Nederlandse bemanningen al klaar voor nieuwe C-390 op Vliegbasis Eindhoven

EINDHOVEN – De eerste Nederlandse vliegers en loadmasters zijn al volledig opgeleid voor de C-390 Millennium, het nieuwe militaire transportvliegtuig dat vanaf eind 2027 op Vliegbasis Eindhoven wordt gestationeerd. Terwijl de eerste Nederlandse toestellen nog worden gebouwd, doet de luchtmacht met Portugese C-390's al praktijkervaring op. Tijdens Falcon Leap gebeurt dat momenteel zelfs vanaf Eindhoven.

De omschakeling van de bekende C-130 Hercules naar zijn moderne opvolger is daarmee achter de schermen al veel verder gevorderd dan vanaf de buitenkant zichtbaar is.

De eerste Nederlandse opleidingsgroep bestond uit vier vliegers en vier loadmasters. Zij zijn afkomstig van 336 Squadron en het speciale transitieteam dat de invoering van het nieuwe vliegtuig bij de Koninklijke Luchtmacht voorbereidt.

De acht militairen rondden hun opleiding eerder dit jaar af. Zij vormen de eerste Nederlandse groep die volledig voor het nieuwe vliegtuigtype is gekwalificeerd.

De opleiding begon bij vliegtuigbouwer Embraer in Brazilië. Daar maakten de Nederlanders kennis met de technische systemen en vliegeigenschappen van de C-390 en werd uitgebreid in simulatoren getraind.

Daarna verhuisde de opleiding naar de Portugese vliegbasis Beja.

Die keuze is niet toevallig. Portugal is de eerste Europese gebruiker van de C-390 en beschikt daardoor al over operationele ervaring met het toestel.

Nederlandse bemanningen konden daar niet alleen in simulatoren oefenen, maar ook daadwerkelijk met Portugese vliegtuigen vliegen.

De opleiding ging veel verder dan alleen leren opstijgen en landen.

De Nederlandse vliegers en loadmasters trainden onder meer luchttransport, het uitvoeren van tactische vluchten en het vanuit de lucht afleveren van vracht.

Ook het droppen van parachutisten maakte deel uit van het programma. Eind vorig jaar werd samen met de Nederlandse Defensie Paraschool al geoefend met vracht- en parachutistendroppings vanuit de C-390.

Dat is belangrijk omdat het toestel straks vrijwel het volledige takenpakket van de Hercules moet overnemen.

De C-390 kan militairen en vracht vervoeren, parachutisten droppen en worden ingezet voor medische evacuaties. De Nederlandse toestellen worden daarnaast voorbereid om andere vliegtuigen in de lucht van brandstof te kunnen voorzien.

Naast de vliegers spelen de loadmasters een belangrijke rol.

Zij zijn verantwoordelijk voor wat er achter de cockpit gebeurt. Daarbij gaat het onder meer om de verdeling en beveiliging van vracht, het vervoeren van passagiers en militairen en het voorbereiden van lading die tijdens een missie uit het vliegtuig wordt gedropt.

Juist bij militaire transportvluchten kan de inhoud van het vrachtruim sterk verschillen. De ene missie kan bestaan uit militairen en materieel, terwijl tijdens een andere vlucht voertuigen, pallets of parachutisten worden vervoerd.

Daarom worden vliegers en loadmasters gezamenlijk opgeleid.

Voor een deel van het Eindhovense luchtmachtpersoneel betekent de C-390 een flinke technische omschakeling.

De huidige C-130 Hercules heeft vier turbopropmotoren. De C-390 beschikt over twee straalmotoren en is aanzienlijk moderner gedigitaliseerd.

Het vliegtuig kan sneller en hoger vliegen en meer vracht vervoeren dan de huidige Hercules-vloot.

Ook de cockpit en de systemen waarmee vliegers en loadmasters werken, verschillen sterk van het vliegtuig waarmee 336 Squadron nu vliegt.

Daarom begint de omscholing ruim voordat het eerste Nederlandse toestel daadwerkelijk op Eindhoven landt.

Tijdens de internationale oefening Falcon Leap is die voorbereiding deze maand ook op Vliegbasis Eindhoven zichtbaar.

Portugal heeft voor de oefening een C-390 naar Nederland gestuurd. Het vliegtuig wordt gebruikt voor het droppen van zowel vracht als parachutisten.

Nederlandse leden van het C-390-transitieteam draaien tijdens de oefening met hun Portugese collega's mee. Daardoor kunnen zij ervaren wat nodig is om het toestel buiten de vertrouwde opleidingsomgeving daadwerkelijk operationeel te ondersteunen.

Niet alleen de vliegers en loadmasters leren daarvan. Ook Nederlandse technici kijken bijvoorbeeld naar de hoeveelheid personeel, gereedschap, reserveonderdelen en ondersteuning die nodig is om een C-390 tijdens een grote internationale oefening inzetbaar te houden.

Tijdens Falcon Leap wordt de C-390 bovendien in complexere scenario's gebruikt.

Zo staat samenwerking met Nederlandse F-35-gevechtsvliegtuigen centraal bij een oefenmissie waarbij luchtmobiele militairen met de C-390 worden vervoerd.

Voor de luchtmacht is dat belangrijk omdat het nieuwe toestel straks niet geïsoleerd opereert. Het moet deel kunnen uitmaken van grotere militaire luchtoperaties waarbij transport-, tank-, radar- en gevechtsvliegtuigen samenwerken.

De kennis die de eerste Nederlandse bemanningen nu opdoen, moet uiteindelijk worden overgedragen aan de volgende groepen vliegers en loadmasters.

Ook in Nederland wordt de opleidingscapaciteit opgebouwd.

Bij het Air Mobility Training Centre bij Vliegbasis Gilze-Rijen komen een volledige cockpitsimulator en een simulator voor het vrachtruim van de C-390.

Daarmee kunnen vliegers en loadmasters straks gezamenlijk complete missies oefenen zonder daarvoor een echt vliegtuig te gebruiken.

Dat heeft meerdere voordelen. Gevaarlijke situaties kunnen veilig worden nagebootst en de echte vliegtuigen hoeven minder vaak uitsluitend voor trainingsvluchten te worden ingezet.

De komst van de simulatoren is voorzien vanaf eind 2026.

Nederland heeft in totaal vijf C-390 Millenniums besteld.

De eerste Nederlandse machine is inmiddels in productie bij Embraer in Brazilië. Volgens de huidige planning worden de eerste twee toestellen in het vierde kwartaal van 2027 op Vliegbasis Eindhoven verwacht.

De overige machines volgen daarna. Het laatste Nederlandse toestel moet volgens de huidige planning in 2029 zijn geleverd.

De vijf C-390's vervangen de vier C-130 Hercules-vliegtuigen die nu vanaf Eindhoven opereren.

Dat de eerste bemanningen al zijn opgeleid terwijl de Nederlandse vliegtuigen nog niet zijn geleverd, is bewust.

Wanneer de eerste C-390 straks in Eindhoven arriveert, moet niet pas worden begonnen met het opbouwen van kennis. Vliegers, loadmasters, technici en de ondersteunende organisatie moeten dan al voldoende ervaring hebben om het nieuwe vliegtuig snel operationeel te kunnen gebruiken.

De Portugese luchtmacht speelt daarbij voorlopig een belangrijke rol.

Falcon Leap laat deze week zien hoe ver die overgang inmiddels is. Op Eindhoven staat nog geen Nederlandse C-390, maar Nederlandse militairen werken al wel dagelijks met precies het vliegtuig dat over iets meer dan een jaar de Hercules moet gaan vervangen.

Voor 336 Squadron is de toekomst daarmee feitelijk al begonnen.