22 Amerikaanse bevrijders bij naam herdacht bij Airborne-monument in Eindhoven
18 sep , 23:11 • Eindhoven
Herdenking Airborne Monument in 2023
EINDHOVEN – 22 Amerikaanse militairen die in september 1944 hun leven verloren bij de bevrijding van Eindhoven en de strijd om de geallieerde corridor, staan zaterdag centraal bij de jaarlijkse Airborne-herdenking. Bij het monument aan de Airbornelaan worden niet alleen de gebeurtenissen van 82 jaar geleden herdacht: ook de namen van de gesneuvelde Amerikanen worden levend gehouden. De band met de Verenigde Staten is nog altijd zichtbaar. Voor de plechtigheid is een afvaardiging van de huidige 101st Airborne Division naar Eindhoven gekomen.
Het Airborne-monument vormt ieder jaar het decor voor een afzonderlijk eerbetoon aan de Amerikaanse luchtlandingstroepen die een doorslaggevende rol speelden bij de bevrijding van Eindhoven. De officiële organisatie kondigde de ceremonie voor zaterdagochtend om 09.45 uur aan. Daarbij zouden onder meer militairen van de Amerikaanse Color Guard en een Brass Quintet van de 101st Airborne Division aanwezig zijn.
De bijeenkomst volgt op de grote Eindhovense bevrijdingsherdenking van 18 september. Waar daarbij alle slachtoffers en bevrijders centraal staan, richt de plechtigheid aan de Airbornelaan zich nadrukkelijk op de Amerikaanse militairen van de 101st Airborne Division.
Van de Sonse Heide naar Eindhoven
De geschiedenis achter de herdenking begint op zondag 17 september 1944. Tijdens Operatie Market Garden werden duizenden geallieerde luchtlandingstroepen boven Nederland ingezet. De Amerikaanse 101st Airborne Division kreeg de opdracht belangrijke bruggen en wegen tussen Eindhoven en Veghel veilig te stellen. Verder naar het noorden opereerde de Amerikaanse 82nd Airborne Division, terwijl Britse luchtlandingstroepen de bruggen bij Arnhem moesten veroveren.
Een belangrijk deel van de 101st Airborne landde in de omgeving van Son. De volgende dag trokken militairen van onder meer het 506th Parachute Infantry Regiment richting Eindhoven. Op 18 september bereikten zij de stad. Later die dag volgden Britse grondtroepen die vanuit België noordwaarts waren opgerukt.
Daarmee was Eindhoven bevrijd, maar veilig was de stad nog allerminst. De geallieerde aanvoerroute richting Nijmegen en Arnhem bleef kwetsbaar voor Duitse aanvallen. Op 19 september werd Eindhoven bovendien getroffen door een zwaar Duits bombardement. Daarbij kwamen 227 mensen om het leven.
Dit zijn de 22 Amerikaanse militairen
Achter het aantal van 22 gaan jonge mannen met ieder een eigen levensverhaal schuil. Hun namen worden bij het Airborne-monument in Eindhoven bewaard als herinnering aan de menselijke prijs van de bevrijding.
Het gaat om:
- Rudolf E. Bolte
- Robert Cheever
- James L. Davidson
- Charles Deem jr.
- Victor J. DeLuca
- Marvin J. Descant
- Martin J. Dodge
- Fred A. Gibbs
- Godfrey J. Hanson
- John W. Kiley
- Irving F. Krom
- Vernon J. Menze
- James W. Miller
- William R. Miller
- Robert J. Modracek
- James H. Moore
- William Myers
- Willis Phillips
- Frank A. Rick
- John Stephens jr.
- Francis L. Swanson
- Robert VanKlinken
Het Nationaal Comité 4 en 5 mei noemt deze 22 militairen als de Amerikaanse slachtoffers die met het Eindhovense Airborne-monument worden herdacht.
Bij Amerikaanse registraties en transcripties van het monument komen bij enkele namen uitgebreidere voornamen of afwijkende initialen voor. Zo wordt William Miller in Amerikaanse gegevens ook als William Thornton Miller aangeduid en is bij John Kiley op een historische inscriptie de schrijfwijze Kilen te vinden. Voor bovenstaande lijst is de registratie van het Nederlandse oorlogsmonumentenregister aangehouden.
Robert VanKlinken en Easy Company
Een van de namen heeft door de latere bekendheid van zijn eenheid extra historische herkenning gekregen: Robert VanKlinken. Hij maakte deel uit van het 506th Parachute Infantry Regiment van de 101st Airborne Division. Dat regiment, en in het bijzonder Easy Company, werd decennia later wereldwijd bekend door boeken en de televisieserie Band of Brothers.
VanKlinken sneuvelde niet in het centrum van Eindhoven. Daarmee is het nauwkeuriger om te spreken over Amerikanen die tijdens de bevrijding van Eindhoven en de strijd om de corridor omkwamen dan over 22 militairen die allemaal binnen de Eindhovense gemeentegrenzen sneuvelden. Het monument staat symbool voor de bredere strijd die de 101st Airborne in deze regio leverde.
Monument sinds 1969
Het Airborne-monument staat aan de Airbornelaan en werd op 22 september 1969 onthuld door twee veteranen van de 101st Airborne Division. De plaquette kwam er op initiatief van de Airbornevrienden. Het monument herinnert aan de bevrijding van Eindhoven door de Amerikaanse luchtlandingstroepen en hun Britse bondgenoten.
De locatie heeft daardoor een bijzondere betekenis. Niet alleen wordt er teruggekeken op gebeurtenissen uit 1944, ook bestaat er nog altijd een rechtstreekse band met de Amerikaanse divisie die destijds in Zuidoost-Brabant vocht.
Dat wordt dit jaar opnieuw zichtbaar door de komst van militairen van de huidige 101st Airborne Division. De Amerikaanse eenheid draagt nog steeds de bijnaam Screaming Eagles en het bekende adelaarembleem dat ook in de herinneringscultuur rond de bevrijding van deze regio een prominente plaats inneemt.
Nieuwe generatie ontmoet militairen
Bij de herdenkingen rond Operatie Market Garden speelt het doorgeven van de geschiedenis aan jongeren een steeds grotere rol. Niet alleen veteranen, militairen en bestuurders zijn betrokken, maar ook leerlingen en jonge erfgoeddragers.
Dat gebeurt zaterdag ook in Nuenen. Daar spreken veteranen eerder op de middag met schoolkinderen. Later trekken onder anderen Amerikaanse militairen en lokale organisaties naar het bevrijdingsmonument. Leden van de Amerikaanse Color Guard behoren tot de genodigden.
Amerikanen zaterdagavond ook in Nuenen
Na de herdenking in Eindhoven krijgt de Amerikaanse aanwezigheid later op zaterdag een vervolg in Nuenen. Daar begint om 18.00 uur een herdenkingsbijeenkomst in de H. Clemenskerk. Daarna trekt een stoet naar het monument ‘Wederopstanding is bevrijding’ aan het Bevrijdingsplein. Ook Amerikaanse militairen lopen daarin mee.
Om 20.00 uur treedt vervolgens de 101st Airborne Division Band op bij het Park in Nuenen. Het concert is onderdeel van het programma rond de 82ste herdenking van de bevrijding.
Zo loopt er zaterdag opnieuw een zichtbare lijn tussen september 1944 en september 2026. De uniformen en gezichten zijn veranderd, maar de divisienaam is dezelfde. Bij de Airbornelaan zijn de 22 Amerikaanse namen daarbij meer dan een lijst op een monument: ze herinneren eraan dat achter de bevrijding van Eindhoven jonge militairen stonden die voor die vrijheid niet meer naar huis terugkeerden.
loading
Loading
