Websites in Eindhoven weer bereikbaar na grote PHP-storing: ook culturele sector getroffen

EINDHOVEN – Na een dag vol digitale problemen zijn woensdagavond steeds meer websites in Eindhoven en omgeving weer bereikbaar geworden. Twee ernstige beveiligingslekken in de programmeertaal PHP zorgden ervoor dat gemeenten, onderwijsinstellingen, ziekenhuizen en andere organisaties hun digitale systemen uit voorzorg uitschakelden. Ook de culturele sector ondervond hinder. Zo was de website van poppodium Effenaar tijdelijk onbereikbaar en ontstonden elders in Brabant problemen met de kaartverkoop.

De problemen begonnen woensdagochtend nadat beveiligingsinstanties waarschuwden voor twee kritieke kwetsbaarheden in PHP. Deze programmeertaal wordt wereldwijd gebruikt om websites en digitale toepassingen te laten functioneren.

Uit voorzorg besloten veel organisaties hun websites tijdelijk offline te halen. Daarmee wilden zij voorkomen dat kwaadwillenden toegang zouden krijgen tot kwetsbare systemen.

Ook Eindhoven werd hierdoor getroffen. De gemeentelijke website was enige tijd niet bereikbaar en onderwijsinstellingen en het Catharina Ziekenhuis namen vergelijkbare maatregelen.

Niet alleen overheidsdiensten en onderwijsinstellingen ondervonden problemen. Ook in de Eindhovense culturele sector werd de digitale ontregeling zichtbaar.

De hoofdpagina van poppodium Effenaar was woensdag tijdelijk niet bereikbaar. Bezoekers konden daardoor niet op de gebruikelijke manier informatie over concerten en evenementen raadplegen. Een afzonderlijke agendapagina was eerder op de dag nog wel toegankelijk.

Woensdagavond was de website van de Effenaar weer bereikbaar. Of de eerdere onbereikbaarheid rechtstreeks werd veroorzaakt door de beveiligingslekken in PHP, is niet bevestigd. Ook zijn geen concrete gevolgen voor geplande optredens vastgesteld.

Voor andere grote Eindhovense culturele instellingen, waaronder het Parktheater, Natlab, Muziekgebouw Eindhoven en het Van Abbemuseum, zijn vooralsnog geen bevestigde meldingen gevonden van uitval door de PHP-problemen. Hun websites waren woensdagavond bereikbaar.

Ook buiten Eindhoven ondervond de culturele sector problemen. Bij De Cacaofabriek in Helmond was de ticketverkoop woensdag tijdelijk verstoord. Bezoekers konden daardoor niet op de gebruikelijke manier toegangskaarten aanschaffen voor films, concerten en andere activiteiten.

Of die verstoring rechtstreeks verband hield met de PHP-kwetsbaarheden, is nog niet vastgesteld.

Daarnaast werd poppodium 013 in Tilburg getroffen door de digitale problemen. Daarmee bleef de overlast voor de culturele sector niet beperkt tot Eindhoven en omgeving.

De incidenten maken duidelijk hoe afhankelijk culturele instellingen zijn geworden van digitale dienstverlening. Websites spelen niet alleen een rol bij het informeren van bezoekers, maar zijn vaak ook noodzakelijk voor het verkopen van kaarten en het organiseren van activiteiten.

Ook bij het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven is de situatie inmiddels verbeterd. Het ziekenhuis maakte woensdagavond bekend dat zijn website opnieuw bereikbaar is nadat deze eerder uit voorzorg was uitgeschakeld.

Het patiëntenportaal MijnCatharina is eveneens beschikbaar. Patiënten kunnen via deze digitale omgeving hun medische gegevens bekijken en afspraken beheren.

Volgens het ziekenhuis heeft de reguliere patiëntenzorg geen hinder ondervonden van de voorzorgsmaatregelen. Medische behandelingen en andere zorgactiviteiten konden doorgaan.

Bij de Technische Universiteit Eindhoven en mbo-instelling Summa waren woensdag eveneens websites of digitale diensten tijdelijk niet bereikbaar.

De verstoringen stonden in verband met de landelijke veiligheidswaarschuwing. Onderwijsinstellingen moesten nagaan welke onderdelen van hun digitale infrastructuur kwetsbaar waren en welke systemen uit voorzorg moesten worden afgesloten.

SURF, de ICT-samenwerkingsorganisatie voor onderwijs en onderzoek, heeft inmiddels beveiligingsupdates uitgevoerd. Het computernetwerk werd aan het einde van woensdagmiddag weer beschikbaar gesteld.

Dat betekent niet dat alle afzonderlijke digitale diensten meteen volledig hersteld zijn. De organisatie verwacht dat uiterlijk donderdagochtend alle betrokken diensten weer veilig beschikbaar kunnen zijn.

De impact van de beveiligingsproblemen was woensdagmiddag groot in Zuidoost-Brabant. Bij twintig van de 21 gemeenten in de regio waren websites tijdelijk offline. De gemeente Helmond vormde aanvankelijk de uitzondering.

Ook de gemeente Eindhoven schakelde haar website tijdelijk uit.

Daarnaast was gemeentelijke raadsinformatie niet toegankelijk doordat leverancier NotuBiz zijn systemen uit voorzorg had afgesloten. Via deze platforms kunnen inwoners normaal gesproken onder meer vergaderagenda's, raadsvoorstellen en politieke besluiten bekijken.

De maatregelen hadden gevolgen voor gemeenten en waterschappen in een groot deel van Noord-Brabant.

De oorzaak van de grootschalige digitale ontregeling ligt bij twee kritieke kwetsbaarheden in PHP. Deze beveiligingsfouten kunnen het onder bepaalde omstandigheden mogelijk maken om op afstand schadelijke opdrachten op een server uit te voeren.

Het Nationaal Cyber Security Centrum waarschuwde organisaties daarom snel maatregelen te treffen. Het tijdelijk afsluiten van websites was daarbij een mogelijkheid om eventuele aanvallen te voorkomen.

Woensdagmiddag werden beveiligingsupdates uitgebracht waarmee de kwetsbaarheden kunnen worden verholpen. Sindsdien zijn websitebeheerders bezig de benodigde aanpassingen door te voeren.

Dat websites tijdelijk offline zijn gehaald, betekent overigens niet dat ze daadwerkelijk zijn gehackt of dat gegevens zijn buitgemaakt.

Hoewel steeds meer websites in Eindhoven en omgeving woensdagavond weer bereikbaar zijn, is het herstel nog niet overal afgerond.

Vooral digitale toepassingen die afhankelijk zijn van externe leveranciers kunnen langer hinder ondervinden. Beheerders moeten controleren of alle kwetsbare onderdelen zijn bijgewerkt voordat systemen opnieuw veilig kunnen worden gebruikt.

De omvang van de problemen laat zien hoe een beveiligingswaarschuwing voor één veelgebruikte programmeertaal grote gevolgen kan hebben. Niet alleen overheden en ziekenhuizen werden geraakt, maar ook onderwijsinstellingen, culturele podia en andere organisaties.

Wanneer alle digitale diensten in Eindhoven en omgeving weer volledig functioneren, is nog niet bekend.