Eindhovense zonne-ambulance doorstaat eerste zware tests in Kenia

EINDHOVEN/NAIROBI – De zonne-ambulance Stella Juva van Solar Team Eindhoven heeft haar eerste grote praktijkproeven in Kenia zonder noemenswaardige problemen doorstaan. Het voertuig, dat volledig elektrisch rijdt en zijn energie uit zonnepanelen haalt, wordt de komende dagen verder getest als mobiele kliniek voor afgelegen gebieden. Daarmee begint voor de 23 studenten van de TU Eindhoven de belangrijkste fase van een project waaraan bijna een jaar is gewerkt.

Na technische controles en het verkrijgen van toestemming om de Keniaanse openbare weg op te gaan, begon de praktijktest met een rit vanuit Nairobi richting Lake Naivasha. Voor Stella Juva betekende dat voor het eerst langdurig rijden onder omstandigheden waarvoor het voertuig uiteindelijk is ontwikkeld.

De route voerde door druk stadsverkeer, over langere doorgaande wegen en door heuvelachtig gebied. Ook regen maakte deel uit van de eerste kilometers. Een belangrijke proef volgde daarna buiten de verharde wegen. Rond Lake Naivasha werd de ambulance over tientallen kilometers over ruw en ongelijk terrein gestuurd.

Juist dat onderdeel is belangrijk. Stella Juva moet uiteindelijk kunnen worden gebruikt op plaatsen waar een geasfalteerde weg, laadpaal of tankstation niet vanzelfsprekend is. Het voertuig moet daarom niet alleen zuinig met energie omgaan, maar ook bestand zijn tegen kuilen, stenen, stof, trillingen en langdurig gebruik ver van technische ondersteuning.

Hoewel Stella Juva als ambulance wordt aangeduid, verschilt het concept sterk van de voertuigen zoals die in Nederland worden gebruikt. Het belangrijkste doel is niet om patiënten zo snel mogelijk naar een ziekenhuis te vervoeren. De Eindhovense studenten draaiden dat principe om: de medische voorzieningen moeten juist naar de patiënt worden gebracht.

Daarvoor kan de wagen worden uitgerust met apparatuur voor onder meer bloedonderzoek, echografie, röntgenonderzoek en screening op infectieziekten. Ook kunnen gekoelde vaccins en andere medische hulpmiddelen worden meegenomen.

Dat maakt het voertuig feitelijk tot een kleine mobiele behandel- en onderzoeksruimte. Vooral in dunbevolkte gebieden kan dat verschil maken. Zorgverleners hoeven dan niet uitsluitend te wachten tot patiënten een vaak ver weg gelegen kliniek weten te bereiken.

De zonnepanelen zijn niet alleen bedoeld om de aandrijving van energie te voorzien. De opgewekte elektriciteit kan ook worden gebruikt voor de medische apparatuur aan boord.

Stella Juva beschikt over een accupakket van ongeveer 50 kilowattuur. Onder gunstige omstandigheden moet op verharde wegen een theoretisch bereik tot ongeveer 715 kilometer mogelijk zijn. In de praktijk zal de afstand sterk afhangen van terrein, snelheid, weersomstandigheden, energiegebruik van medische apparatuur en de hoeveelheid zonlicht.

Juist daarom zijn de tests in Kenia belangrijker dan eerdere ritten in Nederland. Een voertuig dat op papier een grote actieradius heeft, moet onder Afrikaanse omstandigheden ook na uren rijden voldoende energie overhouden om medische apparatuur te kunnen gebruiken.

Na de eerste ritten volgde een afzonderlijke offroadtest in de omgeving van Lake Naivasha. Daarbij werd Stella Juva op verschillende soorten onverhard terrein beproefd. De auto kwam die proef zonder grote technische problemen door.

Daarna verschoof de test naar een heel ander onderdeel: langere afstanden over de Keniaanse hoofdwegen. De studenten reden vanuit Naivasha naar Narok. Ook die rit verliep volgens planning.

Narok vormt een belangrijk punt in het testprogramma. Hier verschuift het accent van de technische prestaties van de auto naar de medische functie waarvoor Stella Juva uiteindelijk is gebouwd.

Samen met Amref Health Africa worden zorgsituaties nagebootst waarbij de inrichting, apparatuur en werkwijze van de mobiele kliniek worden beoordeeld. Daarbij wordt onder meer gekeken naar de praktische bruikbaarheid voor zorgverleners en naar de energie die nodig is om medische apparatuur tijdens veldwerk te laten functioneren.

Dat juist medische diagnostiek een belangrijke rol speelt tijdens de proef is niet toevallig. Kenia behoort tot de landen met een hoge ziektelast door tuberculose. De Wereldgezondheidsorganisatie schatte dat het land in 2024 ongeveer 117.000 nieuwe gevallen telde.

Vooral het bereiken en onderzoeken van mensen in moeilijk toegankelijke gebieden blijft daarbij een uitdaging. Mobiele diagnostiek kan de afstand tussen patiënt en zorgverlener verkleinen. Hetzelfde geldt voor controles tijdens zwangerschappen, vaccinaties en ander eerstelijnsonderzoek.

Stella Juva moet tijdens de Keniaanse proef vooral laten zien of één voertuig mobiliteit, eigen energievoorziening en medische techniek daadwerkelijk kan combineren.

De ritten van de afgelopen dagen vormen nog niet het einde van de proef. Na de medische simulaties staan langere rijdagen gepland waarbij vooral de betrouwbaarheid en energiehuishouding worden getest.

Uiteindelijk moet de route eindigen in de richting van de Kilimanjaro. Tijdens die langere etappes wordt duidelijk hoe het voertuig zich houdt wanneer meerdere dagen achter elkaar grote afstanden worden afgelegd en er tegelijkertijd zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van zelf opgewekte zonne-energie.

Daarna keert Stella Juva terug naar Nederland. Het studententeam wil de verzamelde gegevens gebruiken om te bepalen welke onderdelen verder moeten worden verbeterd en hoe het concept op grotere schaal toepasbaar kan worden gemaakt.

Daarmee is de proef in Kenia meer dan een demonstratierit. Voor het eerst wordt duidelijk of een voertuig dat in Eindhoven als experimenteel studentenproject ontstond, daadwerkelijk perspectief biedt als mobiele kliniek op plekken waar traditionele zorgverlening moeilijk bereikbaar is.