraat. Sindsdien ligt het explosief veiliggesteld op de vindplaats.

Voordat de bom kan worden verwijderd, moet duidelijk zijn met welk type ontsteking het explosief is uitgerust. Die informatie is van groot belang voor de EOD, omdat de constructie en staat van de ontsteker mede bepalen hoe de bom veilig kan worden behandeld.

Voor het onderzoek van woensdag werd een veiligheidsgebied rond de vindplaats ingesteld. Meerdere straten in de omgeving van de Raiffeisenstraat waren daardoor tijdelijk afgesloten.

De EOD maakte röntgenbeelden van het explosief. Daarvoor gold rond de bom een afzetting van ongeveer zestig meter. Mensen die zich in gebouwen binnen het gebied bevonden, hoefden daarvoor niet te vertrekken. Wel mocht tijdens het onderzoek niemand zich buiten binnen de afgezette zone bevinden.

De maatregel was vooral nodig vanwege het gebruik van röntgenapparatuur en betekende niet dat er volgens de autoriteiten plotseling sprake was van een groter ontploffingsgevaar.

Het onderzoek zorgde woensdagochtend en aan het begin van de middag wel voor beperkingen in het centrum van Eindhoven.

De volgende belangrijke vraag is wanneer de vliegtuigbom daadwerkelijk kan worden verwijderd.

Daarover is woensdagavond nog geen duidelijkheid. Eerst moeten de resultaten van het onderzoek worden beoordeeld. Aan de hand daarvan kan de EOD bepalen welke methode voor de ruiming noodzakelijk is.

Ook is nog niet bekend hoe groot het veiligheidsgebied bij de daadwerkelijke verwijdering van de bom zal worden. Afhankelijk van het type bom en vooral de ontsteking kan het nodig zijn om gebouwen in de omgeving tijdelijk te ontruimen en wegen af te sluiten.

Dat betekent dat mogelijk opnieuw een deel van het centrum met veiligheidsmaatregelen te maken krijgt. Hoe ingrijpend die worden, kan pas worden vastgesteld wanneer meer technische gegevens over het explosief bekend zijn.

De vondst heeft op het VDMA-terrein een opvallende historische achtergrond. Het voormalige complex van Van der Meulen-Ansems, waarvan de afkorting VDMA afkomstig is, werd zelf tijdens de Tweede Wereldoorlog getroffen.

Op 19 september 1944, een dag nadat Eindhoven was bevrijd, voerden Duitse vliegtuigen een zwaar bombardement op de stad uit. Ook het complex van Van der Meulen-Ansems liep daarbij schade op. De toenmalige voorbouw werd verwoest.

Of de nu gevonden Duitse vliegtuigbom tijdens precies dat bombardement is afgeworpen, staat echter niet vast. Alleen nader onderzoek naar het explosief en de herkomst ervan zou daar mogelijk meer duidelijkheid over kunnen geven.

Het is bovendien de tweede keer binnen relatief korte tijd dat bij grote werkzaamheden in de Eindhovense binnenstad een vliegtuigbom uit de Tweede Wereldoorlog wordt aangetroffen.

Eind 2025 werd tijdens werkzaamheden bij het Stationsplein een Britse vliegtuigbom van 500 pond ontdekt. Ook dat explosief kon niet onmiddellijk worden verwijderd.

De bom bleef maandenlang beveiligd op de vindplaats en werd uiteindelijk in juni van dit jaar door de EOD weggehaald. Daarna werd het explosief vervoerd naar de Oirschotse Heide, waar het gecontroleerd tot ontploffing werd gebracht.

De nieuwe vondst op het VDMA-terrein onderstreept opnieuw dat bij werkzaamheden diep onder de Eindhovense binnenstad nog altijd explosieven uit de oorlog kunnen worden aangetroffen.

De vondst komt op een moment waarop de herontwikkeling van het VDMA-terrein een belangrijke nieuwe fase ingaat.

Begin deze maand maakte de Raad van State de weg vrij voor de eerste fase van het project. Het gaat om twee nieuwe gebouwen waarin in totaal 236 reguliere woningen en 110 short-stayeenheden zijn voorzien.

De Raad van State deed op 2 september uitspraak in een procedure over de verleende vergunningen. Hoewel een onderdeel van de bouwvergunning werd vernietigd, liet de hoogste bestuursrechter de rechtsgevolgen daarvan in stand. Daardoor kan de ontwikkeling doorgaan.

Het VDMA-terrein moet de komende jaren veranderen in een nieuw stuk binnenstad waarin wonen, werken, groen en andere functies worden gecombineerd. Ook verschillende historische gebouwen op het terrein krijgen een nieuwe bestemming.

Of de vondst van de vliegtuigbom gevolgen heeft voor de planning van de werkzaamheden, is momenteel niet bekend.

Voorlopig ligt de aandacht bij de technische beoordeling van de röntgenbeelden. Zodra duidelijk is met welk type ontsteking de bom is uitgerust, kan worden bepaald hoe en wanneer het explosief uit het centrum van Eindhoven wordt verwijderd.