Westnijlvirus bereikt Brabant: hoe zit het met Eindhoven?

EINDHOVEN – Het westnijlvirus wordt dit jaar niet langer alleen elders in Nederland aangetroffen. Ook in Noord-Brabant zijn mensen besmet geraakt. Of daarbij inwoners van Eindhoven of andere gemeenten in Zuidoost-Brabant zijn, wordt niet bekendgemaakt. Gezondheidsdiensten benadrukken ondertussen dat de kans om het virus op te lopen nog altijd klein is.

Het aantal in Nederland opgelopen besmettingen is de afgelopen dagen snel toegenomen. Tot en met dinsdag 2 september is het westnijlvirus bij negen mensen aangetoond. Het gaat om besmettingen in vier provincies: Utrecht, Noord-Brabant, Noord-Holland en Zuid-Holland.

Daarmee is duidelijk dat het virus ook voor Brabant geen theoretisch verschijnsel meer is. Over de woonplaatsen van de Brabantse patiënten wordt vanwege hun privacy geen informatie verstrekt. Er is daardoor vooralsnog geen bevestiging dat iemand in Eindhoven met het virus besmet is geraakt.

Acht van de negen besmettingen kwamen aan het licht nadat patiënten met klachten in het ziekenhuis waren opgenomen. De negende besmetting werd gevonden tijdens onderzoek onder bloeddonoren.

Eén patiënt uit de provincie Utrecht is inmiddels aan westnijlkoorts overleden. Een ander sterfgeval, van een vrouw uit Drenthe, staat daar los van. Zij had de infectie vermoedelijk tijdens een verblijf in Zuidoost-Europa opgelopen.

De plotselinge stijging van drie bekende binnenlandse besmettingen eind augustus naar negen begin september laat vooral zien dat het virus op meer plaatsen circuleert dan aanvankelijk duidelijk was. Het RIVM houdt inmiddels ook besmettingen bij dieren en muggen bij. Dit jaar zijn tot en met 2 september vijf besmette paarden, zes besmette vogels en twee positieve muggenmonsters geregistreerd.

Dat het virus Brabant heeft bereikt, komt niet geheel onverwacht. Onderzoek naar wilde vogels wees eerder al uit dat een in september 2025 in Tilburg gevonden kauw besmet was met het westnijlvirus. Daarmee was vorig jaar al vastgesteld dat het virus in de provincie aanwezig kon zijn.

Dit jaar zijn bovendien besmettingen bij paarden gevonden op verschillende plaatsen in Nederland. Een van de dieren bevond zich ten zuiden van Nijmegen. Onderzoekers waarschuwden eind augustus al dat het gebied waarin het virus wordt aangetroffen groter is geworden en dat gedurende het resterende muggenseizoen nieuwe gevallen kunnen opduiken.

Voor inwoners van Eindhoven betekent de ontwikkeling niet dat iedere muggenbeet ineens een gezondheidsrisico vormt. Het virus wordt voornamelijk verspreid door de gewone huissteekmug, een muggensoort die overal in Nederland voorkomt. Het gaat dus niet specifiek om de exotische tijgermug.

De mug raakt besmet nadat zij bloed heeft gezogen bij een vogel die het virus draagt. Vervolgens kan zij het virus bij een volgende beet doorgeven aan mensen, paarden of andere dieren. Een besmet mens kan het virus niet via normaal contact aan anderen doorgeven.

Dat juist de gewone huissteekmug de verspreider is, betekent wel dat ook Eindhoven in principe geschikt gebied is voor overdracht. Het RIVM noemt deze soort de meest voorkomende mug van Nederland.

Een besmetting verloopt in de meeste gevallen ongemerkt. Ongeveer acht op de tien mensen krijgen helemaal geen verschijnselen. Bij ongeveer één op de vijf ontstaan klachten die op griep kunnen lijken, zoals koorts, hoofd- en spierpijn en soms maag- of darmklachten.

Ongeveer één procent van de besmette mensen kan ernstiger ziek worden. Daarbij kunnen onder meer een hersenontsteking of hersenvliesontsteking ontstaan. Vooral ouderen en mensen met een verminderde weerstand hebben een grotere kans op een ernstig ziekteverloop.

Voor Eindhoven en omgeving geldt vooralsnog geen afzonderlijke waarschuwing. Er is ook geen aanwijzing dat inwoners hun dagelijkse activiteiten moeten aanpassen. Wel hebben gezondheidsinstanties artsen gevraagd alert te zijn op patiënten met klachten die bij een westnijlvirusinfectie kunnen passen.

Ook de Brabantse GGD'en benadrukken dat de kans om door een besmette mug gestoken te worden klein blijft. Zij adviseren vooral normale maatregelen tegen muggen: armen en benen bedekken wanneer veel muggen actief zijn, horren gebruiken en eventueel een muggenwerend middel aanbrengen.

Een eenvoudige maatregel rond woningen is het beperken van stilstaand water. Emmers, schotels, regentonnen en andere plekken waar langere tijd water blijft staan kunnen als broedplaats voor muggen dienen.

De belangrijkste conclusie voor Eindhoven is daarmee tweeledig. Er is nog geen bevestigde Eindhovense besmetting bekend, maar het virus is aantoonbaar in Noord-Brabant aanwezig en mensen zijn in de provincie besmet geraakt. Omdat niet openbaar wordt gemaakt waar deze patiënten precies wonen of waar zij zijn gestoken, valt Eindhoven op basis van de huidige gegevens ook niet uit te sluiten.

Het RIVM gaat het overzicht van besmettingen wekelijks actualiseren. Daardoor kan de komende weken duidelijker worden hoe het virus zich tijdens het laatste deel van het Nederlandse muggenseizoen ontwikkelt.