Directe trein Eindhoven-Brussel stap dichterbij: Kamer mikt op eind 2027

EINDHOVEN - Zonder overstappen vanuit Eindhoven naar Antwerpen en Brussel. Dat scenario is een flinke stap dichterbij gekomen. De Tweede Kamer heeft het kabinet opgedragen met België te gaan werken aan een rechtstreekse EuroCity tussen Eindhoven en Brussel. Als het lukt de plannen snel uit te voeren, zou de trein vanaf eind 2027 kunnen gaan rijden.

Het gaat inmiddels niet meer alleen om een politiek voorstel. De motie waarin het kabinet wordt gevraagd de verbinding mogelijk te maken, werd op 23 juni met ruime steun door de Tweede Kamer aangenomen. Daarmee ligt de bal nu bij het kabinet en de Belgische overheid.

Het plan is opvallend eenvoudig. De EuroCity die nu tussen Rotterdam en Brussel rijdt, zou vanaf Breda niet langer richting Rotterdam gaan, maar worden doorgetrokken naar Eindhoven Centraal. Vanuit Eindhoven ontstaat daarmee een rechtstreekse verbinding met onder meer Antwerpen en Brussel.

Voor Rotterdam hoeft dat volgens de plannen geen verslechtering te betekenen. Tegelijkertijd moet worden onderzocht of de snellere Eurocity Direct twee keer per uur tussen Rotterdam en België kan gaan rijden. Rotterdam zou daarmee de langzamere EuroCity kwijtraken, maar er een tweede snelle internationale trein voor terugkrijgen.

Wie vanuit Eindhoven met de trein naar Brussel reist, moet momenteel minimaal één keer overstappen. De snelste verbinding naar Brussel-Zuid duurt volgens de huidige reisgegevens ongeveer 2 uur en 34 minuten. Voor Antwerpen bedraagt de kortste reistijd ongeveer 1 uur en 33 minuten.

Een rechtstreekse EuroCity betekent daarom niet automatisch dat Eindhoven ineens veel sneller met Brussel wordt verbonden. De grootste winst zit waarschijnlijk in het verdwijnen van de overstap en daarmee in het reiscomfort en de robuustheid van de verbinding. Een officiële reistijd voor de mogelijke nieuwe trein is nog niet vastgesteld.

Voor internationale reizigers kan juist die overstap belangrijk zijn. Een gemiste aansluiting in Breda kan een reis aanzienlijk langer maken. Een trein waarin reizigers in Eindhoven instappen en vervolgens kunnen blijven zitten tot Antwerpen of Brussel maakt de verbinding eenvoudiger.

Tussen Rotterdam en Brussel rijden momenteel naast Eurostar twee reguliere internationale treinproducten. De Eurocity Direct gebruikt de hogesnelheidslijn en is de snellere verbinding. Daarnaast rijdt de EuroCity, die vaker stopt.

Beide rijden ongeveer zestien keer per dag. Het probleem is dat de treinen niet netjes een half uur uit elkaar rijden. De snellere trein loopt onderweg zelfs in op de langzamere EuroCity. Daardoor is het aanbod op papier groter dan de spreiding van de treinen in de praktijk doet vermoeden.

Het voorstel probeert dat op te lossen door de twee treinverbindingen een duidelijker functie te geven: twee snelle treinen per uur voor Rotterdam en één internationale verbinding via Breda richting Eindhoven.

Opmerkelijk is dat de rechtstreekse verbinding dit voorjaar nog niet werd opgenomen in de plannen van NS.

Reizigersorganisaties hadden voorgesteld om de EuroCity vanuit België na Breda door te laten rijden naar Eindhoven in plaats van Rotterdam. Daarbij werd gewezen op de groei van de Brainportregio en de internationale vervoersvraag rondom Eindhoven.

NS besloot het voorstel niet over te nemen en hield voor de dienstregeling van 2027 vast aan de bestaande verbinding met Rotterdam. Volgens de vervoerder ontwikkelde het gebruik van de EuroCity zich positief en paste de combinatie van een snelle en een vaker stoppende trein goed bij de vraag van reizigers.

De Tweede Kamer heeft enkele weken later echter nadrukkelijk voor een andere richting gekozen.

De trein staat bovendien niet op zichzelf. Nederland en België spraken in februari al af intensiever samen te werken aan grensoverschrijdende spoorverbindingen.

Daarbij werd Eindhoven nadrukkelijk genoemd. De twee landen willen onderzoeken hoe Brainport beter per spoor kan worden verbonden met Brussel en met de innovatieregio rond Leuven.

Voor Eindhoven is die verbinding meer dan een trein voor toeristen en dagjesmensen. Bedrijven en kennisinstellingen in de regio hebben veel internationale contacten, terwijl in Brussel belangrijke Europese politieke en economische besluiten worden genomen. Ook Antwerpen vormt voor Zuidoost-Brabant een belangrijke internationale bestemming.

Daarmee krijgt de spoorverbinding een economische betekenis die verder gaat dan alleen het aantal reizigers tussen twee stations.

Dat de Kamer het plan heeft omarmd, betekent nog niet dat de trein automatisch gaat rijden.

Nederland moet afspraken maken met België en met de betrokken vervoerders en spoorbeheerders. Ook de beschikbare treinpaden, materieelinzet en dienstregeling moeten worden uitgewerkt. Wanneer de bestaande spoorconcessie onvoldoende ruimte biedt, kan bovendien een wijziging daarvan nodig zijn.

De Kamer heeft het kabinet gevraagd te proberen de EuroCity vanaf eind 2027 naar Eindhoven door te trekken. Dat jaartal moet daarom voorlopig vooral als doelstelling worden gezien.

Ook voor de extra snelle trein tussen Rotterdam en Brussel ligt nog geen definitieve dienstregeling vast. Eerst moet samen met België worden onderzocht of een halfuurdienst binnen de bestaande afspraken uitvoerbaar is.

Helemaal nieuw zou een doorgaande trein tussen Eindhoven en Brussel overigens niet zijn.

Na de Eerste Wereldoorlog reed gedurende enkele jaren al een rechtstreekse sneltrein tussen beide steden. Die koos een heel andere route dan de trein die nu wordt voorgesteld: via Tilburg en de toenmalige spoorverbinding naar Turnhout. Het reizigersverkeer over die grenslijn verdween in de jaren dertig.

Bijna een eeuw later ligt er nu opnieuw een serieus plan om Eindhoven rechtstreeks op het Belgische spoorwegnet aan te sluiten. Dit keer niet via Turnhout, maar via Breda en Antwerpen.

Of eind 2027 daadwerkelijk een trein in Eindhoven vertrekt met Brussel op de bestemmingsborden, hangt nu vooral af van de uitwerking aan beide kanten van de grens.