EINDHOVEN – De aanpak van de Kruisstraat en Woenselse Markt krijgt steeds meer gevolgen voor de toekomst van individuele ondernemingen en bedrijfspanden. Bij visrestaurant De Zeester gaat de strijd inmiddels niet alleen meer over een ingetrokken exploitatievergunning. De eigenaar van het pand wil afscheid nemen van de huidige huurder en kijkt samen met de gemeente naar een andere invulling. Tegelijkertijd blijven oude politieonderzoeken in het gebied doorlopen. Donderdag werd een 47-jarige man uit Waalre aangehouden na een DNA-match met een vuurwapen dat vorig jaar in een restaurant aan de Kruisstraat werd gevonden.
Daarmee lopen op en rond de Kruisstraat inmiddels verschillende juridische trajecten naast elkaar. Terwijl ondernemers bij de bestuursrechter proberen besluiten van burgemeester Jeroen Dijsselbloem aan te vechten, kunnen ook verhuurders besluiten dat zij niet langer met een ondernemer verder willen.
Voor De Zeester kan juist dat laatste grote gevolgen krijgen.
Eigenaar wil andere huurder
De eigenaar van het pand waarin De Zeester is gevestigd, probeert via de civiele rechter de huurrelatie met de huidige exploitant te beëindigen. Tijdens de hervatting van een kort geding werd duidelijk dat de vastgoedeigenaar niet meer met de huidige huurder verder wil.
Opvallend is dat daarbij inmiddels ook naar de toekomstige invulling van het pand wordt gekeken. De eigenaar wil samen met de gemeente onderzoeken welke ondernemer op deze locatie zou kunnen passen.
Dat maakt de kwestie groter dan een conflict over een huurcontract. Het raakt rechtstreeks aan de bredere ambitie van Eindhoven om de samenstelling van het winkelgebied rond de Kruisstraat en Woenselse Markt te veranderen.
De huidige exploitant heeft zelf een kandidaat voor een mogelijke overname van de zaak, maar die kandidaat kan niet zonder meer rekenen op de medewerking van de pandeigenaar.
Hoe de civiele rechter over de huurkwestie oordeelt, kan daardoor uiteindelijk minstens zo bepalend worden voor de toekomst van het restaurant als de strijd over de exploitatievergunning.
Vergunning De Zeester eerder ingetrokken
Burgemeester Jeroen Dijsselbloem trok op 13 mei de exploitatievergunningen in van meerdere horecabedrijven aan de Kruisstraat. Daaronder bevonden zich Cappuccino, Zeester en Zeester/Stella Marina.
De gemeente baseerde dat ingrijpen op het levensgedrag van leidinggevenden. Een aantal betrokken ondernemers was eerder door de politie aangehouden en werd in verband gebracht met een onderzoek naar onder meer drugshandel.
Een bestuurlijke intrekking van een vergunning is geen strafrechtelijke veroordeling. Ook een aanhouding betekent niet dat iemand schuldig is bevonden. De verschillende procedures moeten daarom afzonderlijk worden beoordeeld.
Juist bij De Zeester ontstaat nu een ingewikkelde situatie. Zelfs wanneer een ondernemer in een bestuursrechtelijke procedure uiteindelijk succes zou boeken tegen de gemeente, betekent dat niet automatisch dat de onderneming op dezelfde plek verder kan. Daarvoor moet immers ook het recht bestaan om het pand te blijven gebruiken.
De discussie over de Kruisstraat verplaatst zich daarmee gedeeltelijk van het stadhuis en de bestuursrechter naar de civiele rechter en de vastgoedmarkt.
Zizo en Dar Moroccan voorlopig weer open
Dat bestuursrechtelijke procedures daadwerkelijk verschil kunnen maken, bleek onlangs bij Restaurant & Lounge Zizo en Dar Moroccan.
Dijsselbloem trok op 23 juli de exploitatievergunningen van beide horecagelegenheden per direct in. Aan die besluiten lagen adviezen van het Landelijk Bureau Bibob ten grondslag. Volgens die adviezen bestond een ernstige mate van gevaar dat de vergunningen konden worden gebruikt om voordeel uit strafbare feiten te benutten of strafbare feiten te plegen.
De ondernemers maakten bezwaar en stapten naar de voorzieningenrechter.
Op 19 augustus schorste de rechter de besluiten van de burgemeester. De exploitatievergunningen herleefden daardoor voorlopig en de zaken mogen tijdens de schorsing worden geëxploiteerd.
Dat betekent niet dat Zizo en Dar Moroccan inhoudelijk van alle bezwaren zijn vrijgepleit.
De rechter besloot juist nog geen oordeel te geven over de vraag of de Bibob-besluiten juridisch standhouden. Daarvoor is het dossier volgens de rechtbank te complex. Bij de voorlopige voorziening gaf uiteindelijk de financiële positie van de ondernemingen de doorslag.
Zonder inkomsten, terwijl huur, personeel en andere vaste lasten doorlopen, dreigde volgens de rechter op korte termijn een situatie waarin het voortbestaan van de bedrijven in gevaar kwam.
De besluiten blijven geschorst tot zes weken nadat de burgemeester over de bezwaren heeft beslist.
Nieuw hoofdstuk in oud vuurwapenonderzoek
Terwijl de vergunningprocedures voortduren, blijkt ook strafrechtelijk onderzoek naar eerdere incidenten in de Kruisstraat nog niet afgerond.
Donderdagochtend 27 augustus hield de politie een 47-jarige man uit Waalre aan op verdenking van vuurwapenbezit.
De zaak begon op 23 februari 2025. Na een vechtpartij in een Chinees restaurant aan de Kruisstraat troffen agenten een pistool aan. De mensen die bij de vechtpartij betrokken waren, waren bij aankomst van de politie verdwenen.
Camerabeelden werden onderzocht, getuigen gehoord en diezelfde avond werd via Burgernet naar een verdachte gezocht. Het vuurwapen bleef beschikbaar voor forensisch onderzoek.
Ruim anderhalf jaar later heeft dat onderzoek nu tot een nieuwe ontwikkeling geleid. Volgens de politie kwam recent een DNA-match naar voren die naar de 47-jarige verdachte leidde.
Na zijn aanhouding werden een woning in Waalre en een woning in Best doorzocht. De man zit vast terwijl het onderzoek verdergaat.
Er is op basis van de openbaar gemaakte informatie geen aanleiding om deze verdachte in verband te brengen met De Zeester, Zizo, Dar Moroccan of de ondernemers die onderwerp zijn van de afzonderlijke vergunningprocedures. De zaken spelen wel in hetzelfde gebied waarop politie en gemeente hun aandacht sterk hebben gericht.
Kruisstraat als gebied aangepakt
De verschillende gebeurtenissen illustreren hoe breed de aanpak van de Kruisstraat en Woenselse Markt inmiddels is geworden.
Binnen project Aurora werken gemeente Eindhoven, politie, Openbaar Ministerie en Belastingdienst samen. Het doel is niet alleen optreden tegen afzonderlijke strafbare feiten, maar ook het tegengaan van criminele netwerken en ondermijning in het gebied.
Daarbij worden verschillende instrumenten naast elkaar ingezet: politieonderzoeken, bestuurlijke controles, intrekking van exploitatievergunningen en Bibob-onderzoek.
De gemeente wil daar nog een instrument aan toevoegen.
Eindhoven presenteerde in mei het voornemen om voor een groot deel van het winkelgebied een aparte ondernemersvergunning in te voeren. Daardoor zouden ook bedrijven die normaal gesproken geen exploitatievergunning nodig hebben vooraf door de gemeente kunnen worden getoetst.
Het voorstel ziet niet alleen op de Kruisstraat en Woenselse Markt, maar ook op delen van omliggende straten.
Een definitieve invoering is voor zover nu openbaar bekend nog niet gepubliceerd. De in mei bekendgemaakte regeling betrof het ontwerp waarop belanghebbenden konden reageren.
Wie bepaalt straks wie er onderneemt?
De ontwikkeling rond De Zeester voegt ondertussen een nieuwe dimensie toe aan de gebiedsaanpak.
Tot nu toe lag de nadruk vooral op de vraag welke ondernemers van de burgemeester een vergunning mogen houden of krijgen. Wanneer vastgoedeigenaren samen met de gemeente ook actief gaan kijken naar nieuwe huurders en een andere invulling van panden, kan de samenstelling van het winkelgebied ook via een tweede route veranderen.
Dat roept tegelijkertijd nieuwe vragen op.
Hoe groot is de rol van de gemeente bij de selectie van een toekomstige huurder? Aan welke voorwaarden moet zo'n ondernemer voldoen? Wordt daarbij vooraf een Bibob-onderzoek uitgevoerd? En wat gebeurt er met kandidaten die door vertrekkende ondernemers zelf worden aangedragen?
Ook juridisch blijft het speelveld ingewikkeld.
De procedures rond Zizo en Dar Moroccan laten zien dat een besluit van de burgemeester bij de rechter tijdelijk kan worden stilgezet. De situatie rond De Zeester laat juist zien dat een ondernemer naast een vergunning ook afhankelijk is van zijn verhuurder.
Daarmee wordt steeds duidelijker dat de toekomst van de Kruisstraat niet in één procedure wordt beslist.
Strafrechtelijke onderzoeken, vergunningprocedures, Bibob-toetsingen, huurgeschillen en plannen voor een gebiedsbrede ondernemersvergunning lopen inmiddels door elkaar heen. De afzonderlijke zaken zijn niet automatisch met elkaar verbonden, maar gezamenlijk veranderen ze wel het ondernemersklimaat in een van de meest besproken winkelgebieden van Eindhoven.
Voor De Zeester ligt de eerstvolgende cruciale beslissing mogelijk niet bij de burgemeester, maar bij de civiele rechter. Voor Zizo en Dar Moroccan ligt de bal juist weer bij de gemeente, die over de ingediende bezwaren moet beslissen.
En ondertussen blijkt uit de arrestatie van donderdag dat ook dossiers die al sinds begin 2025 lopen nog altijd nieuwe ontwikkelingen kunnen opleveren.