EINDHOVEN – Het Van Abbemuseum heeft tijdens Dutch Design Week 2026 in totaal 11.150 bezoekers ontvangen. De tentoonstelling Museum als Zonnewijzer was een van de belangrijkste publiekstrekkers. Nu de ontwerpweek voorbij is, richt het Eindhovense museum zich op de verdere vernieuwing van het gebouw, de tentoonstellingen en de voorzieningen voor bezoekers. Ook de omgeving aan de Dommel krijgt de komende tijd een ander aanzien.
De afgelopen Dutch Design Week, die van 17 tot en met 25 oktober plaatsvond, stond voor het Van Abbemuseum in het teken van kunst, architectuur en ontwerp. Het museum gebruikte het evenement om verschillende nieuwe projecten onder de aandacht te brengen. Daarbij lag de nadruk niet alleen op de kunstwerken, maar ook op de manier waarop bezoekers het gebouw gebruiken en beleven.
Voor het museum is 2026 bovendien een bijzonder jaar. Het oorspronkelijke gebouw aan de Stratumsedijk bestaat negentig jaar. Die geschiedenis vormt de basis voor een nieuwe tentoonstelling waarin de architectuur van het museum opnieuw een belangrijke rol speelt.
Negentig jaar oud gebouw krijgt nieuwe betekenis
De tentoonstelling Museum als Zonnewijzer opende op 17 oktober en blijft tot en met 21 februari 2027 te bezoeken. Het uitgangspunt is het gebouw uit 1936, ontworpen door architect A.J. Kropholler. Bij het oorspronkelijke ontwerp werd rekening gehouden met de stand van de zon.
Dat historische gegeven is opnieuw gebruikt bij de inrichting van de zalen. Licht, geluid en de indeling van de ruimtes bepalen mede hoe bezoekers door de tentoonstelling lopen. Daarbij worden moderne kunst, archeologie en activiteiten voor kinderen met elkaar gecombineerd.
Verschillende ontwerpers uit Eindhoven leverden een bijdrage. Zo hebben Kiki van Eijk en Joost van Bleiswijk de entree aangepakt. Hun ontwerp moet ervoor zorgen dat de toegang tot het museum minder uitsluitend als doorgang naar de tentoonstellingen wordt gebruikt en meer als ontmoetingsplek.
Ook ontwerpstudio EDHV en kunstenaar John Körmeling zijn betrokken. EDHV richt zich onder meer op de geschiedenis en mogelijke toekomst van Eindhoven. Körmeling besteedt aandacht aan oorspronkelijke onderdelen van het gebouw die bij eerdere verbouwingen verdwenen.
Meer dan alleen schilderijen bekijken
De veranderingen beperken zich niet tot de tijdelijke tentoonstelling. Sinds juni is ook de vaste collectie anders ingericht onder de naam Collectie als kosmos. Kunstwerken worden daarin niet uitsluitend op volgorde van ontstaan gepresenteerd, maar ook op basis van onderlinge verbanden.
Bezoekers kunnen de collectie op verschillende manieren ervaren. Naast beeld spelen geluid, geur en trillingen een rol. Hiervoor zijn speciale objecten en installaties in de museumzalen geplaatst. De presentatie blijft volgens de huidige planning tot mei 2030 te zien.
Ook op praktisch gebied zijn aanpassingen gedaan. Bij de entree zijn hulpmiddelen beschikbaar voor mensen die behoefte hebben aan minder omgevingsgeluid of extra ondersteuning tijdens hun bezoek. Zo kunnen bezoekers kosteloos geluiddempende koptelefoons en voelbare plattegronden lenen.
Begane grond wordt ontmoetingsruimte
Een andere belangrijke verandering is het Dommelplein, een nieuw ingerichte ruimte op de begane grond van het museum. Hier kunnen bezoekers deelnemen aan workshops, activiteiten volgen of simpelweg even plaatsnemen.
Het museum werkt hiervoor samen met onder andere Design Academy Eindhoven. Studenten en ontwerpers krijgen er gelegenheid om projecten en onderzoek te presenteren. Daarmee krijgt de samenwerking tussen het museum en het Eindhovense ontwerponderwijs een vaste plek in het gebouw.
Die samenwerking was ook zichtbaar tijdens Dutch Design Week. Op 24 oktober organiseerde het museum een conferentie over kunst, technologie en de manier waarop digitale systemen het dagelijks leven beïnvloeden. Studenten van Design Academy Eindhoven werkten onder meer mee aan een experimenteel spelproject waarin de geschiedenis van Eindhoven een rol speelt.
Ook buiten het museum veranderingen
Niet alleen binnen wordt vernieuwd. Het gebied rond de hoofdingang en de Dommel ondergaat eveneens een herinrichting. De werkzaamheden moeten ervoor zorgen dat het museum beter aansluit op de directe omgeving.
De vernieuwde entree en buitenruimte worden naar verwachting in november 2026 opgeleverd. Er komt meer ruimte voor kunstwerken en activiteiten in de buitenlucht. Ook de verbinding tussen het museumgebouw, het terras en de omgeving van de Dommel krijgt extra aandacht.
Het museumcafé is inmiddels opnieuw ingericht, met bijdragen van Eindhovense ontwerpers. Daarbij is gekozen voor een andere indeling, warme materialen en een betere aansluiting op de tuin en het terras.
Ook na Dutch Design Week genoeg te zien
Met de vernieuwingen wil het Van Abbemuseum bezoekers niet alleen tijdens grote evenementen aantrekken. De tijdelijke tentoonstellingen, de vernieuwde collectie en de activiteiten op de begane grond bieden ook buiten Dutch Design Week redenen om langs te komen.
Voor Eindhoven betekent dit dat de invloed van Dutch Design Week niet beperkt blijft tot negen dagen in oktober. Verschillende ontwerpen die tijdens het evenement onder de aandacht kwamen, maken inmiddels deel uit van het museum of blijven er de komende maanden te zien.
Wie Museum als Zonnewijzer tijdens Dutch Design Week heeft gemist, kan de tentoonstelling nog bezoeken tot en met 21 februari 2027. Het Van Abbemuseum is gevestigd aan de Stratumsedijk 2 in Eindhoven.