Grote busstaking treft Eindhoven: ook Airport en bedrijventerreinen mogelijk moeilijk bereikbaar

EINDHOVEN/HELMOND – Het busvervoer in Zuidoost-Brabant dreigt woensdag 14 oktober grotendeels tot stilstand te komen. Door een landelijke staking van buschauffeurs moeten reizigers in Eindhoven, Helmond en de omliggende gemeenten rekening houden met massale rituitval. Niet alleen het dagelijkse woon-werkverkeer komt daardoor onder druk te staan, ook de bereikbaarheid van scholen, ziekenhuizen, bedrijventerreinen en Eindhoven Airport kan ernstig worden verstoord.

De aangekondigde werkonderbreking duurt de hele woensdag en treft het stads- en streekvervoer in vrijwel heel Nederland. In Zuidoost-Brabant worden de gevolgen vooral merkbaar bij de bussen van Hermes, die onder de naam Bravo rijden. Hoeveel chauffeurs daadwerkelijk aan de staking deelnemen, is nog niet bekend. Daardoor bestaat ook nog geen volledig beeld van de buslijnen die woensdag wel of niet beschikbaar zijn.

Voor duizenden reizigers in de regio betekent de actie dat zij mogelijk op zoek moeten naar ander vervoer. Vooral mensen die dagelijks afhankelijk zijn van de bus, kunnen hierdoor in de problemen komen.

In Eindhoven kan de staking grote gevolgen hebben voor het vervoer vanaf busstation Neckerspoel, aan de noordzijde van het centraal station. Vanaf dit belangrijke knooppunt vertrekken dagelijks tientallen buslijnen naar woonwijken, omliggende gemeenten en grote werklocaties.

Ook de verbinding met Eindhoven Airport staat onder druk. De luchthaven is vanaf Eindhoven Centraal bereikbaar met buslijnen 400 en 401. Wanneer chauffeurs op deze lijnen het werk neerleggen, moeten vliegtuigpassagiers op een andere manier naar de luchthaven reizen. Vooral mensen die afhankelijk zijn van een aansluiting tussen trein en vliegtuig doen er verstandig aan ruim vooraf alternatief vervoer te regelen.

Daarnaast kunnen werknemers en bezoekers van de High Tech Campus hinder ondervinden. De busverbindingen naar dit grote technologiecomplex maken eveneens deel uit van het regionale vervoersnetwerk. Hetzelfde geldt voor verbindingen richting Veldhoven, waar veel werknemers dagelijks gebruikmaken van het openbaar vervoer.

In Helmond zijn de gevolgen mogelijk net zo ingrijpend. De bus vormt voor veel inwoners een belangrijke verbinding tussen de verschillende woonwijken, het centrum, het ziekenhuis en het treinstation.

Naast de stadsdiensten staan ook regionale busverbindingen onder druk. Dat kan gevolgen hebben voor reizigers uit onder meer Deurne, Asten, Someren, Gemert, Nuenen en Geldrop. Ook de verbindingen tussen Eindhoven en Helmond kunnen uitvallen.

Voor scholieren en studenten die dagelijks naar onderwijsinstellingen in de regio reizen, kan de staking voor extra problemen zorgen. Hetzelfde geldt voor werknemers die vroeg in de ochtend of juist laat op de avond afhankelijk zijn van het openbaar vervoer.

Hoewel niet uitgesloten is dat enkele bussen blijven rijden, kan er woensdag niet op worden gerekend dat de gebruikelijke dienstregeling wordt uitgevoerd.

De landelijke actie is uitgeroepen door vakbonden FNV en CNV. Aanleiding is het vastlopen van de onderhandelingen over een nieuwe cao voor het openbaar vervoer. Sinds maart hebben werkgevers en werknemersvertegenwoordigers acht keer met elkaar overlegd, zonder dat dit tot een akkoord heeft geleid.

De vorige cao liep op 1 juli af. Sindsdien is het niet gelukt overeenstemming te bereiken over onder meer werktijden, inkomenszekerheid en de invloed die werknemers hebben op hun dienstroosters.

Vooral de flexibiliteit die werkgevers van hun personeel verlangen, vormt een belangrijk struikelblok. Volgens de vakbonden dreigen chauffeurs steeds minder zekerheid te krijgen over hun werktijden. Zo zou de termijn waarop roosters bekend worden gemaakt, kunnen worden verkort van ongeveer acht naar vier dagen.

Ook langere diensten met onbetaalde pauzes, veranderingen in de loondoorbetaling bij ziekte en aanpassingen van toeslagen zorgen voor onenigheid. De werkgevers en vakbonden verschillen van mening over de gevolgen van de voorgestelde afspraken.

Naast betere arbeidsomstandigheden willen de bonden een loonsverhoging en betere regelingen voor oudere werknemers.

De cao Openbaar Vervoer heeft betrekking op ongeveer 13.000 werknemers. Het gaat voornamelijk om buschauffeurs, maar ook om medewerkers die verantwoordelijk zijn voor planning, administratie en andere ondersteunende werkzaamheden.

Behalve Hermes vallen onder meer Arriva, Qbuzz, EBS en Keolis onder de betrokken vervoersbedrijven. Daardoor beperkt de staking zich niet tot Brabant, maar wordt vrijwel het hele Nederlandse streekvervoer geraakt.

Het stadsvervoer in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag valt onder andere cao-afspraken en maakt geen deel uit van deze stakingsoproep.

Het aantal van 13.000 betreft overigens alle werknemers die onder de cao vallen. Hoeveel van hen woensdag daadwerkelijk het werk neerleggen, moet nog blijken.

De actie van woensdag is mogelijk het begin van een langere periode van onrust in het openbaar vervoer. De vakbonden hebben aangekondigd dat bij het uitblijven van een akkoord nieuwe stakingsdagen kunnen volgen.

Daarbij wordt rekening gehouden met wekelijkse acties. De exacte data willen de bonden pas kort van tevoren bekendmaken. Zo proberen zij te voorkomen dat vervoersbedrijven vooraf aangepaste dienstregelingen kunnen samenstellen.

Voor reizigers in Eindhoven, Helmond en de rest van Zuidoost-Brabant betekent dit dat ook na woensdag nieuwe verstoringen mogelijk zijn.

De aangekondigde staking richt zich op het stads- en streekvervoer. De treinen van NS vallen buiten deze actie. Reizigers kunnen daardoor in beginsel gebruik blijven maken van de treinverbindingen tussen onder meer Eindhoven, Helmond en Deurne.

Een treinreis biedt echter niet voor iedereen een oplossing. Wie na aankomst op het station nog een bus nodig heeft, kan alsnog vastlopen.

Reizigers wordt daarom aangeraden hun volledige reis kort voor vertrek te controleren via de reisplanners van Bravo, Hermes of 9292. Ook wanneer een busrit vooraf nog in de dienstregeling staat, is het verstandig rekening te houden met onverwachte uitval.

Of de staking van woensdag alsnog kan worden afgewend door nieuwe onderhandelingen, is vooralsnog onzeker.