Falcon Leap schakelt op: 900 parachutisten trainen vanuit Eindhoven

EINDHOVEN – De grote militaire oefening Falcon Leap vanuit Vliegbasis Eindhoven gaat een nieuwe fase in. Na een eerste week waarin vooral tactische vluchten en het droppen van vracht centraal stonden, komen honderden extra militairen naar Nederland. Het aantal deelnemers groeit naar ongeveer 1.600, onder wie 900 parachutisten. Tegelijk krijgt de toekomstige opvolger van de Eindhovense Hercules een steeds grotere rol in de oefening.

De tweede week van Falcon Leap staat vooral in het teken van grootschalige luchtlandingsoperaties. Airborne-eenheden uit verschillende landen sluiten aan bij de militairen die de afgelopen week al vanuit Eindhoven actief waren.

Daarmee verschuift het zwaartepunt van vracht naar personeel. De komende dagen worden vanaf Vliegbasis Eindhoven honderden parachutisten met verschillende militaire transportvliegtuigen naar oefengebieden in Nederland en België gebracht.

Een belangrijk onderdeel daarvan is dat militairen niet alleen met hun eigen vliegtuig, uitrusting en procedures werken. Tijdens zogenoemd cross parachuting springen parachutisten ook uit vliegtuigen van andere landen, gebruiken zij verschillende typen parachutes en werken ze met buitenlandse jumpmasters.

Juist die uitwisselbaarheid is belangrijk wanneer verschillende landen tijdens een daadwerkelijke militaire operatie gezamenlijk moeten optreden.

Met de komst van nieuwe Airborne-eenheden groeit Falcon Leap deze week naar ongeveer 1.600 deelnemende militairen. Daarvan zijn er ongeveer 900 parachutist.

Dat maakt Falcon Leap tot een van de grootste luchtlandingsoefeningen van Europa.

Vanaf Eindhoven worden daarvoor verschillende typen transportvliegtuigen ingezet. Onder meer C-130 Hercules-toestellen, Airbus A400M's, C-295's en een C-27J zijn tijdens de oefening actief.

Ook de Portugese C-390 neemt deel. Juist dat vliegtuig krijgt vanuit Eindhovens perspectief steeds meer betekenis.

Nederland heeft vijf C-390 Millenniums besteld als vervanging van de huidige C-130 Hercules-vloot op Vliegbasis Eindhoven. De eerste Nederlandse C-390 wordt eind 2027 verwacht.

Tijdens Falcon Leap blijft het niet bij het bekijken van het Portugese toestel. Nederlandse militairen die zich voorbereiden op de komst van de C-390 draaien daadwerkelijk mee met de Portugese luchtmacht.

Technici kunnen daardoor voor het eerst ervaring opdoen met het vliegtuig in een operationele omgeving. Eerder vond een deel van de Nederlandse opleiding in Portugal vooral in en rond de hangaar plaats.

Nu wordt bekeken hoe het toestel tijdens een echte meerdaagse oefening functioneert. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om de benodigde technische ondersteuning, reserveonderdelen, gereedschappen en personele bezetting.

De Portugese C-390 wordt tijdens Falcon Leap bovendien gebruikt voor zowel het droppen van vracht als parachutisten.

Een opvallend onderdeel van het programma is een gezamenlijke oefenmissie met Nederlandse F-35-gevechtsvliegtuigen.

Daarbij wordt een scenario uitgevoerd waarin de C-390 met Nederlandse luchtmobiele militairen aan boord samenwerkt met F-35's. Het gaat om een oefensituatie waarin transportvliegtuig en gevechtsvliegtuigen als één geheel binnen een dreigingsscenario moeten opereren.

Voor Nederland is juist die ervaring belangrijk. Over iets meer dan een jaar moet hetzelfde type transportvliegtuig permanent vanaf Eindhoven gaan vliegen.

Falcon Leap wordt daarmee niet alleen gebruikt om de huidige Hercules-vloot te trainen, maar ook om alvast ervaring op te bouwen met de toekomstige Nederlandse luchttransportcapaciteit.

De afgelopen dagen waren de huidige C-130 Hercules en de nieuwe C-390 tijdens de oefening zelfs gezamenlijk in de lucht te zien.

Het verschil tussen beide generaties transportvliegtuigen is groot. De Hercules wordt aangedreven door vier turbopropmotoren, terwijl de C-390 twee straalmotoren heeft.

De C-130 is al tientallen jaren een bekend gezicht op Vliegbasis Eindhoven. Met de invoering van de C-390 komt daar de komende jaren een einde aan.

Daardoor vormt Falcon Leap dit jaar bijna letterlijk een overgangsmoment: de oude en toekomstige transportvloot opereren tijdens dezelfde oefening vanaf Eindhoven.

Niet alleen bij de vliegtuigen wordt geëxperimenteerd met nieuwe mogelijkheden.

Tijdens Falcon Leap wordt dit jaar voor het eerst binnen deze oefening gebruikgemaakt van een geavanceerd systeem waarmee vracht vanaf grotere hoogte en op afstand van de daadwerkelijke landingsplek kan worden losgelaten.

Het systeem maakt gebruik van GPS om de parachute met de lading naar een vooraf bepaalde locatie te sturen. Daardoor hoeft een transportvliegtuig niet rechtstreeks boven de plek te vliegen waar de vracht uiteindelijk moet landen.

Dat verkleint in een daadwerkelijke conflictsituatie de tijd die een groot en relatief kwetsbaar transportvliegtuig boven een gevaarlijk gebied moet doorbrengen.

Nederland heeft met deze techniek al praktijkervaring. Het systeem werd eerder gebruikt bij het vanuit de lucht afleveren van hulpgoederen boven Gaza.

Falcon Leap heeft dit jaar nog een primeur. Zweden neemt voor het eerst aan de oefening deel.

Het land stuurt een C-130 Hercules met bemanning naar Nederland. De Zweden gebruiken Falcon Leap onder meer om ervaring op te doen met tactisch laagvliegen boven een dichtbevolkt gebied.

Daarnaast droppen zij vracht en parachutisten.

Ook voor Zweden is de aanwezigheid van de Portugese C-390 interessant. Net als Nederland heeft het Scandinavische land gekozen voor dit modernere transportvliegtuig.

Voor de omgeving van Vliegbasis Eindhoven betekent de nieuwe fase dat het militaire vliegverkeer deze week zichtbaar en hoorbaar blijft.

De transportvliegtuigen vertrekken vanuit Eindhoven voor oefeningen boven Nederland en België en keren daarna terug naar de basis. Tijdens delen van de routes wordt bewust laag gevlogen.

De geplande vliegblokken liggen doorgaans tussen 13.00 en 17.00 uur en tussen 19.00 en 23.00 uur. De exacte tijden kunnen per dag veranderen door onder meer het weer en de operationele planning.

Exacte plekken en tijden waarop parachutisten springen worden vooraf niet bekendgemaakt.

Falcon Leap duurt nog tot en met vrijdag 18 september. Een dag later volgt het traditionele slotstuk.

Op zaterdag 19 september worden op de Ginkelse Heide bij Ede opnieuw honderden parachutisten gedropt tijdens de herdenking van Operatie Market Garden.

Daarmee eindigt een oefening die begon met het droppen van vracht, maar in de tweede week uitgroeit tot een internationale luchtlandingsoperatie met honderden parachutisten.

Voor Vliegbasis Eindhoven is deze editie ondertussen ook een blik op de toekomst. De Hercules vliegt er nog volop, maar zijn opvolger doet inmiddels vanuit dezelfde basis mee aan complexe internationale missies.

Vanaf eind 2027 moet die toekomst definitief werkelijkheid worden.