Gratis stadstours laten zien hoe Eindhoven de komende jaren compleet verandert

EINDHOVEN – Wie door Eindhoven loopt of fietst, kan er nauwelijks omheen: bouwkranen, afgesloten straten en bouwhekken bepalen op steeds meer plekken het straatbeeld. Achter die werkzaamheden gaat een veel grotere verandering schuil. Duizenden woningen, nieuwe parken, vernieuwde pleinen en een compleet ander stationsgebied moeten Eindhoven de komende jaren een ander gezicht geven. Tijdens vier gratis wandel- en fietstours kunnen inwoners en bezoekers alvast kennismaken met die stad van de toekomst.

De rondleidingen maken deel uit van Open Eindhoven, het programma waarmee de ontwikkeling van de stad zichtbaar wordt gemaakt. De stadstours begonnen in maart van dit jaar en voeren langs gebieden waar de veranderingen nu al zichtbaar zijn, maar waar de komende tien tot twintig jaar nog veel meer gaat gebeuren. Er zijn twee wandelroutes en twee fietsroutes.

Een van de wandelingen draait om Knoop XL, het omvangrijke gebied rondom Eindhoven Centraal. Op dit moment bestaat een groot deel aan de noordzijde van het spoor nog uit wegen, kantoren en het bovengrondse busstation. Dat beeld moet de komende decennia ingrijpend veranderen.

Voor het totale Knoop XL-gebied wordt uitgegaan van ongeveer 9.000 nieuwe woningen, waarmee ruimte ontstaat voor ongeveer 16.000 inwoners. Vooral Fellenoord krijgt een veel stedelijker karakter met woningen, voorzieningen en meer groen.

Ook het station zelf staat voor een grote verbouwing. Het huidige busstation moet ondergronds verdwijnen en aan de noordzijde komt een nieuwe stationshal. Daarnaast is een grote fietsenstalling voorzien. Samen met de fietsenstalling aan de zuidkant moet rond Eindhoven Centraal uiteindelijk plaats zijn voor ongeveer 13.000 fietsen. Voor 2040 wordt rekening gehouden met circa 150.000 reizigers per dag die van het openbaar vervoer rond het station gebruikmaken. De eerste stappen voor de nieuwe OV-knoop kunnen naar verwachting vanaf 2030 worden gezet.

Tijdens de wandeling wordt juist gebruikgemaakt van de huidige situatie. De route loopt langs bouwplaatsen en door verbindingen en tunnels die in de toekomstige inrichting van het gebied een heel andere functie of uitstraling kunnen krijgen.

De tweede wandelroute voert door de binnenstad en heeft het Stadhuisplein als belangrijkste bestemming. Het huidige grotendeels verharde plein moet veranderen in een veel groener gebied waar wonen, verblijven en evenementen gecombineerd worden.

De gemeenteraad stelde in september 2025 het masterplan voor het Stadhuisplein en de omgeving vast. Dat plan kijkt ongeveer tien jaar vooruit. Een opvallend onderdeel is de zogenoemde Binnendommel: een aftakking van de Dommel die door het gebied moet gaan stromen. Rond het water moet ruimte ontstaan voor groen en waterberging.

Ook boven straatniveau verandert het gebied. Daken van nieuwe gebouwen moeten onderdeel worden van een groene route met bruggen, poorten en publiek toegankelijke plekken. Zo ontstaat een verhoogde wandelroute rond delen van het plein.

Rondom het Stadhuisplein is bovendien ruimte voor meer dan 1.200 nieuwe woningen. De ontwikkeling gebeurt stap voor stap en zal meerdere jaren in beslag nemen. Het plein blijft ondertussen bedoeld voor grote bijeenkomsten en evenementen.

De wandelroute blijft niet beperkt tot het plein zelf. Ook de Vestdijk, het Begijnenhof en het gebied richting Stratumseind en de Dommel komen aan bod.

Wie liever fietst, kan kiezen voor de route langs de Kanaalzone. Daar komt de geschiedenis van industrieel Eindhoven samen met een van de grootste nieuwe woningbouwgebieden van de stad.

De tocht voert onder meer langs het NRE-terrein en het Schellenskwartier richting het voormalige Campinaterrein. In het Schellenskwartier bestaan plannen voor maximaal 749 woningen, aangevuld met horeca en commerciële en maatschappelijke voorzieningen. Het gebied moet bovendien sterker worden verbonden met de Dommel en de binnenstad.

Verderop verandert ook Kanaalzone-Zuid ingrijpend. In het gebied tussen onder meer de Kanaaldijk-Zuid, Breitnerstraat en De Caai wordt rekening gehouden met ongeveer 2.000 woningen. Langs het Eindhovensch Kanaal is een groen park gepland van minimaal twintig meter breed, bedoeld voor wandelen, sporten en recreëren.

Daarmee verandert een omgeving die lange tijd vooral in het teken stond van industrie en bedrijvigheid langzaam in een gemengd stadsgebied waar wonen, werken en recreëren naast elkaar komen te liggen.

De vierde route begint in het centrum en gaat per fiets richting Gestel. Het eerste deel voert door het Victoriakwartier achter de Witte Dame. Ook daar is de verandering inmiddels volop zichtbaar.

Het Victoriapark vormt het groene hart van de nieuwe ontwikkelingen rond het Emmasingelkwadrant. Daarna volgt de route in grote lijnen de toekomstige HOV4-verbinding richting Gestel. Die hoogwaardige busverbinding moet Eindhoven Centraal uiteindelijk verbinden met onder meer de High Tech Campus en bedrijventerrein De Run in Veldhoven.

In Gestel ligt een volgende grote bouwopgave. Een van de blikvangers is het Kastelenplein, dat moet uitgroeien tot een gemengd gebied met minimaal 800 nieuwe woningen. Het merendeel daarvan is voorzien in het betaalbare segment.

De vier routes laten samen zien hoe groot de bouwopgave van Eindhoven inmiddels is. De gemeente gaat uit van ongeveer 40.000 extra woningen tot 2040. Die groei speelt zich niet op één plek af, maar verspreid over vrijwel de hele stad.

Daarbij draait de ontwikkeling niet uitsluitend om woningen. Ook mobiliteit, groen, waterberging, voorzieningen en ruimte voor fietsers en voetgangers worden meegenomen. Juist daardoor kunnen plekken die Eindhovenaren nu als vanzelfsprekend beschouwen er over tien of vijftien jaar totaal anders uitzien.

De stadstours bieden daarmee meer dan alleen een rondleiding langs bouwplaatsen. Ze geven vooral een beeld van de schaal waarop Eindhoven momenteel verandert.

De Open Eindhoven Tours worden volgens de actuele informatie georganiseerd van woensdag tot en met zondag. Een tocht duurt ongeveer twee uur en deelname aan de reguliere tours is gratis. Alle routes beginnen bij de Open Eindhoven Expo in de This is Eindhoven brandstore aan Heuvel 126, tegenover de ingang van Muziekgebouw Eindhoven. Vooraf aanmelden is noodzakelijk.

Wie met een eigen gezelschap op pad wil, kan daarnaast een afzonderlijke groepstour aanvragen en zelf een datum en tijd voorstellen. Zo'n tour kost momenteel 148 euro voor maximaal vijftien personen.