Wintertijd gaat dit weekend in: een uur eerder donker

In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober 2026 schakelt Nederland opnieuw over op de wintertijd. Om 03.00 uur worden de klokken teruggezet naar 02.00 uur. Daarmee krijgt iedereen een uur extra in de nacht. Tegelijkertijd breekt een periode aan waarin het aan het einde van de middag aanzienlijk eerder donker wordt.

De overgang naar de wintertijd vindt ieder jaar plaats op de laatste zondag van oktober. Met het terugzetten van de klok keert Nederland terug naar de standaardtijd, die gedurende de komende vijf maanden van kracht blijft. Op zondag 28 maart 2027 gaat de zomertijd weer in.

De verandering is vooral merkbaar aan het begin en einde van de dag. Op zaterdag 24 oktober gaat de zon nog rond 18.26 uur onder. Een dag later is dat volgens de nieuwe kloktijd al rond 17.24 uur.

In de ochtend wordt het juist een uur eerder licht. Dat is vooral prettig voor mensen die vroeg naar hun werk gaan of in de ochtenduren buiten actief zijn. In de namiddag verandert het straatbeeld sneller. Fietsers, automobilisten en voetgangers krijgen eerder te maken met schemering en duisternis.

De verandering valt bovendien samen met het einde van de herfstvakantie in Brabant. Vanaf maandag 26 oktober nemen veel inwoners hun gebruikelijke werk- en schoolritme weer op. Dat betekent dat ook het dagelijkse woon-werkverkeer en de schoolroutes opnieuw drukker kunnen worden.

Door het vroegere invallen van de duisternis wordt goede verlichting in het verkeer belangrijker. Vooral tijdens de avondspits zullen meer weggebruikers in het donker onderweg zijn.

Voor fietsers is het verstandig om de verlichting en reflectoren te controleren. Ook automobilisten moeten rekening houden met de veranderende lichtomstandigheden. Bij regen, mist en laagstaande zon kan het zicht in het najaar extra worden beperkt.

De korter wordende dagen zorgen daarnaast voor een geleidelijke verschuiving van activiteiten naar de avonduren. Buiten sporten, wandelen en andere dagelijkse bezigheden vinden de komende maanden vaker plaats nadat de zon is ondergegaan.

Hoewel de klok een uur teruggaat en de nacht daardoor langer duurt, betekent dat niet automatisch dat iedereen beter slaapt. Het lichaam volgt een biologisch ritme dat mede wordt beïnvloed door daglicht en vaste slaapmomenten.

Sommige mensen merken enkele dagen iets van de overgang, bijvoorbeeld doordat ze eerder wakker worden of op een ander moment vermoeid raken. Het vasthouden aan regelmatige slaap- en opstaantijden en voldoende daglicht in de ochtend kan helpen om aan het nieuwe ritme te wennen.

Binnen Europa wordt al jaren gesproken over het beëindigen van de halfjaarlijkse tijdswisseling. In 2018 werd een voorstel gepresenteerd om te stoppen met het verzetten van de klok. Een definitief akkoord tussen de Europese landen is echter nog altijd niet bereikt.

Daardoor blijft de huidige regeling voorlopig bestaan. Nederland schakelt in het voorjaar over op de zomertijd en keert in het najaar terug naar de wintertijd.

De meeste smartphones, computers en andere apparaten met een automatische tijdinstelling passen zich vanzelf aan. Dat geldt niet voor alle huishoudelijke apparatuur. Klokken in ovens, magnetrons, auto's en oudere apparaten moeten soms handmatig worden aangepast.

Wie in de nacht van zaterdag op zondag reist, doet er daarnaast verstandig aan vooraf de actuele dienstregeling van het openbaar vervoer te controleren.

Het betekent de komende zondag dus niet alleen een extra uur in de nacht, maar ook het begin van de donkere maanden waarin het daglicht steeds verder afneemt.