Vijf minuten douchen: Eindhoven krijgt nieuwe uitdaging om flink minder drinkwater te gebruiken

EINDHOVEN – Even uitgebreid wakker worden onder een warme douche, muziek aan en ondertussen de dag doornemen. Wie daar langer dan vijf minuten voor nodig heeft, krijgt er een uitdaging bij. Een nieuwe landelijke campagne wil van vijf minuten douchen de norm maken. In Eindhoven krijgt die oproep extra betekenis: na een uitzonderlijk droge zomer zijn de grondwaterstanden in de regio nog altijd laag.

Nederlanders worden de komende tijd uitgedaagd om hun complete douchebeurt binnen vijf minuten af te ronden. Een timer, of simpelweg een muzieknummer van ongeveer vijf minuten, moet voorkomen dat de tijd ongemerkt voorbijgaat. Wie erin slaagt, kan vervolgens familieleden, vrienden of huisgenoten uitdagen hetzelfde te proberen.

De campagne richt zich niet alleen op het aantal minuten onder de douche. De achterliggende gedachte is dat water besparen pas echt effect heeft wanneer het onderdeel wordt van het dagelijkse gedrag. Juist daar lijkt nog veel winst mogelijk.

In Eindhoven en omgeving is de discussie over zuinig omgaan met water bepaald niet theoretisch. De zomer van 2026 heeft diepe sporen achtergelaten in het regionale watersysteem.

Begin september meldde Waterschap De Dommel dat de regen van de afgelopen weken weliswaar heeft geholpen, maar dat de droogte nog lang niet voorbij is. De grondwaterstanden zijn nog steeds laag en verschillende beken voeren minder water dan gebruikelijk. De gevolgen kunnen volgens het waterschap zelfs tot in het voorjaar merkbaar blijven.

Voor het hele beheergebied van De Dommel geldt bovendien nog altijd een verbod om water uit sloten en beken op te pompen. Dat verbod werd deze zomer voor het eerst uitgebreid naar het volledige werkgebied, waaronder het gebied rond Eindhoven.

Ook de gemeente Eindhoven ondervond daar gevolgen van. Door de droogte en beperkingen op het gebruik van oppervlaktewater moest deze zomer scherper worden gekozen welke bomen, planten en andere delen van het openbaar groen extra water kregen.

Dat betekent overigens niet dat er in Eindhoven op dit moment een tekort aan kraanwater bestaat. De drinkwatervoorziening en het water in beken en sloten zijn verschillende zaken. Wel maken de droogte en lage grondwaterstanden duidelijk waarom overheden en waterbedrijven steeds nadrukkelijker aandringen op zuiniger gebruik.

Vooral in de badkamer valt relatief eenvoudig te besparen. Brabant Water rekent voor een gemiddelde douchebeurt met ongeveer 61 liter drinkwater. Een doorsnee douche duurt volgens het bedrijf ongeveer 7,4 minuten. Iedere minuut korter douchen bespaart grofweg zeven tot acht liter.

Wie van gemiddeld 7,4 minuten teruggaat naar vijf minuten, gebruikt per douchebeurt ongeveer twintig liter minder.

Voor een stad zo groot als Eindhoven lopen die kleine hoeveelheden verrassend snel op. Eindhoven telt inmiddels rond de 250.000 inwoners.

Een rekenvoorbeeld laat de schaal zien. Wanneer alle Eindhovenaren vijf keer per week zouden douchen en daarbij van het Brabantse gemiddelde van 7,4 minuten naar vijf minuten gaan, zou theoretisch ruim een miljard liter drinkwater per jaar minder door het doucheputje verdwijnen. Het gaat nadrukkelijk om een rekensom op basis van landelijke en Brabantse gemiddelden en niet om gemeten Eindhovens douchegedrag.

Onderzoek naar douchegewoonten laat tegelijkertijd zien waarom zo'n verandering niet vanzelf gaat. In een onderzoek onder bijna 1300 Nederlanders kwam de zelfgerapporteerde gemiddelde doucheduur uit op 8,5 minuten. Jongvolwassenen bleken met gemiddeld ongeveer 10,5 minuten aanzienlijk langer te douchen dan oudere groepen.

Opvallend is dat 27 procent aangeeft eigenlijk korter te willen douchen. Die groep zou uiteindelijk naar gemiddeld ongeveer 5,5 minuten willen. De intentie is er dus bij een aanzienlijk deel van de bevolking al, maar die vertaalt zich nog niet automatisch in een kortere douchebeurt.

Daarbij speelt ook gedrag binnen huishoudens een rol. Mensen die thuis afspraken maken over de maximale douchetijd blijken gemiddeld korter onder de douche te staan. Toch zijn zulke afspraken nog lang niet vanzelfsprekend.

Nederlanders lijken zich wel degelijk bewust van het probleem. Ruim driekwart van de ondervraagden voelt zelf verantwoordelijkheid om minder drinkwater te gebruiken. Tegelijk praat slechts een relatief kleine groep daar met anderen over.

Precies daarop richt de nieuwe uitdaging zich. Niet alleen zelf de kraan eerder dichtdraaien, maar anderen erbij betrekken. De gedachte is dat vijf minuten douchen eerder een gewoonte wordt wanneer huisgenoten, gezinnen en vrienden elkaar daarin meenemen.

Voor Noord-Brabant speelt nog een tweede ontwikkeling. De bevolking en economie groeien en daarmee neemt ook de vraag naar drinkwater toe. Tegelijk kan er niet onbeperkt extra grondwater worden gewonnen.

De provincie waarschuwt dat zonder aanvullende maatregelen de drinkwatervoorziening de komende jaren verder onder druk komt te staan. Brabant kijkt daarom naar nieuwe bronnen, waaronder brak grondwater en op langere termijn mogelijk zeewater, maar zet tegelijkertijd in op vermindering van het verbruik.

Landelijk is het doel dat huishoudens in 2035 gemiddeld nog maximaal 100 liter drinkwater per persoon per dag gebruiken. Momenteel ligt dat rond de 118 liter.

Voor Eindhoven betekent dat dat waterbesparing waarschijnlijk steeds vaker onderdeel wordt van het dagelijkse leven. De kraan tijdens het tandenpoetsen dicht, regenwater gebruiken in de tuin en de kleine knop van het toilet zijn bekende maatregelen.

Maar de plek waar in een paar minuten het grootste verschil kan worden gemaakt, blijft voorlopig de douche.

En dus rest voor Eindhoven één simpele vraag: ben jij binnen vijf minuten weer afgedroogd?